یکی دیگر از فعالان لائوس در تایلند ناپدید شد

در ساعات اولیه 15 سپتامبر، Khieo Lapchanh، خالق محتوای لائوسی 26 ساله، شیفت کاری خود را در رستورانی در استان ساموت ساخون تایلند به پایان رساند و ناپدید شد. روز بعد، او برای اولین مصاحبه ثبت نام پناهندگی خود به دفتر کمیساریای عالی سازمان ملل متحد برای پناهندگان (UNHCR) رفت. او هرگز نرسید. کیو در سال 2019 به تایلند آمد و اواخر سال گذشته شروع به ارسال ویدیوهای فیس بوک در انتقاد شدید از دولت لائوس کرد. در عرض چند ماه، صفحه فیس بوک کانال Khiew او حدود 159000 دنبال کننده جمع کرد.

از جمله اهداف او، سلسله سیفادونه بود که از رئیس جمهور سابق خمتای سیفاندونه تا پسرش، نخست وزیر، سونکسای سیفادون، و دخترش، معاون رئیس جمهور وینگتونگ سیفاندون، در مناصب عالی بود. واکنش سریع بود. Khieo مورد آزار و اذیت قرار گرفت، در محتوای خشونت‌آمیز دستکاری شده با هوش مصنوعی به تصویر کشیده شد و مورد تهدید مرگ قرار گرفت، از جمله جایزه 8000 دلاری برای زندگی‌اش. پس از اینکه مقامات لائوس دو بار از خانه مادرش دیدن کردند، از ترس امنیت خود، از فعالیت های عمومی کناره گیری کرد. با این حال، سکوت محافظت کمی ارائه می کرد.

یک الگوی آشنا خیئو با اولین مخالف لائوسی که در تایلند ناپدید شد یا در حالی که به دنبال حفاظت از کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل بود، مرد. در آگوست 2019، اود سایاونگ، یکی از اعضای گروه آزاد لائو، در بانکوک در حالی که در انتظار اسکان مجدد در کشور ثالث بود ناپدید شد و پلیس تایلند اعتراف کرد که تحقیقات آنها هیچ پیشرفتی نداشته است. در ماه مه 2023، جسد بونسوان کیتیانو، پناهنده به رسمیت شناخته شده از سوی کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد و عضو آزاد لائوسی، در نزدیکی مرز لائوس در استان اوبون راتچاتانی با سه گلوله پیدا شد.

او قصد داشت به استرالیا برود و هیچ کس در قتل او پاسخگو نبود. زمان‌بندی این موارد نشان می‌دهد که مقامات لائوس از نزدیک تعامل فعالان با کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل را زیر نظر دارند و آنها آماده هستند تا از خشونت برای جلوگیری از رسیدن منتقدان خود به امنیت کشور ثالث استفاده کنند. این موارد همچنین ناتوانی تایلند در محافظت از کسانی که به دنبال پناهندگی در داخل مرزهای خود هستند را آشکار می کند.

در گزارشی در سال 2024، دیده بان حقوق بشر 25 مورد سرکوب فراملی را در تایلند از زمان کودتای نظامی 2014 تجزیه و تحلیل کرد و دریافت که پناهجویان و پناهجویان با نظارت، خشونت، آدم ربایی، ناپدید شدن اجباری و بازگشت اجباری توسط دولت تایلند مواجه شده اند. این گزارش یک معامله مبادله ای را توصیف می کند که در آن مخالفان خارجی که در تایلند پناه گرفته اند، عملا با منتقدان دولت تایلند که در خارج از کشور زندگی می کنند معامله می شوند. چارچوب قانونی تایلند این آسیب پذیری را تشدید می کند.

از آنجایی که این کشور عضو کنوانسیون 1951 پناهندگان نیست، با پناهجویان به عنوان مهاجران غیرقانونی رفتار می شود و همچنان در معرض اخراج هستند. در ژانویه 2022، یکی دیگر از اعضای گروه لائوس آزاد، Khoukham Keomanivong، به دلیل ماندن بیش از حد ویزای خود (با وجود داشتن کارت کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل) در تایلند دستگیر شد و تنها به دلیل مداخله بازیگران جامعه مدنی از اخراج به لائوس اجتناب کرد. مسئولیت مشکل جهانی ناپدید شدن کیو تنها بر عهده لائوس یا تایلند نیست. در 23 سپتامبر، تنها هشت روز پس از ناپدید شدن کیو، بیش از 130 سازمان ملل متحد.

کارشناسان حقوق بشر بیانیه مشترکی صادر کردند و از کشورها خواستند از سرکوب فراملی جلوگیری کنند و با آن مبارزه کنند و خواستار تسریع در روند پناهندگی، اسکان مجدد و ویزای بشردوستانه برای کسانی شدند که در معرض خطر هستند. آنها همچنین هشدار دادند که چنین سرکوبی به طور فزاینده ای دیجیتالی است و رسانه های اجتماعی، جاسوس افزارها و بدافزارها را به کار می گیرد. هدف قرار دادن فعالان فرامرزی بخشی از یک عقب‌نشینی دموکراتیک جهانی است که بسیاری از دولت‌ها در آن مقصر هستند.

Freedom House گزارش می دهد که آزادی جهانی در سال 2025 برای بیستمین سال متوالی کاهش یافته است، در حالی که سیویکوس نشان می دهد که تنها 7 درصد از جمعیت جهان در کشورهایی با فضای مدنی باز یا نسبتا باز زندگی می کنند. لائوس در هر دو امتیاز ضعیفی دارد و در شاخص خانه آزادی امتیاز 13 از 100 را کسب کرده و توسط سیویکوس بسته شده است. همچنین تهدید فعالان لائوس به مرزهای تایلند ختم نمی شود. در ژوئن 2025، جوزف آکاراوونگ، فعال تبعیدی، در شهر پائو، فرانسه، در گلو و نیم تنه مورد اصابت چاقو قرار گرفت، که دادستان محلی آن را تلاش برای ترور توصیف کرد.

چین از دیرباز به عنوان نیرویی برای تحکیم استبدادی در آسیای جنوب شرقی شناخته شده است و این کشور بزرگترین منبع کمک های توسعه و سرمایه گذاری در لائوس است. اما چین تنها کشوری نیست که مسئولیت دارد. در سال 2025، پس از اینکه وزارت کارآیی دولت ایلان ماسک، USAID را مورد توجه قرار داد، دولت ترامپ 83 درصد از برنامه های این آژانس را لغو کرد. دیده بان حقوق بشر گزارش می دهد که خانه های امن برای مدافعان حقوق بشر در معرض خطر در کشورهای مستبد بسته شده است. منوشیا، سازمان حامی خیو، به ایالات متحده متکی بود.

بودجه دولت برای راه اندازی 9 خانه امن برای فعالان کشورهای همسایه، از جمله لائوس و کامبوج، و موسس آن هشدار داد که بدون این بودجه، دیگر نمی تواند از فعالانی که با سرکوب فراملی روبرو هستند محافظت کند. این بخش اکنون با کمبود نیرو و کمبود منابع مواجه است و فعالان را کمتر در امان می‌گذارد. ایالات متحده باید سرمایه گذاری هنگفتی را برای حمایت از حقوق بشر در آسیای جنوب شرقی انجام دهد و سایر دموکراسی ها باید بودجه خود را افزایش دهند.

داستان واقعی 2026 در 24 نوامبر، لائوس برنامه ریزی شده است که از وضعیت کشور کمتر توسعه یافته فارغ التحصیل شود، نقطه عطفی که بدون شک با سر و صدای زیادی مشخص خواهد شد. با این حال نباید فراموش کرد که حزب انقلابی خلق لائوس به مدت پنج دهه بدون مخالفت سازمان یافته، جامعه مدنی مستقل یا رسانه های مستقل حکومت کرده است و از زمان ربوده شدن تکان دهنده سومبات سامفون در سال 2012، حداقل 10 قتل یا اقدام به قتل فعالان لائوسی صورت گرفته است. هر جشن فارغ التحصیلی کشور باید با این داستان همراه باشد.

همراهی دیگر با نان تست های فارغ التحصیلی این است که مردم جوان لائوس دیگر حاضر نیستند در مورد کمبود آزادی و فرصت در کشورشان سکوت کنند. هر مخالفی که کشته یا ناپدید می‌شود، این اعتقاد را عمیق‌تر می‌کند که فعالیت‌گرایی ضروری است. حزب ممکن است به ساکت کردن تک تک منتقدان ادامه دهد، اما دیگران به سخنان خود ادامه خواهند داد – و کسانی که مستقیما با دولت مقابله نمی‌کنند، با پای خود اعتراض می‌کنند.

خانه آزادی خاطرنشان می کند که بحران اقتصادی لائوس باعث مهاجرت رو به رشد جوانان شده است، به طوری که اتباع لائوس اکنون بزرگترین گروهی هستند که از کانال رسمی مهاجرت کاری تایلند استفاده می کنند. آنها در حال حاضر به 267871 یا 40 درصد از کل رسیده اند، رقمی که همچنان در حال افزایش است. در یکی از مناطق Xayaburi، 1039 نفر از 5632 دانش آموز دبیرستانی در یک سال برای یافتن کار ترک تحصیل کردند و تعداد واقعی جوانان لائوسی که ترک می کنند با شمارش مهاجران غیرقانونی بسیار بیشتر می شود. خروج آنها اعتراضی است به دولتی که در ارائه آینده به آنها ناتوان است.

آخرین درس ناپدید شدن کیو برای خود فعالان لائوسی است: آنها باید همبستگی قوی تری ایجاد کنند. در ماه مه، یک فعال برجسته لائوسی مستقر در ایالات متحده ویدیویی را منتشر کرد که در آن بیان می‌کرد که کیو زنده است و در رستورانی در تایلند کار می‌کند و اندکی قبل از ناپدید شدنش، یک بار دیگر در فضای مجازی منتشر شد. این اولین بار نیست که یک فعال به این شکل افشا می شود. هنگامی که Anousa Jack Luangsophom در سال 2023 در Vientiane مورد اصابت گلوله قرار گرفت، خانواده‌اش در ابتدا مرگ او را گزارش کردند، زیرا می‌ترسیدند که اگر متوجه شود جک جان سالم به در برده است، مرد مسلح برگردد.

در عرض چند روز، خبر زنده بودن او در بیمارستان عمومی شد و توسط یکی از فعالین همکار به صورت آنلاین به اشتراک گذاشته شد. رقابت‌ها و خودخواهی‌ها در میان فعالان لائوس، تنها آرمان مشترک آنها را تضعیف می‌کند و همه را کمتر در امان می‌گذارد. برای موفقیت، آنها باید با هم کار کنند.