یک ساعت زودتر خوابیدن، ۶۰۰ گرم کاهش وزن؟ پژوهش تازه از نقش ساعت خواب در لاغری می‌گوید

بسیاری از افرادی که قصد کاهش وزن دارند، بر رژیم غذایی و ورزش تمرکز می‌کنند، اما یافته‌های یک پژوهش تازه نشان می‌دهد که ساعت خواب شبانه نیز ممکن است در این میان نقش داشته باشد.محققان دانشکده پرستاری روری مایرز دانشگاه نیویورک با بررسی داده‌های یک کارآزمایی تصادفی دریافتند بزرگسالان مبتلا به پیش‌دیابت که شب‌ها زودتر به خواب می‌روند، معمولا کاهش وزن بیشتری را تجربه می‌کنند.بر اساس محاسبات آماری پژوهشگران، هر ۶۰ دقیقه زودتر به خواب رفتن با حدود ۱.۳ پوند، معادل ۵۹۰ گرم، کاهش وزن در یک دوره هشت‌هفته‌ای ارتباط داشته است.سوزان کول مالون، استادیار این دانشکده و نویسنده اصلی پژوهش، می‌گوید: «به نظر می‌رسد زمان به خواب رفتن، و نه فقط مدت خواب، عاملی مهم و کمتر مورد توجه در کاهش وزن و سلامت متابولیک باشد.»آزمایش روی ۱۹۶ فرد مبتلا به پیش‌دیابتدر این پژوهش که نتایج آن در نشریه علمی Nursing Research منتشر شده، ۱۹۶ بزرگسال مبتلا به پیش‌دیابت شرکت داشتند که معمولا شب‌ها کمتر از شش ساعت و نیم می‌خوابیدند.شرکت‌کنندگان به دو گروه تقسیم شدند. گروه نخست در یک دوره آموزشی هشت‌هفته‌ای درباره تغذیه سالم، فعالیت بدنی و مدیریت استرس شرکت کردند.گروه دوم علاوه بر دریافت همین آموزش‌ها، تحت برنامه راهنمایی رفتاری قرار گرفتند تا به‌تدریج ساعت خواب شبانه خود را جلو بکشند.محققان با استفاده از حسگرها، ثبت روزانه اطلاعات خواب و دستگاه‌های پایش مچی، وضعیت خواب، فعالیت بدنی و قند خون شرکت‌کنندگان را بررسی کردند.نتایج اولیه برخلاف انتظار پژوهشگران بود. هیچ‌یک از دو گروه بهبود معناداری در سطح قند خون نشان ندادند. هر دو گروه وزن کم کردند، اما میزان کاهش وزن افرادی که آموزش ویژه خواب دیده بودند، به‌طور معناداری بیشتر از گروه دیگر نبود.بااین‌حال، شرکت‌کنندگان گروه دوم کیفیت خواب بهتری گزارش کردند، در طول روز کمتر احساس خواب‌آلودگی داشتند و به‌تدریج زودتر به رختخواب می‌رفتند.چرا زودتر خوابیدن ممکن است به کاهش وزن کمک کند؟نکته جالب زمانی آشکار شد که پژوهشگران داده‌های هر دو گروه را جدا از نوع آموزش دریافتی بررسی کردند. این تحلیل نشان داد افرادی که زمان به خواب رفتن خود را جلو انداخته بودند، عموما وزن بیشتری از دست داده بودند.پژوهشگران احتمال می‌دهند این ارتباط به ساعت زیستی بدن مربوط باشد.بیدار ماندن تا دیروقت می‌تواند قرار گرفتن در معرض نور مصنوعی را افزایش دهد؛ موضوعی که ممکن است واکنش‌های استرسی بدن را فعال کند و بر هورمون‌های تنظیم‌کننده اشتها تاثیر بگذارد.همچنین ساعات پایانی شب معمولا با زمانی هم‌زمان است که حساسیت بدن به انسولین در پایین‌ترین سطح خود قرار دارد.مالون توضیح می‌دهد: «در مقابل، زودتر به خواب رفتن ممکن است خوردن غذا در ساعات پایانی شب را محدود کند و زمان دریافت غذا را با بازه مطلوب سوخت‌وساز بدن هماهنگ‌تر سازد.»پژوهشگران همچنین اشاره کرده‌اند که بیدار ماندن تا دیروقت می‌تواند با افزایش هورمون‌های تحریک‌کننده گرسنگی، از جمله گرلین، و احتمال بیشتر خوردن غذا در نیمه‌شب همراه باشد.آیا زودتر خوابیدن واقعا باعث لاغری می‌شود؟با وجود این یافته‌ها، محققان هشدار می‌دهند که نتایج مطالعه نباید به‌عنوان اثبات تاثیر مستقیم زودتر خوابیدن بر کاهش وزن تفسیر شود.چرا که پژوهش تنها هشت هفته ادامه داشته و مشخص نیست شرکت‌کنندگان بتوانند در بلندمدت ساعت خواب زودتر یا کاهش وزن خود را حفظ کنند.همچنین اگرچه بخشی از اطلاعات با دستگاه‌های پایش مچی جمع‌آوری شده، ارزیابی برخی شاخص‌های مهم مانند کیفیت خواب و خواب‌آلودگی روزانه تا حد زیادی به گزارش خود شرکت‌کنندگان متکی بوده است.نکته مهم دیگر اینکه افراد دریافت‌کننده آموزش خواب به‌طور متوسط تنها حدود ۱۲ دقیقه زودتر به خواب رفتند و این تغییر با بهبود قابل‌اندازه‌گیری قند خون همراه نبود.بنابراین، یافته اصلی پژوهش وجود یک ارتباط آماری میان زودتر به خواب رفتن و کاهش وزن است، نه اثبات اینکه تغییر ساعت خواب به‌تنهایی می‌تواند باعث لاغری شود.