یک سال زودتر از «گلوله ویرانگر»: سرنخ تازه دانشمندان برای زمان وقوع ال نینو

سازمان هواشناسی سازمان ملل هشدار میدهد که پدیده ال نینوی امسال ممکن است «عملا از همه نمودارهای پایش خارج شود» و تاثیرات آن تا سال ۲۰۲۷ ادامه خواهد داشت.این پدیده طبیعیِ آب و هوایی که معمولا هر دو تا هفت سال رخ میدهد، همچنان در اقیانوس آرام در حال شدت گرفتن است؛ وضعیتی که به رخدادهای حدی آب و هوایی در «دالان خشک» آمریکای مرکزی از مکزیک تا پاناما دامن زده و صخره‌های مرجانی و جنگلها را تهدید میکند.سلسته سائولو، دبیرکل سازمان جهانی هواشناسی (WMO)، اوایل این هفته در ژنو به خبرنگاران گفت: «رویداد کنونی ال نینو ممکن است از نظر شدت بی‌سابقه باشد. این وضعیت پیامدهای گسترده‌ای برای الگوهای جوی در سراسر جهان خواهد داشت.»تام فلچر، معاون دبیرکل سازمان ملل در امور بشردوستانه، ال نینو را «توپ ویرانگر» گرمای شدید، خشکسالی و سیل توصیف کرد و هشدار داد این پدیده «پیامدهای عظیم بشردوستانه» به همراه خواهد داشت.اما جوامع و تصمیم‌گیران شاید به زودی بتوانند برای مقابله با خشم ال نینو و همتای خنکترش لا نینا بهتر آماده شوند؛ آن هم به لطف یک پیشرفت علمی تازه. آیا میتوان ال نینوهای آینده را پیش‌بینی کرد؟پژوهشگران سازمان ملی علوم استرالیا، «سایرو» (CSIRO)، و دانشگاه ملبورن به تازگی شرایطی را شناسایی کرده‌اند که امکان پیش‌بینی برخی رویدادهای ال نینو و لا نینا را تا یک سال پیش از وقوع فراهم میکند. رویدادهای نوسان جنوبی ال نینو (انسو) مانند ال نینو و لا نینا معمولا حوالی دسامبر به اوج میرسند و معمولا میتوان آنها را با اطمینان حدود شش ماه زودتر پیش‌بینی کرد. پیش‌بینی زودتر این رویدادها سالهاست یک چالش جدی به شمار میرود.  اما پس از تحلیل بیش از ۷۵۰۰ پیش‌بینی تاریخی انسو که با مدلهای اقلیمی توسعه‌یافته در ۹ کشور به دست آمده بود، دانشمندان دریافتند دانستن این که در زمان آغاز یک پیش‌بینی، اقیانوس آرام در وضعیت ال نینو، لا نینا یا خنثی قرار دارد، میتواند سرنخهای مهمی درباره میزان قابل اتکا بودن آن پیش‌بینی در ۱۲ ماه بعد ارائه کند. این مطالعه که در نشریه ساینس ادونسز (منبع به زبان انگلیسی) منتشر شده است، نشان میدهد پیش‌بینیهایی که در دوره‌های لا نینا آغاز شده‌اند حتی برای یک سال بعد نیز به طور مداوم عملکرد خوبی داشته‌اند، در حالی که پیش‌بینیهایی که از شرایط خنثی شروع شده‌اند بسیار کم‌اعتمادتر بوده‌اند. دکتر مندی فرویند، پژوهشگر دانشگاه ملبورن و مرکز برتری شورای پژوهشی استرالیا در حوزه آب و هوای سده بیست و یکم و از نویسندگان همکار این تحقیق، میگوید این یافته‌ها روشی تازه برای سنجش میزان اعتماد به پیش‌بینیهای بلندمدت اقلیمی در اختیار میگذارد. دکتر ناندینی رامش، نویسنده اصلی این پژوهش، توضیح میدهد: «مدتهاست میدانیم شرایط اولیه بر این که پیش‌بینیهای مدلی تا چه حد خوب عمل کنند تاثیر میگذارد، اما مطالعه ما واقعا نشان میدهد این تفاوتهای عملکرد تا چه اندازه میتواند چشمگیر باشد.»او میافزاید: «نکته هیجان‌انگیز در نتایج ما این است که میتوانیم از این اطلاعات استفاده کنیم. میتوانیم تشخیص دهیم کدام پیش‌بینیها شایسته اعتماد بیشتری هستند و احتمالا خیلی زودتر درباره رویدادهای ال نینو به مردم هشدار دهیم.» این پیشرفت میتواند به بهبود چگونگی اطلاع‌رسانی هشدارهای زودهنگام کمک کند. با این حال، دکتر رامش، پژوهشگر ارشد در سایرو، میگوید تیم او هنوز «چند گام» با به‌کارگیری این یافته‌ها در مدلهایی که نهادهای پیش‌بینی‌کننده استفاده میکنند فاصله دارد. او اضافه میکند: «اما این نتایج نوید آن را میدهد که بتوانیم برای رویدادهای آینده نیز هشدارهای زودهنگام را منتقل کنیم.»جهان چگونه میتواند خود را برای ال نینو آماده کند؟ال نینو پدیده‌ای طبیعی است، یعنی نمیتوان آن را متوقف کرد. با این حال، پیش‌بینیهای گسترده و زودهنگام به کشورها فرصت بیشتری برای آمادگی میدهد. داویده فاراندا، مدیر تحقیقات در مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه (CNRS)، میگوید: «کلید کار مدیریت آب و آمادگی برای تغییرات مکانی و زمانی بارش است.»به گفته فاراندا، دولت‌ها میتوانند با ذخیره و توزیع دقیقتر آب، کنترل بهتر استفاده از سدها و منابع آب زیرزمینی، تنظیم زمان‌بندی کشت و شیوه‌های آبیاری و آماده‌سازی جوامع برای خشکسالیها یا سیلابها، خود را برای این دگرگونیها آماده کنند.کشاورزان نیز میتوانند با تغییر زمان کاشت، آبیاری در خنکتر بودن هوا، ذخیره آب پیش از وقوع خشکسالی و اتخاذ تدابیری برای محافظت از محصولات و دامهایشان در برابر گرمای شدید، میزان خسارت را کاهش دهند.مقابله با تغییرات اقلیمی نیز میتواند به محدود کردن خسارتهای آینده کمک کند. در حالی که رویدادهای ال نینو میتوانند میانگین دمای جهان را حدود ۰.۲ درجه سانتیگراد افزایش دهند؛ افزایشی که برای ایجاد ویرانی گسترده کافی است، سوزاندن سوختهای فسیلی گرمای بسیار بیشتری به جو زمین افزوده است. بنابراین، تاثیرات ال نینو با جهانی که هم‌اکنون نیز در حال گرم شدن است روی هم انباشته میشود. به همین دلیل بود که سال ۲۰۲۵ سومین سال گرم ثبت‌شده در تاریخ شد؛ سالی گرمتر از سال ال نینوی ۲۰۱۶، آن هم با وجود اثر سردکننده طبیعی یک رویداد لا نینا.فاراندا میگوید: «نمیتوانیم با سیاستهای کاهش تغییرات اقلیمی ال نینو را از میان برداریم، اما میتوانیم از شدت تاثیرگذاری تغییرات اقلیمی بر پیامدهای این پدیده بکاهیم.»