یک هفته در دیپلماسی: ترامپ سخت صحبت می کند و جهان بلوف او را می نامد

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، نشستی را برگزار می‌کنند که ناظران می‌گویند که از نظر شکوه و عظمت، اما از نظر محتوایی کم است.

واشنگتن – دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، از سخنرانی برجسته‌اش در مجمع عمومی سازمان ملل گرفته تا نشست پرمخاطره‌اش در کاخ سفید با شی جین‌پینگ، رهبر چین، در این هفته به‌دنبال حضور مجدد خود در صحنه جهانی بود.

اما هجوم دیپلماتیک ترامپ نتوانست دیدگاه بسیاری از تحلیلگران درباره رئیس‌جمهوری را که در داخل و خارج از کشور گرفتار مشکلاتی است، از بین ببرد. اینها شامل جنگ در حال گسترش ایران است که قیمت بنزین ایالات متحده را افزایش داده و محبوبیت او را کاهش داده است، در حالی که روابط او با متحدان بدتر شده و چالش هوش مصنوعی چین تشدید می شود.

با آشکار شدن محدودیت‌های قدرتش، ترامپ با مخالفت رهبران جهان در مورد موضوعاتی از بحران در خاورمیانه گرفته تا جنگ روسیه در اوکراین مواجه شده است و این تصور را از برنامه سیاست خارجی که متوقف شده است، به جای گذاشته است.

این در حالی است که حزب جمهوری خواه ترامپ در ماه نوامبر با انتخابات میان دوره ای روبرو است که می تواند او را از نظر سیاسی محدودتر کند.

با این حال، سخنرانی ترامپ در سازمان ملل متحد در 22 سپتامبر یادآور این نکته بود که چگونه از زمان بازگشت به کاخ سفید در سال 2025، نظم جهانی مبتنی بر قوانین را که واشنگتن به ایجاد آن از خاکستر جنگ جهانی دوم کمک کرد، متزلزل کرد.

او با ایستادن در بالای تریبون یک نهاد جهانی که به برقراری صلح می‌پردازد، تهدید جدیدی مبنی بر «نابودی» ایران در صورت عدم موافقت ایران با یک توافق صادر کرد، از رویکرد اجباری خود در قبال ونزوئلا، عضو اوپک، با تاکید بر اینکه «غنایم متعلق به پیروز است» دفاع کرد و نشان داد که ممکن است استقرار ارتش آمریکا برای دستیابی به اهداف بین‌المللی‌اش تمام شود.

با وجود این موضع تند، مذاکرات ترامپ با شی در 24 سپتامبر، رئیس‌جمهور آمریکا را در مقابل همتای چینی قرار داد که به نظر می‌رسید در موقعیت قوی‌تری قرار دارد و بر افزایش تجارت کشورش با جهان نظارت می‌کند در حالی که ایالات متحده با پیامدهای اقتصادی درگیری با ایران دست و پنجه نرم می‌کند.

این پس‌زمینه دیدار دولتی شی جین‌پینگ بود که با شکوه و تشریفات سنگین، اما از نظر محتوایی سبک بود، علی‌رغم انبوهی از مسائل دشوار مانند هوش مصنوعی، تجارت، تایوان و ایران.

ملموس ترین نتیجه محدود به تمدید دو ماهه آتش بس تجاری بین دو اقتصاد بزرگ جهان بود که در ابتدا قرار بود در نوامبر منقضی شود.

در حالی که ترامپ علاقه چندانی به پخش علنی هرگونه اختلاف بین دو قدرت نشان نمی داد، رسانه های دولتی چین گزارش دادند که در پشت درهای بسته، شی از او خواسته است تا با استقلال تایوان مخالفت کند. جزیره ای که به طور دموکراتیک اداره می شود مورد ادعای چین همچنان بحث برانگیزترین موضوع در روابط واشنگتن و پکن است.

نگرش به ظاهر غیر تقابل‌آمیز ترامپ با رویکرد تعرفه‌محور قبلا جنگ‌طلبانه‌اش، که با کنترل پکن بر مواد معدنی کمیاب، ورودی کلیدی برای فناوری و خودروسازی که پکن نشان داده توانایی خودداری از آن را در اقدام تلافی جویانه نشان داده، کاهش یافته بود.

برت بروئن که مشاور سیاست خارجی در دولت اوباما بود و اکنون ریاست مشاوره راهبردی اتاق موقعیت جهانی را بر عهده دارد، گفت: «ترامپ می بیند که ما را به دنیایی بازمی گرداند که ممکن است درست شود. اما قابل توجه است که وقتی صحبت از شی جین پینگ و قدرت صعودی چین به میان می آید، او کاملا متزلزل است.

یک مقام کاخ سفید این تصور را که سیاست خارجی ترامپ به دیوار برخورد کرده است را رد کرد و گفت که اظهارات او در سازمان ملل «برنده‌های مختلف او در پیشبرد منافع ایالات متحده در سراسر جهان» از جمله جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای را برجسته می‌کند. تهران همیشه گفته است که برنامه هسته ای اش برای اهداف صلح آمیز است.

جنگ با ایران که در کنار اسرائیل در 28 فوریه آغاز شد، در آستانه هفته پربار دیپلماسی ترامپ بود.

نزدیک به هفت ماه به طول انجامیده است و عرضه جهانی انرژی را مختل کرده و به سایر کشورهای منطقه گسترش یافته است، که اخیرا به یمن و کریدور کشتیرانی دریای سرخ رسیده است.

سرپیچی ایران، علی‌رغم شکست‌های اقتصادی و نظامی که متحمل شده است، به حل‌ناپذیرترین چالش سیاست خارجی دوره دوم ریاست جمهوری ترامپ تبدیل شده است.

ترامپ از سخنرانی خود در سازمان ملل برای دفاع از حمله خود به ایران استفاده کرد و اعلام کرد که «آمریکا بازگشته است»، قوی‌تر از همیشه.

اما پس از مجموعه‌ای از دستاوردهای اولیه سیاست خارجی، از جمله آتش‌بس غزه و دستگیری رهبر ونزوئلا، کارنامه ترامپ در دوره دوم ریاست جمهوری‌اش به طور فزاینده‌ای با بن‌بست تعریف می‌شود.

با توجه به اینکه جنگ ایران عمیقا منفور است و پایگاه سیاسی ترامپ را از هم جدا کرده است، زمانی که کنترل کنگره توسط حزب جمهوری‌خواهش در خطر باشد، او می‌تواند در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره بهایی را بپردازد.

به نظر می رسد رهبران جهان در حال آماده شدن برای زمانی هستند که نفوذ رئیس جمهور ایالات متحده ممکن است پس از انتخابات میان دوره ای و با کمتر از دو سال و نیم باقی مانده از قدرت شروع به کاهش کند.

اکثر متحدان اروپایی و آسیایی پیش از این درخواست های ترامپ برای کمک به درگیری با ایران را که او بدون مشورت با آنها آغاز کرده بود، رد کرده اند.

در گردهمایی امسال سازمان ملل متحد، برخی از شرکای آمریکایی ترامپ را مورد هدف قرار دادند، البته عمدتا بدون ذکر نام او.

امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، نسبت به بازگشت جهانی به قانون جنگل هشدار داد و گفت: کشورها با انتخاب بین جهانی تحت حاکمیت قدرت و اجبار و یک جامعه بین‌المللی متمدن روبرو هستند.

لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا، رئیس جمهور برزیل، در توبیخ ترامپ، مداخله خارجی در انتخابات اکتبر کشورش را محکوم کرد و تاکید کرد که "ما نیازی به گشت زنی ناوهای هواپیمابر در آب های ما نداریم. ما به همکاری برای جلوگیری از جریان سلاح و پول که به جنایت دامن می زند."

این مقام کاخ سفید که نخواست نامش فاش شود، گفت که ترامپ «نگران موضع گیری نیست، بلکه به نتایج رسیده است» و اظهارات علنی برخی رهبران با آنچه که در خلوت به رئیس جمهور گفته اند مطابقت ندارد.

در نشانه دیگری از کاهش نفوذ، تلاش ترامپ برای تحت فشار قرار دادن اوکراین و روسیه برای موافقت با یک آتش بس محدود انرژی نتوانست توجه زیادی به دست آورد.

و در حالی که ترامپ از توافقی با دانمارک و گرینلند برای گسترش حضور نظامی ایالات متحده در جزیره وسیع قطب شمال سخن می گفت، این توافق از خواسته اولیه او برای "مالک شدن" این سرزمین و تهدید او در صورت لزوم برای گرفتن آن به زور از یکی از اعضای ناتو کوتاهی کرد.

ایان برمر، رئیس گروه اوراسیا در X نوشت: «یک سال پیش، کشورهای کمی جرات عبور از ترامپ را داشتند. اکنون، کانادا، اروپا، چین، ایران، روسیه و دیگران همه مایل به نه گفتن هستند.»

زمانی به نظر می‌رسید که ترامپ خودش متعجب بود که واقعا چقدر از نفوذ بین‌المللی برخوردار است.

او در سخنرانی خود به رهبران جهان گفت که می‌خواهد هوش مصنوعی را به عنوان «فوق هوش» تغییر نام دهد.

او گفت: «ببینیم قدرتی دارم یا نه. "شاید دارم و شاید هم نکنم. ما به زودی متوجه می شویم." رویترز