36 سال بعد: مجارستان پرونده های سرویس مخفی دوران کمونیست را باز می کند

در 4 نوامبر 1956، ده ها هزار سرباز و تانک شوروی وارد مجارستان شدند و قیام ضد کمونیستی این کشور را به طرز وحشیانه ای سرکوب کردند. دهه‌ها دیکتاتوری با اتکا به پلیس مخفی وحشی مجارستان برای حفظ این سیستم دنبال شد.

رویدادهای 4 نوامبر امسال نشان دهنده چیزی شبیه به محاسبه این فصل تاریک از تاریخ مجارستان است.

دولت پیتر ماگیار، نخست وزیر، دستور انتشار کامل "پرونده های مامور پلیس مخفی" کشور را صادر می کند، که حاوی اسامی مخبران امنیتی دولت مجارستان است، برخی از آنها به میل خود همکاری کرده اند، حتی در صورتی که دیگران ناخواسته اطلاعات را منتقل کرده اند.

مجیار و حزب وی تیسا قبلا قول داده بودند که در صورت انتخاب شدن، «پرونده های مامور» را علنی کنند. انتشار آنها یک رویداد تاریخی است، زیرا پس از بیش از سه دهه بحث داغ در مورد نحوه رسیدگی به چنین پرونده های حساسی رخ می دهد. تصمیم برای انتشار نیز مطمئنا باعث ایجاد بحث های بیشتری در مورد گناه و مسئولیت دوران کمونیستی خواهد شد.

مجارستانی ها سال ها خواهان انتشار این پرونده ها بوده اند. پس از فروپاشی دیوار برلین در سال 1989 و پایان حکومت شوروی، فعالان حقوق مدنی و احزاب سیاسی کوچکتر مجارستان گفتند که این پرونده ها باید آزاد شوند. مطالبات برای انتشار آنها در دهه های بعد بارها بیان شد.

با این حال، اولین نخست‌وزیر مجارستان پس از کمونیست، جوزف آنتال، محافظه‌کار، این ایده را رد کرد. طبق گزارش پلتفرم خبری مجارستان تلکس، این کشور تلاش ها برای باز کردن پرونده ها را مسدود کرد و از سال 2010 بیش از 30 بار علیه چنین طرح هایی رای داد.

انتشار بخشی از پرونده‌های امنیتی دولتی در دهه 1990، زمانی که پارلمان مجارستان به اصطلاح "قانون کارگزاران" را در سال 1994 تصویب کرد، رخ داد. این امر مستلزم این بود که اعضای دولت، اعضای پارلمان و برخی از کارمندان عمومی تحت بررسی سوابق قرار بگیرند تا مشخص شود آیا آنها تا به حال برای سرویس‌های امنیتی دولتی سابق کار کرده‌اند یا خیر.

از سال 1997، شهروندان مجارستانی می‌توانند فایل‌های خود را مشاهده کنند و در سال 2003، مجوزها گسترش یافت. اما آنها هرگز نتوانسته اند نام خبرچین ها را دریابند.

قانون مربوط به پرونده ها حاوی مقرراتی بود که قابل تفسیر گسترده بود، که به سازمان های دولتی مانند وزارت کشور اجازه می داد در صورتی که معتقد بودند که امنیت ملی را به خطر می اندازد، از انتقال پرونده ها از پلیس مخفی به آرشیو تاریخی امنیت دولتی مجارستان یا ABTL جلوگیری کنند.

چنین انتشار گزینشی پرونده‌ها نه تنها باعث می‌شود جامعه مجارستان حقیقت را در مورد سرویس امنیتی دولتی خود بداند، بلکه امکان سوء استفاده از پرونده‌ها را در مبارزات قدرت سیاسی، به عنوان مثال، از طریق درز اطلاعات به خطر انداخته درباره سیاستمداران به مردم فراهم می‌کند.

یکی از این موارد مربوط به نخست وزیر سابق مجارستان پیتر مدگیسی بود که توسط روزنامه Magyar Nemzet وابسته به Fidesz در سال 2002 به دلیل کار به عنوان یک مامور مخفی دوران کمونیست افشا شد.

دولت مجیار به این امر پایان می دهد. از 4 نوامبر، پایگاه‌های اطلاعاتی حاوی همه نام‌ها و اطلاعات کلیدی درباره خبرچین‌ها به صورت آنلاین در دسترس قرار خواهند گرفت.

پایگاه های اطلاعاتی اضافی نیز منتشر خواهد شد. آنها شامل یکی از گسترده ترین پایگاه های اطلاعاتی در مورد افرادی هستند که برای کار برای آژانس امنیت دولتی مجارستان استخدام شده اند. مقررات محرمانه مندرج در "قانون نماینده" قدیمی نیز کاهش یافته است، به این معنی که احتمالا فایل های بیشتری در آینده قابل دسترسی خواهند بود.

انتشار آتی اطلاعات در مورد 60000 نفر از حدود 150000 خبرچین پلیس مخفی می تواند پیامدهای سیاسی بزرگی داشته باشد. با این حال، Bendeguz Gergo Cseh، مدیر ABTL اخیرا هشدار داده است که "شما نمی توانید هر چیزی را که سازمان های امنیتی دولتی و پرونده های آنها ادعا می کنند باور کنید." او گفت که بسیاری از اسناد ناقص و کاملا قابل اعتماد نبودند و بسیاری از پرونده ها از بین رفته بودند.

برخی دیگر نیز در مورد انتشار آن تردید دارند. یانوش ام راینر، مورخ، کارشناس دیکتاتوری مجارستان، به تلکس گفت که این نشریه درست پس از سقوط رژیم منطقی بود. او استدلال کرد که انتشار پرونده ها بعد از این همه سال بیشتر یک حرکت نمادین است.

در همین حال، مورخ کریستیان اونگواری، که به طور گسترده در مورد پرونده های امنیتی دولتی تحقیق کرده است، از انتشار آینده استقبال می کند. آنگواری به دویچه وله گفت که این به مورخان امکان می دهد تحقیقات جدید و جامعه را در بحث های تازه دنبال کنند. او معتقد است که مجارستان از چنین تأملی سود خواهد برد، زیرا "دروغ های اجتماعی به ناچار منجر به تیرگی روابط با سیاست می شود و بهایی که ما برای آن پرداختیم 16 سال حکومت فیدز بود."

برای مجیار، عمومی کردن این اطلاعات اهمیت زیادی دارد. ایده کنار آمدن با گذشته به خصوص سال های رژیم اوربان یکی از موضوعات مورد علاقه اوست.

هنگامی که پارلمان مجارستان قانون مربوط به پرونده ها را در اواسط سپتامبر اصلاح کرد، Magyar در فیس بوک نوشت که "پس از 36 سال تاخیر، امروز پارلمان مجارستان به ابتکار تیسا تصمیم گرفت "پرونده های مامور" را علنی کند. فیدز از این پیشنهاد حمایت نکرد.

این کنایه از این واقعیت بود که بسیاری از چهره‌های برجسته در صفوف فیدز و حلقه درونی اوربان اعضای حزب کمونیست مجارستان یا پلیس مخفی بودند.

شناخته شده ترین مورد اخیر احتمالا جوزف هوروات، کارمند سابق تمام وقت وزارت امنیت دولتی مجارستان است که مسئول سرکوب مخالفان داخلی بود.

در زمان اوربان، هوروات به عنوان افسر اطلاعاتی و مشاور امنیتی کار می کرد و در سال 2024 مدیر تحقیقات دفتر حفاظت از حاکمیت اوربان شد. این آژانسی بود که دشمنان فرضی رژیم اوربان را افشا کرد و آنها را "عوامل خارجی" نامید.

این مقاله در اصل به زبان آلمانی منتشر شده است.