Raspberry Pi Desktop ثابت می کند که رایانه های شخصی قدیمی از آن گذشته نیستند

یکی از متداول ترین سوالاتی که از لینوکس پرسیده می شود این است که "بهترین توزیع سبک وزن برای یک رایانه شخصی قدیمی چیست؟" پاسخ فعلی میز Reg FOSS Raspberry Pi Desktop است.

چند هفته پیش، اخبار مربوط به به‌روزرسانی Trixie را برای Raspberry Pi Desktop پوشش دادیم. از آن زمان، ما آن را روی چند تا از قدیمی‌ترین و کندترین ماشین‌ها در اصطبل‌های میز FOSS انجام داده‌ایم. عملکرد فوق العاده ای داشته است.

اگر دوست دارید یک انگشت آزمایشی را در لینوکس فرو کنید، اما فقط یک کامپیوتر یدکی نسبتا قدیمی با مشخصات کم دارید تا آن را امتحان کنید، این ایده آل است. این یک سیستم‌عامل مدرن است: 2.6 گیگابایت دانلود می‌کند و در هنگام نصب از فضای دیسک حدود 8 گیگابایت استفاده می‌کند. برای یک رایانه شخصی 25 ساله که برای ویندوز XP در نظر گرفته شده است کمی زیاد است، اما اگر یک رایانه قدیمی از دوران ویندوز ویستا در دسترس دارید، باید این کار را انجام دهید.

صفحه نمایش آن را «PiOS 6.3» می‌نامد، درست مانند سخت‌افزار Raspberry Pi مبتنی بر Arm. با این حال، در اینجا، Raspberry Pi Desktop را آزمایش می‌کنیم: نسخه PC x86-64 سیستم مبتنی بر Debian که در پایین صفحه دانلودها موجود است.

در سال 2023، PiOS یک نسخه جدید مبتنی بر Debian 12 را دریافت کرد که شامل یک دسکتاپ جدید مبتنی بر Wayland بود – اگرچه هنوز تقریبا شبیه به محیط قدیمی، مبتنی بر X11، Openbox و LXDE بود. متاسفانه نسخه PC ارتقا پیدا نکرد. دو سال بعد - یعنی تقریبا یک سال پیش - یک PiOS 6 مبتنی بر Debian 13 دریافت کردیم. نسخه PC هنوز ارتقا پیدا نکرده است.

اکنون نسخه PC بالاخره با Debian 13 روبرو شده است. این نسخه بسیار شبیه به نسخه PiOS 6.3 در سپتامبر است که با گزینه داک به جای نوار وظیفه کامل می شود. مانند نسخه Arm، در صورت تمایل می توانید از ابزار raspi-config برای جابجایی بین labwc compositor مبتنی بر Wayland و X.org استفاده کنید.

یک تفاوت مهم وجود دارد: Raspberry Pi OS هنوز نسخه های Arm 32 و 64 بیتی را ارائه می دهد، اما Raspberry Pi Desktop اکنون فقط x86-64 است، پس از بازنشستگی Debian 13 از نسخه x86-32 خود. نسخه‌های Arm اکنون از هسته 6.18 استفاده می‌کنند، اما نسخه PC هنوز بر روی هسته پیش‌فرض 6.12 دبیان است.

این دبیان دسکتاپ ساده شده Pi را با نصب کننده ای که سوالات فنی کمی می پرسد را به رایانه های شخصی می آورد. اگر بخواهید می‌توانید یک نصب سفارشی در پارتیشن‌های موجود انجام دهید، اما فقط می‌توانید چند بار روی «OK» کلیک کنید و تقریبا همه کارها را به صورت خودکار برای شما انجام می‌دهد. برخلاف خود دبیان، هیچ سوالی در مورد اینکه چه چیزی دانلود شود، کدام دسکتاپ، نصب شبکه یا هر چیز دیگری وجود ندارد. یک اندازه برای همه مناسب است.

شما یک دسکتاپ سفارشی با طرح کلی به سبک ویندوز 95 دریافت می کنید، با این تفاوت که نوار وظیفه در بالای صفحه است (در صورت تمایل می توانید آن را جابجا کنید). مجموعه‌ای از برنامه‌های از پیش نصب‌شده را دریافت می‌کنید: Chromium، Firefox، یک ویرایشگر متن، و برخی اسناد مفید – البته برای دارندگان سخت‌افزار واقعی Pi. در حالت بیکار، کمی کمتر از 450 مگابایت حافظه اجرا می شود و اگر به X.org بروید، Openbox حدود 50 مگابایت کمتر مصرف می کند. سبک ترین نوع اوبونتو به طور کلی لوبونتو است، اما PiOS تقریبا نیمی از حافظه Lubuntu 26.04 در آزمایش ما مصرف می کند.

ما آن را روی ThinkPad X200s که در سال 2008 منتشر شد، امتحان کردیم. دستگاه ما با 8 گیگابایت رم به‌علاوه 128 گیگابایت SATA SSD ارتقا یافته است، اما روی پردازنده اصلی Core 2 Duo SL9400 با فرکانس 1.86 گیگاهرتز و پردازنده گرافیکی مجتمع GMA4500 اینتل قرار دارد. همه چیزهایی که ما آزمایش کردیم، از جمله Wi-Fi، بلوتوث، اترنت، USB 2، دکمه‌های کنترل صدا، کلیدهای روشنایی و یک صفحه نمایش خارجی در DisplayPort کار می‌کردند. به طور خودکار چاپگر شبکه ما را برداشت و اضافه کرد، و با خوشحالی به هر دو شبکه Wi-Fi 2.4 گیگاهرتز و 5 گیگاهرتز متصل شد.

برای چیزی حتی قدیمی‌تر و پایین‌تر، به سال انتشار Vista بازگشتیم: 2007. ما SSD را در همان سال به تبلت ThinkPad X61 پیوند زدیم. X61 ما دارای 2 گیگابایت رم DDR2 است. PiOS این کار را به خوبی انجام داد - به استثنای صفحه لمسی که کار نکرد. (ما فقط با ویندوز XP کار کرده ایم.)

در یک رایانه 19 ساله با SSD، PiOS در کمتر از نیم دقیقه بوت شد و می‌توانست فایرفاکس و کرومیوم را اجرا کند و آنلاین شود. صفحات به کندی رندر شدند، اما کار کرد. در X200s با مشخصات بهتر، با چهار برابر رم، حتی تجربه وب قابل تحمل بود، اگر صبور باشید. ما همچنین آن را روی یک ماشین پیشرفته از سال 2008، Thinkpad W500، کامل با پردازنده گرافیکی AMD امتحان کردیم. در این مورد، احساس مثبتی سریع دارد.

در آزمایش ما، PiOS به اندازه Alpine با Xfce حافظه کمی مصرف می‌کند – اما نصب آن بسیار آسان‌تر است. از آنجایی که دبیان است، دریافت برنامه‌های اضافی مانند حالت متنی و رابط کاربری گرافیکی WordPerfect برای لینوکس نیز بسیار آسان‌تر بود. با Wine 11 از WineHQ، مایکروسافت آفیس 97 نیز نصب و اجرا شد.

اگر مایلید اندکی امنیت را با عملکرد بهتری معاوضه کنید، ترفندهایی که در سال 2022 ارائه کردیم همچنان به خوبی کار می کنند.

PiOS تقریبا به اندازه ChromeOS Flex مقرون‌به‌صرفه است، اما شما به حساب Google یا هیچ ورود به سیستم ابری دیگری نیاز ندارید و برنامه‌های محلی را که همه چیز را می‌توانید بخورید، دریافت می‌کنید. در مقایسه با توزیع‌های میان‌وزن مانند Linux Mint Xfce، Linux Lite، MX Linux یا Lubuntu، PiOS به‌طور قابل‌توجهی به منابع سخت‌افزاری کمتر نیاز دارد.

حتی لینوکس های سبک تری هم وجود دارند. به عنوان مثال، نسخه Debian 13 از لینوکس آنتی ایکس وجود دارد، اما اگرچه کوچکتر است، اما مجموعه عظیمی از هسته‌ها، سیستم‌های init، مدیر پنجره و مدیر فایل دارد. AntiX برای مبتدیان مناسب نیست. در سال 2024، ما به Tiny Core Linux 15 نگاه کردیم که بسیار کوچکتر است. اکنون تا نسخه 17.1، یک ابزار تخصصی باقی مانده است: برای افزودن برنامه های اضافی به مهارت های فنی جدی نیاز دارید، چه رسد به به روز رسانی.

Alpine توانا، همه کاره و سبک وزن است، اما مونتاژ یک دسکتاپ به کار بیشتری نیاز دارد. اگر برای یادگیری راه خود وقت بگذارید، Alpine را می‌توان طوری پیکربندی کرد که حتی از دیسک و حافظه کمتری نسبت به PiOS استفاده کند، اما Alpine مجموعه‌ای از نرم‌افزارهای کوچک‌تری نسبت به Debian دارد – مگر اینکه Flatpak را اضافه کنید، که سادگی سبک و تمیز Alpine را نفی می‌کند. کاربران باتجربه Debian یا Devuan می‌توانند چیزی ناب‌تر بسازند، اما Raspberry Pi Desktop آن‌ها را از دردسر نجات می‌دهد. تیم آن 14 سال تمرین در رژیم غذایی دبیان داشته است.

Raspberry Pi Desktop همچنین از سخت‌افزار Mac Intel پشتیبانی می‌کند و برای مک‌های قدیمی اما کارآمد که اکنون مدت‌ها توسط macOS پشتیبانی نمی‌شود، ایده‌آل است. همچنین می‌تواند برای مک‌بوک‌های قدیمی‌تر اینتل که رم آن‌ها قابل افزایش نیست، مناسب باشد، اگرچه پشتیبانی از Wi-Fi، گرافیک و سایر سخت‌افزارها به مدل بستگی دارد. یک مک بوک ایر 4 گیگابایتی ممکن است همچنان عمر مفیدی داشته باشد که مرورگرهای فعلی و LibreOffice را اجرا می کند. فقط احتمالا نه در همان زمان.

این باید گزینه مورد علاقه شما برای رایانه های شخصی قدیمی و کم مشخصات باشد. این یک کامپیوتر 15 ساله را به سرعت یک کامپیوتر جدید نمی سازد. اما می تواند یک رایانه شخصی 15 ساله را با برنامه ها و ابزارهای فعلی و پشتیبانی شده دوباره مفید کند. هنگامی که با PiOS در یک دستگاه رده پایین x86 آشنا شدید، روی سخت افزار جدیدتر و توانمندتر نیز به خوبی کار خواهد کرد. ®