اتحاد شورشیان جدید اتیوپی با یک مشکل قدیمی مواجه است

نویسنده و محقق مقیم نروژ با تمرکز بر شاخ آفریقا.

تشکیل یک ائتلاف مسلح جدید که به دنبال برکناری ابی احمد، نخست وزیر است، از الگویی پیروی می کند که اتیوپی - امپراتوری بسیاری از ملت ها و ملیت ها که هنوز در حال شکل گیری است - برای چندین دهه آزاردهنده بوده است. صاحبان قدرت فضای کمی برای مبارزه سیاسی مسالمت آمیز باقی می گذارند. برنده همه چیز را می گیرد، بنابراین کسانی که احساس محرومیت می کنند، برای تغییر وضعیت موجود اسلحه به دست می گیرند. بازیگران و اتحادها در طول زمان تغییر می کنند، اما خشونت تنها ثابت باقی می ماند.

جنگ داخلی در بخش‌هایی از ارومیه از زمانی که ابی قدرت را در سال 2018 به دست گرفت، شدت گرفته است، در حالی که درگیری در منطقه آمهارا از سال 2023 آغاز شده است. در تیگری، توافق پرتوریا هرگز به طور کامل اجرا نشد. اگرچه جنگ در مقیاس وسیع از سر گرفته نشده بود، اما از زمانی که یک جناح از TPLF قدرت را در دست گرفت و رویارویی خود را با دولت فدرال تشدید کرد، منطقه در محاصره قرار داشت. تا آخرین تشدید تنش، دولت ابی تا حد زیادی به کنترل مرکز قدرت و مقابله با شورشیان با هواپیماهای بدون سرنشین و نیروهای زمینی راضی بود.

دولت با وجود عدم رای گیری در تیگری و چندین ناحیه دیگر، انتخابات سراسری برگزار کرد. این کمیسیون در سال 2021 کمیسیون گفتگوی ملی اتیوپی را تشکیل داد که با وجود غیبت گروه‌های مسلح و دیگر سازمان‌های کلیدی مخالف، کنفرانس ملی با حدود 4000 شرکت‌کننده را در ماه اوت به پایان رساند. در عین حال، دولت به پیگیری پروژه های بزرگ عمرانی ادامه داده است. ابی احمد نخست وزیر در 24 سپتامبر برای راه اندازی پروژه زیرساخت نفت اتیوپی-جیبوتی در جیبوتی بود.

پارلمان تازه منتخب قرار است در 5 اکتبر، زمانی که دولت فدرال جدید تشکیل می شود، افتتاح شود.

اتحاد نیروهای مردمی اتیوپی برای بقا که در 20 سپتامبر اعلام شد، غافلگیرکننده نبود. این جلسه پس از چندین ماه جلسات هماهنگی بین گروه ها با حضور نمایندگان نظامی و امنیتی اریتره و سودان برگزار شد. این جبهه، جبهه آزادی‌بخش خلق تیگری (TPLF)، جنبش ملی آمهارا فانو، ارتش آزادی‌بخش اورومو (OLA) و چهار جنبش از مناطق سومالی، آفار و بنی‌شانگل-گوموز را گرد هم می‌آورد. علی‌رغم مشارکت OLA، سازمان‌ها و نخبگان اورومو در حمایت از این اتحاد دودستگی دارند.

هدف این اتحاد برکناری ابی احمد نخست وزیر و ایجاد یک انتقال فراگیر است. سه سازمان از هفت سازمان - TPLF، جنبش ملی آمهارا فانو و جبهه انقلابی وحدت ملی آفار (ANURF) - اهمیت استراتژیک خاصی دارند. هر سه در شمال اتیوپی هستند که با اریتره هم مرز است و امکان پشتیبانی لجستیکی مستمر از آنجا را فراهم می کند.

سه روز بعد، نیروهای TPLF، متحد با ANURF، با مقاومت کمی به چندین منطقه در منطقه 2 پیشروی کردند. ANURF توسط ابراهیم عثمان علیو، معروف به حاجی ابراهیم، ​​یک شخصیت محترم اهل برهاله در منطقه 2 و از بستگان وزیر دفاع اتیوپی، عایشه محمد، رهبری می شود. او سال گذشته با گروهی از نیروهای ویژه آفر و نیروهای محلی به اریتره فرار کرد. وی در پیامی به مردم آفر به آنها اطمینان داد که جنگ فعلی علیه حزب سعادت است نه مردم آفار یا گروه های مبارز و خدمات و حمل و نقل عمومی بدون مانع ادامه خواهد یافت.

او به ساکنان آفر توصیه کرد که به نیروهای او بپیوندند یا از جنگ دوری کنند. هدف بعدی آنها ممکن است بزرگراه حیاتی باشد که اتیوپی را به جیبوتی متصل می کند.

ما قبلا بخشی از این داستان را دیده‌ایم، اگرچه این بار تشکیل اتحاد بیشتر طول کشید. در نوامبر 2021، 9 گروه مخالف با عجله جبهه متحد نیروهای فدرالیست و کنفدرالیست اتیوپی را اعلام کردند. نیروهای تیگرایان و OLA به سمت آدیس آبابا پیشروی کردند، در حالی که رهبران ائتلاف از برچیدن دولت ابی و استقرار یک مرجع انتقالی صحبت کردند. تا ژانویه 2022، جبهه وحدت دموکراتیک انقلابی عفر، جبهه متحد را ترک کرد و TPLF را به کشتن غیرنظامیان آفر متهم کرد.

در دسامبر همان سال، جنبش آزادیبخش خلق بنیشانگول قرارداد صلحی را با دولت منطقه امضا کرد. ارتش فدرال ضدحمله کرد، نیروهای تیگرایان از مناطق همسایه عقب نشینی کردند و TPLF در نهایت قرارداد پرتوریا 2022 را با دولت امضا کرد. این پیمان، TPLF را ملزم به توقف حمایت از گروه های مسلح در سایر نقاط اتیوپی می کرد.

همین الگو می تواند خود را تکرار کند. درس این نیست که سال 2026 دقیقا منعکس کننده سال 2021 باشد. ائتلاف جدید شامل فانو است که جنگجویانش در طول جنگ قبلی در کنار دولت فدرال علیه TPLF ایستادند و اکنون با ابی می‌جنگند. دولت نیز در چند جبهه می جنگد. اما این سابقه نشان می دهد که چگونه یک دشمن مشترک می تواند به سرعت در زمان تغییر سرنوشت میدان نبرد، دیگر کافی نباشد.

هم فانو و هم TPLF ادعای Tigray غربی یا آنچه آمهارا Wolgait-Tsegede می نامند را دارند. بیانیه موسس هیچ توافقی ارائه نمی دهد. رهبری تیگرایان که ادعای خود را رها می کند، خطر بیگانگی مردم آواره از خانه هایشان را در پی دارد. رهبری فانو که قبول می کند در معرض خطر از دست دادن حمایت جنگجویانی است که قلمرو برای آنها مرکزی است. نامیدن این موضوع به عنوان موضوعی برای مذاکرات بعدی زمان می برد اما سازش ایجاد نمی کند. همین مشکل فراتر از شمال هم می رسد: جنبش های اورومو، آمهارا و سومالی در مورد نظم فدرال، مرزها یا توزیع قدرت اتیوپی یک دیدگاه مشترک ندارند.

همچنین هر سازمانی به جای همه در جمعیتی که مدعی نمایندگی است صحبت نمی کند. رهبران تیگری بر سر رابطه خود با آدیس آبابا و شهرک پرتوریا اختلاف نظر دارند. Fano مجموعه ای از دستورات منطقه ای با اولویت های مختلف است. حتی مشارکت جبهه آزادیبخش ملی اوگادن یک اختلاف داخلی را آشکار کرده است: یک جناح خارج از کشور از ائتلاف حمایت می کند، در حالی که رهبران داخل منطقه سومالی اتیوپی پیوستن به آن را رد می کنند. یک بیانیه هفت امضایی نمی تواند این مسائل مربوط به مأموریت را حل کند.

سپس مشکل نظامی وجود دارد. این نیروها در مناطق دوردست عمل می کنند و می توانند ارتش فدرال را گسترش دهند و آدیس آبابا را مجبور به دفاع از چندین تئاتر کند. اما مبارزه همزمان با یک کمپین منفرد یکسان نیست. یک راهپیمایی موفق در پایتخت مستلزم مسیرهای تدارکاتی قابل اعتماد، فرماندهی هماهنگ و پشتیبانی سیاسی در مناطقی است که جنگجویان باید از آن عبور کنند. پهپادهای دولتی تشکیلات متمرکز و خطوط عرضه در معرض خطر را آسیب پذیرتر می کنند. نیروی هوایی به تنهایی نمی تواند بر شهرهای مورد مناقشه حکومت کند، اما اتحادی نیز نمی تواند آنها را به سادگی با تصرف آنها اداره کند.

اریتره خطر دیگری را اضافه می کند. آدیس آبابا اسمره را به حمایت از ائتلاف متهم کرد. اریتره بارها اتهامات مشابه را رد کرده است، اگرچه شواهد فراوان خلاف این را نشان می دهد. روابط بین دو کشور در بحبوحه درخواست اتیوپی ها برای دسترسی به دریای سرخ و اختلافات حل نشده پس از جنگ تیگری به شدت بدتر شده است. حمایت خارجی می‌تواند جناح‌های فردی را تقویت کند، اما وابستگی به اریتره نیز می‌تواند آنها را برای سایر اتیوپی‌ها غیرقابل قبول کند.

اگر دولت اتیوپی اریتره را به عنوان یک تهدید مستقیم ببیند، ممکن است حمله کند، با پیامدهای غیرقابل پیش بینی و خطر جذب سایر قدرت های منطقه ای. اگر خود دولت ابی در معرض تهدید جدی قرار گیرد، امارات متحده عربی ممکن است برای نجات یکی از نزدیک ترین متحدان منطقه ای خود به طور کامل درگیر شود.

اکنون سه راه ممکن به نظر می رسد. به احتمال زیاد، درگیری طولانی و نابرابر است: تهاجمات محلی و چانه زنی های موقت، بدون برکناری دولت از آدیس آبابا، دسترسی دولت را تضعیف می کند. مورد دوم تجزیه اتحاد است. اگر غرب تیگری، آفار یا منطقه مورد مناقشه دیگری به قیمت همکاری تبدیل شود، برخی از شرکا ممکن است ترک کنند یا معاملات جداگانه ای انجام دهند. مذاکره مجدد در مورد توافق پرتوریا و امتیازات از ابی به تیگری نیز می تواند TPLF را از اتحاد خارج کند، همانطور که برای جاه طلبی های جبهه 2021 اتفاق افتاد.

احتمال کم‌تر اما خطرناک‌تر، مجموعه‌ای از فرارهای نظامی فدرال و پیشروی‌های هماهنگ شورشیان است. حتی در آن زمان، تسلط شورشیان به منزله تغییر غیرقانونی دولت تحت قوانین اتحادیه آفریقا خواهد بود و با مخالفت منطقه ای مواجه خواهد شد. حذف ابی هیچ یک از بحث های مربوط به زمین، فرماندهی و قدرت قانون اساسی را حل نمی کند. پیروزی می تواند جنگ داخلی دیگری را باز کند.

اتیوپی بارها شاهد بوده است که ائتلاف‌های سودمند از طریق زور، آغازی جدید را وعده می‌دهند. آنچه در حال حاضر مهم است این نیست که آیا یک اتحاد مسلحانه یا یک دولت باقی می‌ماند، بلکه این است که چه اتفاقی برای مردمی می‌افتد که باید با آنچه که هر دو انجام می‌دهند زندگی کنند.

نظرات بیان شده در این مقاله متعلق به خود نویسنده است و لزوما منعکس کننده موضع تحریریه الجزیره نیست.