اروپا بهدنبال مواد معدنی راهبردی آسیای مرکزی؛ تولیدکنندگان خواهان فرآوری داخلی
در نشست تاشکند، شرکتکنندگان فناوری، تامین مالی و مسیرهای حملونقل را بررسی کردند. نقشهراه صنعتی آلمان-قزاقستان و توافق اولیه با بانک فرانسوی مراحل همکاری را نشان میدهد.
تقاضای اروپا برای مواد معدنی حیاتی باعث شده درباره سرمایهگذاری در استخراج و فرآوری این مواد با تولیدکنندگان آسیای مرکزی گفتوگو شود. در حالی که صنایع اروپایی به دنبال منابع جایگزین تامین هستند، کشورهایی مانند قزاقستان و ازبکستان خواهان سرمایهگذاری و فناوری خارجیاند تا توانمندیهای تولیدی خود را توسعه دهند.این اولویتهای متفاوت در مجمع بینالمللی معدن و فلزات که در تاشکند برگزار شد، بررسی شد؛ جایی که نمایندگان صنعت فرصتهای همکاری تجاری را ارزیابی کردند.مارات ترتروف، بنیانگذار باشگاه انرژی بروکسل (Brussels Energy Club)، یک سازمان مستقل و غیرانتفاعی که کارشناسان انرژی، سیاستگذاران و نمایندگان صنعت را گرد هم میآورد، گفت: «بروکسل فقط انتظار توافقها را ندارد. در گستردهترین معنا انتظار دارد با کشورهایی مثل ازبکستان و قزاقستان، مشارکتهای روشن سرمایهگذاری شکل بگیرد.»ترتروف همچنین بر نیاز به سرمایهگذاری در حوزه فرآوری مواد معدنی، زنجیرههای تامین صنعتی و زیرساختهای حملونقل، از جمله «کریدور میانی» که آسیای مرکزی را به بازارهای اروپایی متصل میکند، تاکید کرد.جستوجوی اروپا برای تامینکنندگان جایگزیناتحادیه اروپا موادی از جمله لیتیم و تنگستن را به دلیل اهمیت اقتصادی و ریسکهای تامین، حیاتی تلقی میکند.آلمان از جمله اقتصادهای اروپایی است که در تلاش برای تنوعبخشی به منابع تامین خود است.ماتیاس فولرت، سفیر آلمان در ازبکستان، به یورونیوز گفت: «در آلمان به مقدار زیادی مواد معدنی حیاتی نیاز داریم، چون در انرژیهای تجدیدپذیر سرمایهگذاری میکنیم، در خودروهای برقی سرمایهگذاری میکنیم و در فناوری پیشرفته سرمایهگذاری میکنیم.»در بیانیه مشترکی که روز ۲۹ سپتامبر منتشر شد (منبع به زبان انگلیسی)، آلمان و قزاقستان نقشهراه سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۸ را تایید کردند که همکاری صنعتی، استخراج و فرآوری مواد معدنی و همچنین افزایش تولید کالاهای با ارزش افزوده بالا در قزاقستان را دربر میگیرد.شرکت آلمانی «اچاماس برگبائو آگ» نیز در حال پیگیری پروژهای برای استخراج و فرآوری لیتیم در شرق قزاقستان است. ارزش بالقوه این سرمایهگذاری میتواند به ۵۰۰ میلیون دلار (حدود ۴۴۹ میلیون یورو) برسد، مشروط بر تایید ذخایر دارای توجیه تجاری. این پروژه همچنان در مرحله اکتشاف و توسعه قرار دارد.ازبکستان به دنبال ارزش افزوده بیشتر از فرآوری مواد معدنیازبکستان رویکرد صنعتی مشابهی را دنبال میکند و میکوشد به جای اتکا عمده به صادرات مواد خام و کنسانترهها، فرآوری داخلی مواد معدنی را توسعه دهد.مجتمع فلزات فناورانه ازبکستان که با نام تیامکی شناخته میشود، یک شرکت صنعتی دولتی است که در سال ۲۰۲۴ برای توسعه صنعت فرآوری مواد معدنی این کشور تاسیس شد. این مجتمع با موادی از جمله تنگستن و مولیبدن کار میکند و محصولات صنعتی مانند اکسید و کاربید تنگستن، همچنین شمش و بریکت مولیبدن تولید میکند.تیمور خیخماتولایف، نماینده ویژه تیامکی برای ادغام جهانی، گفت: «دلیل اصلی ایجاد ارزش است. بنابراین در هر گام، در هر مرحله، ما ارزش ایجاد میکنیم و بعد صادرات انجام میدهیم.»به گفته خیخماتولایف، آلمان نخستین بازار صادراتی این شرکت بود. تیامکی همچنین از صادرات به بلژیک، هلند، ترکیه، ایالات متحده، کانادا، کره جنوبی و ژاپن خبر میدهد.بر اساس سوابق حملونقل منتشرشده توسط ۵۲دبلیواِمبی (52wmb)، یک پلتفرم تجاری دادهای، تیامکی در اوت ۲۰۲۶ میلادی محصولات مولیبدن را به بلژیک و هلند و نیز اکسید تنگستن را به هلند صادر کرده است.فناوری و تامین مالی اروپاییتیامکی در کنار صادرات موجود خود، به دنبال سرمایهگذاری و تخصص تولیدی برای گسترش ظرفیت تولید در داخل ازبکستان است.این شرکت در ماه سپتامبر یک رودشو در برلین (منبع به زبان انگلیسی) برگزار کرد که نمایندگان حدود ۲۰ شرکت آلمانی و موسسات مالی بینالمللی را گرد هم آورد.در این نشست درباره تامین مواد معدنی حیاتی، انتقال فناوری و مشارکت در پروژههای جدید تولیدی گفتوگو شد. تیامکی سبدی شامل بیش از ۱۴۰ پروژه پیشنهادی سرمایهگذاری با ارزش برآوردی ۴.۲ میلیارد دلار (حدود ۳.۷۷ میلیارد یورو) را ارائه کرد.روز ۱۶ اکتبر، تیامکی و بانک فرانسوی سوسیته ژنرال (Société Générale) یک برگه شروط مقدماتی (منبع به زبان انگلیسی) برای تامین مالی پیش از صادرات امضا کردند.این گفتوگوها پس از توافق اعطای اختیار که در ماه ژوئن برای تدارک ۵۰ میلیون یورو تامین مالی، با هدف حمایت از ظرفیت تولید و عملیات صادراتی، امضا شد، صورت میگیرد. هنوز توافق نهایی وام اعلام نشده است.شراکتهای بینالمللی معدنی فراتر از اروپاهمکاری در بخش معدن ازبکستان تنها به سرمایهگذاران اروپایی محدود نمیشود.شرکت دولتی معدنی آزرگلد جمهوری آذربایجان در ماه اکتبر نخستین شرکت تابع خارجی خود را در ازبکستان تاسیس کرد. این شرکت در پی دریافت مجوزها برای آغاز برنامهای ۱۸ ماهه اکتشاف در کانسار طلای آکبا در منطقه قشقدریا است.الیاس اسماییلی، مدیرکل آزرگلد ازبکستان، به یورونیوز گفت: «اگر نتایج مثبت باشد، برنامه داریم شرکت مشترک تاسیس کنیم و سپس این کانسار را توسعه دهیم.»آزرگلد به طور جداگانه در تلاش برای ایجاد یک شرکت مشترک سهجانبه با شرکت «ازبکژئولوگورازودکا» جیاسسی و شرکت سرمایهگذاری آذربایجان ـ ازبکستان برای اکتشاف طلا و مواد معدنی عناصر نادر در منطقه نوایی است. طرفها در ماه ژوئیه یک توافق مقدماتی امضا کردند، اما این شرکت مشترک هنوز به طور رسمی ایجاد نشده است.