ازبکستان در کوپ۳۱ خواستار هشدارهای مشترک و تأمین مالی اقلیمی در آسیای میانه شد
این چارچوب پیشنهادی همچنین احیای زمینهای تخریبشده و مقابله با طوفانهای گرد و غبار را در حالی که منطقه با فشار فزاینده آب روبهرو است، در بر میگیرد.
ازبکستان چارچوب تازهای برای همکاری اقلیمی در سراسر آسیای مرکزی پیشنهاد کرده است و خواستار ایجاد سامانههای مشترک هشدار زودهنگام، فناوریهای سبز و سازوکارهای جدید تامین مالی برای مقابله با تهدیدهای رو به افزایش محیطزیستی شده است.شوکت میرضیایف، رئیسجمهور ازبکستان، در سخنرانی خود در کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل در آنتالیا ترکیه، موسوم به کوپ ۳۱، الگوی سهبخشی «ادغام اقلیمی» را تشریح کرد که هدف آن هماهنگی واکنشهای منطقهای به یخچالهای در حال ذوب شدن، کمبود آب و خشکسالی است.میرضیایف به رهبران جهان گفت: «هیچ کشوری نمیتواند به تنهایی با چالشهای تغییرات اقلیمی مقابله کند.» او خواستار اقدام مشترک میان کشورهای آسیای مرکزی شد.این پیشنهاد در زمانی مطرح شده است که منطقه با فشار فزاینده بر منابع آبی مشترک خود روبهرو است؛ منابعی که برای کشاورزی و تولید برق حیاتیاند. به گفته بانک جهانی (منبع به زبان انگلیسی)، سطح یخچالهای آسیای مرکزی در شش دهه گذشته حدود ۳۰ درصد کاهش یافته است و این موضوع دسترسی بلندمدت به آب را تهدید میکند.طرح سهبخشی برای همکاری منطقهای در آسیای مرکزیبخش نخست پیشنهاد ازبکستان بر بهاشتراکگذاری اطلاعات اقلیمی تمرکز دارد. رئیسجمهور میرضیایف خواستار ایجاد سامانهای منطقهای برای تبادل دادههای مربوط به خطرهای محیطزیستی با حمایت سازمان جهانی هواشناسی شد.این سامانه شامل سامانه هشدار زودهنگام برای بلایای طبیعی و پایش مشترک تغییرات تدریجی محیطزیست خواهد بود تا کشورها بتوانند بهتر خطرهایی را که بر منابع مشترک آنها تاثیر میگذارد پیشبینی کنند.بخش دوم بر ترویج فناوریهایی متمرکز است که برای احیای اراضی تخریبشده، جذب کربن در مناطق خشک و مقابله با توفانهای گرد و غبار و شن به کار میروند.ازبکستان همچنین پیشنهاد کرده است که نمایشگاه سالانه «اکو-اِکسپو آسیای مرکزی» به سکویی دائمی برای ارتباط میان تامینکنندگان فناوریهای محیطزیستی، سرمایهگذاران و مقامات منطقهای تبدیل شود.بخش سوم بر تامین مالی سازگاری با تغییرات اقلیمی تمرکز دارد. رئیسجمهور خواستار همکاری با بانکهای توسعه بینالمللی برای ارائه کمکهای بلاعوض ترجیحی و طراحی ابزارهای نوین تامین مالی ویژه مناطق درگیر کمبود آب و خشکسالیهای طولانی شد.میرضیایف همچنین تایید کرد که ازبکستان در سال ۲۰۲۷ میلادی ریاست «صندوق بینالمللی نجات دریای آرال» را بر عهده خواهد گرفت. این نهاد کشورهای آسیای مرکزی را برای رسیدگی به چالشهای مشترک مدیریت آب و محیطزیست گرد هم میآورد.رئیسجمهور در مورد اهداف ملی اقلیمی گفت ازبکستان پیش از موعد به هدف قبلی خود برای کاهش ۳۵ درصدی انتشار گازهای گلخانهای به ازای هر واحد تولید ناخالص داخلی دست یافته است.ازبکستان همچنین قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ میلادی ۵۴ درصد برق خود را از منابع انرژی تجدیدپذیر تولید کند.برنامه اقلیمی ۲۶۴ میلیون یورویی برای آسیای مرکزیدر حاشیه این نشست، برنامهای مستقل به ارزش ۲۶۴.۴ میلیون یورو رسما برای کمک به سازگاری ازبکستان، قرقیزستان و تاجیکستان با تغییرات اقلیمی آغاز شد.این ابتکار هفتساله که «مناظر مقاوم در برابر اقلیم در آسیای مرکزی» نام دارد و با نام مخفف «کلیکا» شناخته میشود، روز ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶ از سوی صندوق سبز اقلیم تایید شد و قرار است اجرای آن از سال ۲۰۲۷ آغاز شود (منبع به زبان انگلیسی).این برنامه منابع مالی صندوق سبز اقلیم و شرکای توسعه آلمان را گرد هم میآورد و بانک سرمایهگذاری اروپا به عنوان شریک بالقوه تامین مالی اضافی شناسایی شده است. بودجه کلی برنامه از منابع مختلف مالی تشکیل میشود و به یک کمک بلاعوض واحد محدود نیست.از مجموع سرمایهگذاری برنامه، ۱۰۳.۷ میلیون یورو به ازبکستان اختصاص یافته است؛ جایی که پروژهها بر احیای اکوسیستمهای آسیبدیده و کمک به جوامع روستایی برای مقابله با شرایط اقلیمی روزبهروز دشوارتر تمرکز خواهد داشت.در چارچوب این برنامه احیای ۱۸ هزار هکتار جنگل و ۱۲۳ هزار هکتار مرتع پیشبینی شده است و همزمان، آبیاری قطرهای، کشت محصولات مقاوم در برابر خشکسالی و دسترسی بهتر به منابع مالی کشاورزی ترویج خواهد شد.انتظار میرود حدود ۱۲ هزار کشاورز خدمات مشاوره اقلیمی دریافت کنند و این برنامه قصد دارد تابآوری در برابر خطرهای اقلیمی را برای حدود ۳۴۲ هزار نفر در ازبکستان بهبود بخشد.تامین مالی اقلیمی و همکاریهای بینالمللیدر حاشیه کوپ ۳۱، میرضیایف درباره تامین مالی اقلیمی و احیای محیطزیست در منطقه دریای آرال با مافالدا دوآرته، مدیر اجرایی صندوق سبز اقلیم، گفتوگو کرد. گفتوگو با سلسته ساولو، دبیرکل سازمان جهانی هواشناسی، بر پایش وضعیت هوا و پیشبینی توفانهای گرد و غبار و شن متمرکز بود.دیدار با مقامات سازمان ملل، یاسمین فؤاد و الکساندر دو کرو، به موضوع بیابانزایی، احیای اراضی و سازگاری با تغییرات اقلیمی اختصاص داشت.امنیت آبی، انرژی تجدیدپذیر و سرمایهگذاری در زیرساختها نیز در گفتوگوهای میرضیایف با رؤسای بانک جهانی و بانک اروپایی بازسازی و توسعه، رئیسجمهور فنلاند الکساندر استوب و وزیر انرژی عربستان سعودی، شاهزاده عبدالعزیز بن سلمان، مطرح شد.همزمان، ازبکستان و ترکیه توافقنامه همکاری محیطزیستی را امضا کردند که حوزههای سازگاری با تغییرات اقلیمی، پیشگیری از آلودگی، مدیریت پسماند و مقابله با بیابانزایی را در بر میگیرد.میرضیایف همچنین با رؤسایجمهور گرجستان و اسلوونی، نخستوزیر بنگلادش و دبیرکل سازمان کشورهای تُرک دیدار کرد تا درباره همکاریهای گستردهتر اقتصادی و دیپلماتیک گفتوگو کند.