ال‌نینو ۲۰۲۶؛ کدام مناطق جهان در معرض خشکسالی و سیل هستند؟
ال‌نینوی ۲۰۲۶ ممکن است به یکی از شدیدترین نمونه‌های ثبت‌شده تبدیل شود. این پدیده اقلیمی می‌تواند خطر سیل، خشکسالی، آتش‌سوزی، نابودی محصولات کشاورزی و افزایش قیمت مواد غذایی را تشدید کند.
در آمریکای جنوبی نگرانی‌ها از بارش‌های شدید و سیلاب افزایش یافته است. در جنوب آفریقا، کشاورزان خود را برای گرمای بیشتر و کاهش بارندگی آماده می‌کنند. در کالیفرنیا نیز شهرهای ساحلی با خطر طوفان، امواج بلندتر و فرسایش بیشتر سواحل روبه‌رو هستند.
عامل مشترک همه این خطرهای متفاوت، پدیده‌ای اقلیمی در اقیانوس آرام است: ال‌نینو.
سازمان جهانی هواشناسی (WMO) پیش‌بینی کرده است که ال‌نینوی امسال می‌تواند بسیار شدید باشد و آثار آن تا فوریه ۲۰۲۷ ادامه پیدا کند. این پدیده می‌تواند پیامدهای سنگینی برای انسان‌ها، کشاورزی و محیط زیست در مناطق مختلف جهان داشته باشد.
بر اساس یک تحلیل جدید از سوی پژوهشکده Climate Impact Lab، بین ژوئن ۲۰۲۶ تا فوریه ۲۰۲۷ ممکن است حدود ۴۵۱ هزار نفر بیشتر از یک سال عادی در سراسر جهان بر اثر گرمای شدید جان خود را از دست بدهند.
ال‌نینو یک پدیده طبیعی اقلیمی در مناطق استوایی اقیانوس آرام است که به‌طور نامنظم و معمولا هر دو تا ۱۱ سال یک‌بار رخ می‌دهد.
در جریان ال‌نینو، وزش بادهای معمول در اقیانوس آرام ضعیف می‌شود و آب گرم بیشتری در مناطق استوایی باقی می‌ماند. در نتیجه، دمای سطح آب در بخش شرقی اقیانوس آرام افزایش می‌یابد. این تغییر می‌تواند الگوهای دما و بارش را در نقاط مختلف جهان دگرگون کند.
سازمان جهانی هواشناسی درباره احتمال وقوع یک ال‌نینوی بسیار شدید در سال جاری هشدار داده است. کارستن هاوشتاین، پژوهشگر اقلیم در مؤسسه هواشناسی دانشگاه لایپزیگ، نیز از یک ال‌نینوی بسیار، بسیار قوی سخن گفته است.
به گفته او، احتمال ثبت یکی از شدیدترین ال‌نینوها از سال ۱۹۵۰ تاکنون حدود ۹۰ درصد است.
با این حال، علت دقیق اینکه چرا برخی دوره‌های ال‌نینو بسیار شدیدتر از سایر دوره‌ها می‌شوند، هنوز به‌طور کامل برای دانشمندان روشن نیست. همچنین مشخص نیست که افزایش تعداد برخی دوره‌های ال‌نینو در سال‌های اخیر صرفا تصادفی است یا با گرم‌تر شدن اقیانوس‌ها ارتباط دارد.
بخش‌هایی از آمریکای جنوبی از جمله مناطقی هستند که ممکن است در ماه‌های آینده با بارندگی شدید و سیلاب روبه‌رو شوند.
در اروگوئه، تمام نهادهای مربوطه در حالت آماده‌باش قرار گرفته‌اند. در مونته‌ویدئو، پایتخت این کشور، بارش‌های شدید می‌تواند خطر طغیان رودخانه‌ها و آب‌گرفتگی را افزایش دهد.
مدل‌های اقلیمی برای سال جاری احتمال بارش‌های بسیار شدید را نشان می‌دهند. دولت اروگوئه نیز برای مقابله با پیامدهای احتمالی، ۷۵۰ هزار دلار اعتبار اضطراری برای کمک‌های مربوط به بلایای طبیعی دریافت کرده است. مقام‌های این کشور برآورد کرده‌اند که حدود ۲۵ هزار نفر ممکن است مجبور به ترک خانه‌های خود شوند.
در جنوب برزیل نیز نگرانی‌ها افزایش یافته است. منطقه اطراف پورتو آلگره که در سال ۲۰۲۴ شاهد یکی از شدیدترین سیلاب‌های تاریخ خود بود، همچنان منطقه‌ای پرخطر محسوب می‌شود و احتمال بارش‌های سنگین و طغیان دوباره وجود دارد.
اما در بخش‌هایی از آمازون وضعیت متفاوت است. در این منطقه انتظار می‌رود خشکی، موج‌های گرما و آتش‌سوزی‌های جنگلی افزایش یابد. چنین شرایطی می‌تواند هم تولید محصولات کشاورزی و هم تامین انرژی را تحت فشار قرار دهد و در نهایت به افزایش قیمت مواد غذایی منجر شود.
ال‌نینو معمولا در بخش‌هایی از جنوب آفریقا با کاهش بارندگی و افزایش دما همراه است.
پیامد آن می‌تواند دوره‌های طولانی‌تر خشکسالی ، کاهش شدید محصولات کشاورزی و حتی تلف شدن دام‌هایی مانند بز، گوسفند و گاو باشد.
کشاورزان خرده‌پا در برخی مناطق تلاش می‌کنند با ایجاد سامانه‌های آبیاری، حفر چاه و استفاده از منابع آب زیرزمینی خود را برای شرایط دشوارتر آماده کنند.
برخی نیز به انرژی خورشیدی و تولید بیوگاز روی آورده‌اند و از گیاهان علوفه‌ای مقاوم‌تر در برابر خشکسالی استفاده می‌کنند تا بتوانند خود را با شرایط جدید اقلیمی سازگار کنند.
خشکسالی ناشی از ال‌نینو می‌تواند بخش‌هایی از جنوب شرق آسیا و استرالیا را نیز تحت تاثیر قرار دهد.
یکی از مهم‌ترین پیامدهای ال‌نینو می‌تواند کاهش تولید محصولات کشاورزی و تشدید ناامنی غذایی باشد.
نمونه آن را می‌توان در گواتمالا دید. در کریدور خشک این کشور، منطقه‌ای که به‌طور طبیعی بارندگی کمی دارد، میلیون‌ها نفر به کشاورزی خرده‌پا وابسته‌اند و محصولاتی مانند ذرت و لوبیا کشت می‌کنند.
با وجود اینکه در این منطقه فصل بارندگی است، در برخی مناطق ماه‌هاست بارندگی بسیار کمی ثبت شده است.
بر اساس آمار مطرح‌شده در گزارش، حدود سه میلیون نفر در گواتمالا در حال حاضر با ناامنی غذایی مواجه‌اند. سازمان امدادرسانی آکسفام برآورد کرده است که حدود ۳۶ هزار خانوار مستقیما تحت تاثیر خشکسالی قرار گرفته‌اند و بین ۷۵ تا ۱۰۰ درصد محصولات امسال در برخی مناطق از بین رفته است.
قیمت مواد غذایی نیز تحت تاثیر قرار گرفته است. بنا بر این گزارش، قیمت یک کیسه ذرت در فاصله تنها دو هفته دو برابر شده است.
پیامدهای ال‌نینو تنها به بازارهای محلی محدود نمی‌شود. اختلال در تولید محصولات کشاورزی در کشورهای مهم تولیدکننده می‌تواند بر بازارهای جهانی نیز اثر بگذارد.
اتحادیه صنایع لبنی آلمان ، با استناد به برآورد کارشناسان، نسبت به کاهش قابل توجه تولید جهانی شیر در صورت تشدید آثار ال‌نینو هشدار داده است. خشکسالی در برخی از مناطق مهم تولید و صادرات محصولات لبنی می‌تواند تولید را کاهش دهد.
این موضوع برای آلمان نیز اهمیت دارد. بر اساس اطلاعات ارائه‌شده از سوی بخش تجارت مواد غذایی، حدود ۴۹ درصد محصولات لبنی تولیدشده در آلمان صادر می‌شوند. بنابراین تغییرات قیمت و عرضه در بازار جهانی می‌تواند در نهایت بر قیمت‌ها در بازار آلمان نیز اثر بگذارد.
اروپا در مقایسه با بسیاری از مناطق دیگر جهان، تاثیر مستقیم و قابل پیش‌بینی کمتری از ال‌نینو دریافت می‌کند.
ال‌نینو می‌تواند احتمال وقوع دوره‌های گرم‌تر را در برخی مناطق اروپا افزایش دهد، اما به گفته کارشناسان، نمی‌توان صرفا بر اساس وقوع ال‌نینو پیش‌بینی کرد که آب‌وهوای اروپا دقیقا چگونه خواهد بود.
با این حال، اروپا می‌تواند از مسیر دیگری تحت تاثیر قرار گیرد: اقتصاد جهانی و زنجیره‌های تامین.
برای نمونه، خشکسالی در اندونزی می‌تواند تولید محصولاتی مانند روغن پالم را کاهش دهد. از سوی دیگر، در صورت خشکسالی شدید، کاهش سطح آب کانال پاناما ممکن است عبور کشتی‌های تجاری از این مسیر مهم را محدود کند.
چنین اختلال‌هایی می‌تواند زنجیره‌های تامین بین‌المللی را با مشکل مواجه کند و هزینه حمل‌ونقل و واردات را افزایش دهد.
به گفته آندریاس بکر از سازمان هواشناسی آلمان، مصرف‌کنندگان اروپایی ممکن است در نهایت اثر این تحولات را در قیمت کالاهای وارداتی در فروشگاه‌ها مشاهده کنند.