انرژی هسته ای دوباره در دستور کار انرژی آسیای جنوب شرقی قرار گرفته است

دولت‌های آسیای جنوب شرقی با افزایش مصرف برق، انرژی هسته‌ای را دوباره بررسی می‌کنند که وابستگی منطقه به سوخت‌های فسیلی را آشکار می‌کند.

این افزایش عمدتا ناشی از کارخانه‌های جدید، وسایل نقلیه الکتریکی و عجله منطقه برای میزبانی از مراکز داده در برابر پس‌زمینه کشورهایی است که سعی در کاهش انتشار کربن دارند.

هیچ کشور آسیای جنوب شرقی در حال حاضر نیروگاه هسته ای تجاری ندارد، اما اکنون چندین کشور در حال شرط بندی روی انرژی هسته ای و احیای طرح هایی هستند که سال ها متوقف شده بود.

در 8 سپتامبر، شرکت دولتی پتروویتنام ویتنام و KEPCO کره جنوبی برای تعمیق همکاری در مورد نیروگاه هسته ای Ninh Thuan 2 توافق کردند. شش روز بعد، دولت سنگاپور گفت که در حال مطالعه انرژی هسته ای و راکتورهای کوچک مدولار (SMR) با "ذهن باز" است، هرچند تاکید کرد که تصمیمی نگرفته است.

ویتنام همچنین می خواهد دو کارخانه Ninh Thuan خود را تا سال 2035 به بهره برداری برساند و حداقل یک پروژه SMR را دنبال کند.

اندونزی 500 مگاوات ظرفیت اولیه هسته‌ای را برنامه‌ریزی می‌کند و واحدهای آن در سال 2032 شروع به کار خواهند کرد، در حالی که فیلیپین در حال کار روی اولین 1200 مگاوات ظرفیت هسته‌ای خود از همان سال است.

آخرین پیش نویس طرح برق تایلند اولین SMR خود را در سال 2037 پیشنهاد می کند، در حالی که مالزی و سنگاپور در مرحله مطالعه باقی مانده اند.

برای مشاهده این ویدیو لطفا جاوا اسکریپت را فعال کنید و به مرورگر وب که از ویدیوی HTML5 پشتیبانی می کند ارتقا دهید.

این علاقه مجدد نشان دهنده یک تغییر شدید نسبت به احتیاط ناشی از فاجعه هسته ای فوکوشیما ژاپن در سال 2011 است.

آلوین چو، کارشناس ارشد دانشکده مطالعات بین المللی اس. راجاراتنام (RSIS) در دانشگاه فناوری نانیانگ در سنگاپور، به دویچه وله گفت که این حادثه برنامه های چندین کشور آسیای جنوب شرقی برای پیگیری انرژی هسته ای را متوقف کرد.

اما یک رشته شوک ژئوپلیتیکی در سال های اخیر بحث انرژی را تغییر داده است.

آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) می‌گوید تولید برق آسیای جنوب شرقی از سال 2015 حدود 60 درصد افزایش یافته است، اما زغال‌سنگ بیشتر این افزایش را تامین کرد و سهم آن در تولید منطقه‌ای را از 37 درصد به 47 درصد رساند.

چو گفت، جنگ در اوکراین و بحران کنونی خاورمیانه نگرانی‌های مربوط به امنیت انرژی را برای کشورهای در حال توسعه افزایش داده است، حتی در شرایطی که اکثر دولت‌های آسیای جنوب شرقی متعهد شده‌اند تا سال 2050 یا 2060 انتشار خالص صفر داشته باشند.

پیش‌بینی می‌شود تقاضای برق منطقه بین سال‌های 2026 تا 2030 به طور متوسط 5.3 درصد در سال رشد کند.

چو گفت: «انرژی هسته ای راه حلی مناسب برای مقابله با چالش های آب و هوا و امنیت انرژی است.

یکی از دلایلی که دولت‌ها در مورد انرژی هسته‌ای تجدیدنظر می‌کنند این است که فناوری امروزی کاملا متفاوت از آن چیزی است که 15 سال پیش در فوکوشیما استفاده می‌شد.

SMR ها دامنه پروژه های ممکن را گسترش داده اند. بر خلاف راکتورهای معمولی، SMRها به عنوان واحدهای کوچکتر طراحی شده اند که به طور بالقوه می توانند در مراحل اضافه شوند.

جی شنگ تان سو، استادیار و مدیر مدرسه سیاست عمومی لی کوان یو در سنگاپور، به DW گفت: «در گذشته، استقرار انرژی هسته‌ای عموما به معنای ساخت راکتورهای متعارف بسیار بزرگ، مستلزم دوره‌های ساخت طولانی، سرمایه‌گذاری‌های اولیه عظیم و نیاز به شبکه‌های برق با قابلیت جذب واحدهای تولیدکننده بسیار بزرگ بود.

وی افزود: SMR ها گفتگوهای هسته ای در جنوب شرقی آسیا را تغییر داده اند زیرا به طور بالقوه هسته ای را با شبکه های کوچکتر، کشورهای کوچکتر و سرمایه گذاری افزایشی سازگار می کنند.

این بدان معنا نیست که SMR ها اقتصاد انرژی هسته ای را حل می کنند. بسیاری از طرح ها در مراحل اولیه استقرار باقی می مانند، به این معنی که وعده های ساخت ارزان تر از طریق تولید انبوه هنوز در مقیاس تجاری گسترده نشان داده نشده است.

جولیوس سزار ترایانو، پژوهشگر مرکز مطالعات امنیتی غیرسنتی در RSIS، به دویچه وله گفت: نیروی دیگری که انرژی هسته‌ای را به دستور کار بازمی‌گرداند، گسترش سریع مراکز داده است که به مقادیر زیادی برق قابل اعتماد نیاز دارد.

آژانس بین المللی انرژی انتظار دارد مصرف برق از مراکز داده جنوب شرقی آسیا تا سال 2030 بیش از دو برابر شود.

بیش از 70 درصد ظرفیت مرکز داده منطقه ای موجود در سنگاپور و جوهور در جنوب مالزی متمرکز شده است.

ترایانو گفت: «بنابراین کشورها با تاکید بیشتر بر ظرفیت حاکمیتی و نظارتی نسبت به تلاش‌های قبلی، به انرژی هسته‌ای نزدیک می‌شوند.

سخت ترین مشکلات، با این حال، تقریبا یکسان باقی می مانند. نیروگاه های هسته ای، حتی SMR ها، هنوز به زمان و هزینه زیادی نیاز دارند، و کشورهای تازه وارد باید تنظیم کننده های مستقل ایجاد کنند، نیروی کار متخصص را آموزش دهند و سیستم های معتبری برای زباله های رادیواکتیو و واکنش اضطراری توسعه دهند.

جغرافیا لایه دیگری از دشواری را اضافه می کند. بخش‌هایی از آسیای جنوب شرقی در برابر زلزله، آتشفشان‌ها و سونامی آسیب‌پذیر هستند که انتخاب مکان و برنامه‌ریزی اضطراری را بسیار حساس می‌کند.

تان سو گفت که انرژی هسته ای همچنین خواسته های غیرمعمول سنگینی را بر نهادهای دولتی تحمیل می کند. دولت ها به نهادهایی نیاز دارند که تأسیس آن ها زمان زیادی می برد و باید برای چندین دهه قابل اعتماد باقی بماند.

وی افزود: برای کشورهایی که برای اولین بار انرژی هسته‌ای را توسعه می‌دهند، ساخت این اکوسیستم می‌تواند به اندازه ساخت خود نیروگاه تلاش کند.

حمایت مردمی بحث دیگری است. نظرسنجی دولت فیلیپین که در سال گذشته منتشر شد نشان داد که بیش از 70 درصد از پاسخ دهندگان از نقش بالقوه انرژی هسته ای در تامین برق حمایت می کنند.

در مقابل، چشم انداز انتقال انرژی اندونزی در سال 2026 گزارش داد که 78 درصد از پاسخ دهندگان، هسته ای را به عنوان منبع انرژی کمتر ترجیح داده اند.

چو گفت: "بزرگترین مانع، اراده سیاسی برای ادامه پذیرش انرژی هسته ای است که تا حدی به درک عمومی بستگی دارد."

ترایانو گفت که ظرفیت های ملی بسیار متنوع و سیستم های برق آسیای جنوب شرقی نیز یک مسیر مشترک را بعید می سازد.

ویتنام برنامه‌های خود را برای نیروگاه‌های بزرگ متعارف احیا کرده است، اندونزی و تایلند توجه بیشتری به SMR ها می‌کنند، در حالی که سنگاپور هنوز در حال ایجاد تخصص مورد نیاز برای تعیین اینکه آیا انرژی هسته‌ای اصلا مناسب است یا خیر.

تان سو گفت: «به وضوح در پشت انرژی هسته‌ای در جنوب شرقی آسیا امروز حرکت سیاسی بسیار بیشتری نسبت به یک دهه پیش وجود دارد، و من فکر می‌کنم برخی کشورها در نهایت می‌توانند آن را مستقر کنند.»

اما حرکت از اعلام جاه طلبی هسته ای به تامین مالی، صدور مجوز، ساخت و راه اندازی ایمن یک راکتور گامی عظیم است.