اوج و پایان ال نینو: جدول زمانی پدیده آبوهوایی جهان
ال نینوی «گودزیلا» در اقیانوس آرام همچنان در حال شدتگرفتن است. این پدیده آبوهوایی چه زمانی به اوج میرسد و چه وقت پایان مییابد؟
سال ۲۰۲۶ احتمالا به این دلیل در تاریخ ثبت میشود که ممکن است بزرگترین النینوی ثبتشده در دوران معاصر رخ دهد؛ در حالی که جهان میکوشد خود را برای هجوم موجی از رویدادهای شدید آبوهوایی آماده کند.این پدیده طبیعی آبوهوایی که در زبان اسپانیایی به معنای «پسر بچه» است، نامنظم رخ میدهد؛ تقریبا هر دو تا هفت سال یکبار، زمانی که دمای آب در بخش شرقی اقیانوس آرام غیرمعمول گرم میشود. کارشناسان از ابتدای امسال هشدار میدادند که یک النینوی قوی ممکن است شکل بگیرد؛ هشداری که بر پایه حجم بزرگی از گرما در لایههای زیرسطحی اقیانوس و تضعیف مورد انتظار بادهای تجاری در ترازهای پایین جو بود.در نخستین هفته ژوئن، سازمان جهانی هواشناسی (WMO) تایید کرد که شرایط النینو رسما آغاز شده است. در اواخر تابستان، کارشناسان هشدار دادند که این النینوی «بیسابقه» میتواند به بزرگترین رویداد از قرن نوزدهم تاکنون تبدیل شود؛ پدیدهای که لقب «گودزیلا» یا «سوپر النینو» گرفته است.آیا النینو قویتر میشود و پیامدهای آن چیست؟سرویس تغییرات اقلیمی کوپرنیکوس در ۱۲ اکتبر اعلام کرد (منبع به زبان انگلیسی) که میانگین دمای سطح دریا در ماه سپتامبر، در بحبوحه تقویت شرایط النینو، بالاترین میزان ثبتشده برای این ماه بوده است.به گفته سازمان جهانی هواشناسی (منبع به زبان انگلیسی)، پیشبینی میشود دمای سطح دریا در نواحی استوایی مرکزی و شرقی اقیانوس آرام در ماههای اکتبر، نوامبر و دسامبر به سطح بیسابقهای برسد.ناهنجاریهای دمای سطح دریا در بخش مرکزی-شرقی استوایی اقیانوس آرام، یعنی منطقهای که هسته النینو به شمار میرود، با شاخص پرکاربرد نینیو ۳.۴ اندازهگیری میشود. این شاخص از میانگین +۱.۶ درجه سانتیگراد بالاتر از حد نرمال در ژوئن ۲۰۲۶ به +۲.۵ درجه در اوت افزایش یافت.برای دوره اکتبر-نوامبر-دسامبر پیشبینی میشود میانگین فصلی ناهنجاری دمای سطح دریا در شاخص نینیو ۳.۴ حدود +۳.۷ درجه سانتیگراد باشد. این میزان در صورت تحقق، بالاترین مقدار از زمان آغاز اندازهگیریها خواهد بود و از رکورد پیشین +۲.۶ درجه در نوامبر ۲۰۱۵ تا ژانویه ۲۰۱۶ نیز فراتر میرود.رویدادهای پیشین النینو به ثبت دماهای بیسابقه کمک کردهاند و خشکسالیهای طولانیمدت، سیلابهای ناگهانی و آتشسوزیهای مرگبار را در نقاط مختلف جهان دامن زدهاند.تاثیرات آبوهوایی النینو عمدتا در مناطق حارهای احساس میشود، اما اروپا میتواند زمستانهایی معتدلتر و پربارانتر را تجربه کند. اوجگیری النینو همچنین میتواند گردباد قطبی را تضعیف کند و احتمال وقوع موجهای هوای بسیار سرد را افزایش دهد.در آمریکای جنوبی، جنوب ایالات متحده، شرق آفریقا و آسیای مرکزی در رویدادهای پیشین النینو خطر سیلاب افزایش یافته است؛ در حالی که در بخشهای وسیعی از استرالیا، بخشهای شمالی آمریکای جنوبی و در برخی کشورهای آسیایی مانند اندونزی، خطر خشکسالی و آتشسوزیهای گسترده بیشتر شده است.هوای افراطی در سایر نقاط جهان همچنان اثرات غیرمستقیم خود را بر اروپا خواهد گذاشت. موسسه آموزش آب IHE دلفت در هلند که در مناطق به طور مستقیم تحت تاثیر النینو فعالیت میکند، هشدار میدهد بسیاری از محصولات غذایی اساسی که اروپا وارد میکند در معرض خطر قرار دارند.مثلا در نیکاراگوئه، محصولاتی مانند ذرت و لوبیا ممکن است در مناطقی که همین حالا هم شکنندهاند، از بین بروند و به ناامنی غذایی و از دست رفتن درآمد در این کشور منجر شوند. کمبود بارش و کاهش جریان رودخانهها همچنین به این معناست که محصولات آبی در کلمبیا، شمالشرق برزیل و هند با محدودیتهای شدید روبهرو خواهند شد یا ناچار به اتکا به منابع آب زیرزمینی میشوند؛ امری که میتواند به بهرهبرداری بیش از حد از این منابع و در نتیجه کمبود در صادرات بینجامد.جدول زمانی النینو؛ چه زمانی به اوج میرسد و پایان مییابد؟طبق تازهترین بیانیه سازمان جهانی هواشناسی، پیشبینی میشود النینو در ماه دسامبر به اوج خود برسد و تا سال آینده ادامه پیدا کند.سلسته ساؤلو، دبیرکل سازمان جهانی هواشناسی، هشدار میدهد: «النینو کاملا شکل گرفته و با سرعت در حال تقویت است. پیشبینیهای سازمان جهانی هواشناسی نشان میدهد احتمال نزدیک به صد درصدی وجود دارد که این پدیده تا فوریه ۲۰۲۷ ادامه یابد و احتمالا یکی از شدیدترین رویدادها دستکم از سال ۱۹۵۰ تاکنون باشد.»این رقم تقریبا قطعی بر پایه یک مدل اقلیمی به دست نیامده است. سازمان جهانی هواشناسی دادههای شناورهای اقیانوسی، ماهوارهها و بالنهای هواشناسی را از ۱۳ مرکز ملی و بینالمللی هماهنگ کرده تا این پیشبینی را ارائه کند.انتظار نمیرود النینو پیش از بهار ۲۰۲۷ پایان یابد، اما پیامدهای آن احتمالا فراتر از این زمان ادامه خواهد داشت؛ به همین دلیل است که کارشناسان هشدار میدهند سال آینده ممکن است به گرمترین سال ثبتشده تبدیل شود.برخورد النینو با تغییرات اقلیمیبیشتر رویدادهای النینو میانگین دمای جهانی را حدود ۰.۲ درجه سانتیگراد افزایش میدهند. این میزان هرچند برای برانگیختن رویدادهای آبوهوایی افراطی در کشورهای جنوب جهانی کافی است، تنها بخش کوچکی از گرمایش اضافی ناشی از تغییرات اقلیمی است.گرمایش جهانی ناشی از سوزاندن سوختهای فسیلی میانگین دمای سطح زمین را نسبت به دوران پیشاصنعتی بین ۱.۳ تا ۱.۴ درجه سانتیگراد بالا برده است؛ وضعیتی که زمینهساز تابستان سوزان، خشکسالی طولانی و آتشسوزیهای مرگبار در اروپا شد.امروز تاثیرات النینو با جهانی که از پیش در حال گرم شدن است ترکیب میشود؛ جهانی که خود نقش بسیار بزرگتری در شکلگیری رویدادهای شدید آبوهوایی کنونی دارد. مثلا سال ۲۰۲۵ سومین سال گرم تاریخ ثبت شد؛ سالی گرمتر از ۲۰۱۶، یعنی سال النینوی پیشین، با وجود آنکه پدیده طبیعی خنککننده لانینا در آن دوره فعال بود.پژوهشهای اخیر نشان میدهد تغییرات اقلیمی خود رویدادهای النینو را نیز تقویت کرده و آنها را حدود ۳۶ درصد قویتر از دوره پیشاصنعتی کرده است.سلسته ساؤلو در سخنرانی خود در «فروم گرمای جهانی» در بانکوک در ماه اکتبر میگوید: «النینو گرمای تازهای به سیاره اضافه نمیکند، بلکه گرمایی را که اقیانوس پیشتر زیر سطح خود ذخیره کرده آزاد میکند؛ به همین دلیل است که یک رویداد قوی اغلب سالهایی مانند ۲۰۲۴ را به یکی از گرمترین سالهای ثبتشده تبدیل میکند.»او میافزاید: «اقیانوسی که النینو از آن تغذیه میکند، اکنون گرمترین وضعیتی را دارد که تاکنون اندازهگیری شده است؛ به سادگی گرمای بیشتری برای آزاد شدن در دسترس است.»