این نمودار نشان می دهد که ابولا با چه سرعتی در حال گسترش است

آخرین اپیدمی ابولا هزاران نفر را در کنگو کشته است. چند مورد به کشورهای همسایه از جمله کنیا و اوگاندا سرایت کرده است. | لوکاس موکاسا/آنادولو از طریق گتی ایماژ

ویروس ابولا امسال با سرعتی بی سابقه در حال گسترش است.

در پنج ماه اول از آغاز شیوع این بیماری در جمهوری دموکراتیک کنگو (DRC)، سازمان بهداشت جهانی (WHO) 9415 مورد تایید شده و 4536 مورد مرگ را در این کشور گزارش کرده است. در حالی که ویروس نسبتا در مرزهای جمهوری کنگو باقی مانده است، تعداد موارد در کنیا و اوگاندا همسایه نیز در حال افزایش است (البته کندتر). 20 مورد تایید شده در اوگاندا و 8 مورد در کنیا وجود دارد و بیشتر مناطق مرکزی و شرقی آفریقا مرزهای خود را سفت کرده است.

آخرین اپیدمی بزرگ ابولا در این مقیاس در سال 2014 آغاز شد و تا سال 2016 در غرب آفریقا ادامه یافت. در آن دوره، در نهایت بیش از 11000 نفر در سراسر آفریقای غربی کشته شدند. تقریبا چهار سال بعد، شیوع کوچکتری در کنگو در منطقه شمالی کیوو آن را گرفتار کرد که منجر به مرگ 2229 نفر قبل از مهار آن شد.

بحران 2026 هنوز به سطح شیوع 2014 نرسیده است، اما سرعت گسترش آن بسیار بیشتر است.

همانطور که نمودار زیر نشان می دهد، حدود 150 روز پس از اعلام شیوع، 2599 مورد ابولا در اپیدمی غرب آفریقا در سال 2014 گزارش شده است. در همین زمان در سال جاری، تعداد مبتلایان به 8978 مورد رسید و روند صعودی خود را ادامه داده است.

مشاهده لینک

هیچ توضیح مستقیمی برای این گسترش سریع وجود ندارد

یکی از دلایلی که کند کردن آخرین اپیدمی بسیار دشوار بوده است را می توان در این واقعیت جستجو کرد که یک سویه ویروسی متفاوت - معروف به Bundibugyo - نسبت به آنهایی است که در پشت اپیدمی های قبلی وجود دارد.

ویروس بوندی‌بوگیو از همان خانواده ویروس ابولا است که باعث اپیدمی‌های 2014 غرب آفریقا و کنگو در سال 2018 شد و باعث تب‌های کشنده مرتبط با ابولا شد. اما سویه نادر به اندازه کافی متفاوت است که به همان راه حل های پزشکی پاسخ نمی دهد. در حالی که ویروس زئیر منجر به واکسن و درمان برای کاهش شیوع شد، ما هنوز واکسنی برای Bundibugyo نداریم.

البته این بدان معنا نیست که Bundibugyo کاملا بدیع است. شیوع سال 2026 سومین شیوع مربوط به سویه ویروسی بوندی بوگیو است: در سال 2007، اوگاندا با شیوع جزئی مواجه شد و استان شرقی کنگو که اکنون کانون همه گیری است، در سال 2012 تعداد انگشت شماری از موارد را مشاهده کرد.

خوشبختانه، این دو شیوع در مدت چند ماه، عمدتا به دلیل تلاش‌های وزارت بهداشت کشور و مشارکت‌های کمک‌های بین‌المللی با WHO، آژانس توسعه بین‌المللی ایالات متحده (USAID) و سازمان‌های بشردوستانه بین‌المللی مانند صندوق کودکان سازمان ملل متحد و صلیب سرخ مهار شدند.

بیش از یک دهه بعد، این تلاش ها به طور قابل توجهی توسط کاهش های USAID مهار شده است. ردیابی به ظرفیت آزمایش فیزیکی نیاز دارد: خود آزمایش‌ها، کارکنان بهداشتی و تجهیزات حفاظتی برای کسانی که موارد مشکوک را درمان می‌کنند. کاهش دسترسی به چنین منابعی به ویژه در مورد سویه هایی مانند Bundibugyo خطرناک است - در غیاب واکسن موثر، ردیابی گسترش بیماری و جداسازی تماس های بالقوه بیماری اهمیت ویژه ای دارد.

اما کاهش کمک‌ها، که تلاش‌های نظارت بر بیماری را پوشش می‌دهد، شناسایی شیوع بوندی‌بوگیو امسال را تا زمانی که خیلی دیر نشده بود، دشوارتر کرد و بر اساس گزارش وضعیت سازمان بهداشت جهانی در ماه می، «فاصله تشخیص بحرانی چهار هفته‌ای بین شروع علائم مورد احتمالی شاخص ... و تأیید آزمایشگاهی شیوع» ایجاد کرد.

در ماه اوت، ایالات متحده قصد داشت حداقل بخشی از خلاء خود را ببندد و 242 میلیون دلار اضافی به تعهد اولیه 23 میلیون دلاری خود در ماه مه فراهم کند.

گذشته از تلاش‌های بین‌المللی، جمهوری دموکراتیک کنگو با لایه‌ای از درگیری داخلی و بحران انسانی مواجه است. استان های شرقی، از جمله ایتوری، سال ها درگیری را تجربه کرده اند که زیرساخت های عمومی، از جمله سیستم مراقبت های بهداشتی را تضعیف کرده است. در سال گذشته، نزدیک به 25 درصد از مردم کنگو با ناامنی غذایی مواجه بودند و 4.5 میلیون کودک از نظر بالینی دچار سوء تغذیه بودند، که جمعیتی را به ویژه در برابر بیماری ها آسیب پذیر ساخت.

خشونت همچنین بیمارستان ها را تحت الشعاع قرار داده و میلیون ها نفر را آواره کرده است و واکنش بهداشت عمومی را مختل کرده است، به خصوص که بی اعتمادی به مقامات بهداشتی نیز بیداد می کند.

حتی زمانی که آزمایش‌های اضطراری برای یک واکسن در حال انجام است، بسیاری از عواملی که گسترش سریع را تسهیل کرده‌اند ممکن است درمان و دسترسی به آن را دشوارتر کنند. پیش‌بینی اینکه چه زمانی شیوع کنونی کنترل می‌شود و چند نفر دیگر قبل از آن تحت تأثیر قرار خواهند گرفت، دشوار است.