به هر حال جاده های رومی چندان هم مستقیم نبودند

گاری گاو در جاده ای نزدیک شهر باستانی تیمگاد در الجزایر

با توجه به بازسازی دیجیتالی شبکه وسیع جاده‌ای باستانی که مفروضات قرن‌ها را به چالش می‌کشد، جاده‌های رومی آنقدر که معمولا تصور می‌شود مستقیم و یکنواخت نبودند.

تام بروگمانز از دانشگاه آرهوس دانمارک می گوید: "همه جاده ها به رم منتهی می شوند؟ همه آنها مستقیم هستند؟ ما هنوز در جاده های رومی در منطقه امروز قدم می زنیم؟ اینها فرضیات گسترده ای هستند، حتی در بین دانشگاهیان."

در حالی که مشاهدات حفاری‌ها و بررسی‌های باستان‌شناسی گاهی اوقات این فرضیات را رد می‌کند، بروگمنز می‌گوید که مشخص نیست این فرضیات در مقیاس کامل قاره‌ای شبکه جاده‌ای رومی که اروپا، شمال آفریقا، خاورمیانه و بخش‌هایی از آسیای غربی را به هم متصل می‌کند، چقدر دقیق هستند.

سال گذشته بروگمنز و همکارانش از نقشه برداری توپوگرافی، تصاویر ماهواره ای و منابع تاریخی برای ایجاد نقشه ای از جاده ها در سراسر امپراتوری روم در سال 150 پس از میلاد استفاده کردند که در مجموع تقریبا 300000 کیلومتر طول داشت - بیش از دو برابر آنچه داده های قبلی نشان می داد.

این تیم اکنون از مجموعه داده های نقشه برای تجزیه و تحلیل توپوگرافی و ساختار جاده های باستانی از نظر شیب، ارتفاع، جهت و راستی آنها استفاده کرده است تا به سوالات کلیدی در مورد ساختار شبکه راه رومی پاسخ دهد. سپس نتایج با شبکه حمل و نقل مدرن مقایسه شد.

تجزیه و تحلیل نشان داد که جاده‌های رومی عمدتا مستقیم هستند، اما عموما فقط در مکان‌هایی که چشم‌انداز اجازه می‌دهد، مانند مناطق پست در غرب اروپا و شمال آفریقا. در مناطق کوهستانی، احتمالا به دلیل محدودیت های توپوگرافی و فناوری، جاده ها نسبت به جاده های مدرن کمتر مستقیم بودند. این مطالعه نشان می‌دهد که جاده‌های مدرن اصلی مستقیم‌تر از جاده‌های باستانی هستند، زیرا آنها برای تسهیل سفر سریع‌تر با ماشین طراحی شده‌اند.

بروگمنز و همکارانش همچنین دریافتند که حدود 90 درصد از جاده‌های رومی با شیب شیبی ساخته شده‌اند که می‌تواند امکان عبور گاری‌ها و واگن‌های حیوانات را از جمله از میان کوه‌های آلپ فراهم کند. بروگمنز می گوید: «این نشان می دهد که رومی ها به حفظ و بهبود دسترسی و اتصال زمینی در مقیاس گسترده امپراتوری اختصاص داشتند.

در همین حال، رم به اندازه ضرب المثل قرون وسطایی "همه راه ها به رم ختم می شوند" مرکزی نبود. مراکز استان ها به طور مداوم به عنوان چهارراه کلیدی عمل می کردند و ارتباطات زمینی را در استان های مربوطه خود میانجی می کردند. به گفته بروگمنز، جاده های عمومی و نظامی عمده به عنوان شریان های ارتباطی حیاتی عمل می کردند و جریان کالاها، مردم و ایده ها را در سطح استان تسهیل می کردند.

این مطالعه نشان داد در حالی که برخی از فرهنگ‌های پس از روم همان جاده‌ها و مسیرهای مدرنیته را حفظ کردند، برخی دیگر این کار را نکردند. به گفته برومنز، دلایل این تنوع می تواند بسیار زیاد باشد، مانند انقلاب صنعتی، یا وابسته به تصمیمات محلی باشد، به عنوان مثال، انتخاب شهری که ایستگاه راه آهن نداشته باشد، که باعث کاهش تدریجی جمعیت و کاهش سرمایه گذاری در زیرساخت های جاده شود. بروگمنز می گوید: «نتایج ما نشان می دهد که هزاران مورد از این داستان ها برای گفتن وجود دارد.

ری لارنس از دانشگاه مک‌کواری استرالیا می‌گوید: «جالب است که همبستگی بین شبکه باستانی و شبکه مدرن نشان می‌دهد که رومی‌ها به نوعی جغرافیای آینده اروپا را خلق کردند. "محدودیت اصلی این رویکرد این است که شبکه جاده‌ای بیش از 600 سال شکل گرفته است، اما تفاوت‌های زمانی کمی در این مطالعه لحاظ شده است."