توقف حملات آمریکا تا انتخابات؛ تلاش ترامپ برای شکست دموکراتها یا فریب تهران؟
اعلام دونالد ترامپ در روز پنجشنبه مبنی بر اینکه تا پیش از انتخابات میاندورهای ماه آینده بار دیگر به ایران حمله نخواهد کرد برداشتهای متفاوتی را به همراه داشته و در حالیکه برخی این صحبتها را نشانهای از پذیرش آسیبهای این درگیری برای جمهوریخواهان دانستند، گروهی دیگر در صحت آن تردید دارند.
جنگ با ایران برخلاف وعدههای دونالد ترامپ به پیروزی سریع او و ایالات متحده منجر نشده و بعد از گذشت ماهها همچنان آمریکا، ایران، منطقه و جهان را درگیر خود نگه داشته است.این در حالیست که انتخابات میاندورهای در آمریکا نزدیک است و مخالفت با جنگ و خشم ناشی از افزایش قیمت بنزین و گازوئیل، از دلایل اصلی دشوار یا تنگاتنگ شدن رقابت جمهوریخواهان برای کرسیهای کنگره در ایالتهایی مانند آیووا، اوهایو و کارولینای شمالی است؛ ایالتهایی که ترامپ دو سال پیش بهراحتی در آنها پیروز شد.از این نظر، به نظر میرسد ایران در تلاش ظاهری خود برای استفاده از انتخابات میاندورهای بهمنظور تحمیل هزینه سیاسی به ترامپ موفق شده است. با این حال، نتوانسته این فشار را به عقبنشینی رئیسجمهور آمریکا و پایان جنگ با شروط تهران تبدیل کند. همین موضوع یکی از دلایلی است که نمیتوان احتمال تشدید تنش از سوی ایران در سه هفته آینده را رد کرد.اشاره ترامپ به تقویم انتخابات در روز پنجشنبه، شاید یکی از نشانههایی باشد که نشان دهد او از تاثیر منفی جنگ بر نامزدهای حزبش در میانه رقابت شدید برای کنترل کنگره آگاه است. این اظهارات همچنین بهروشنی نشان میدهد که او در بحرانی که خود در خاورمیانه ایجاد کرده گرفتار شده است؛ بحرانی که میتواند برای حزب و میراث سیاسیاش ویرانگر باشد. این در حالی است که تنها ۲۰ ماه پیش، در سخنرانی دومین مراسم تحلیفش، وعده داده بود موفقیت او با «جنگهایی که هرگز واردشان نمیشویم» سنجیده شود.در عین حال ماجرا ممکن است به این سادگی نباشد و نباید احتمال فریب دونالد ترامپ را هم از نظر دور نگه داشت. رئيسجمهور آمریکا پیش از درگیریهای پیشین هم از چنین اظهاراتی برای فریب طرف مقابل استفاده و تاکید کرده بود که قصدی برای آغاز جنگ ندارد. در چنین شرایطی ممکن است او با طرح این صحبتها تلاش داشته باشد عملیات فریب تازهای را طراحی کند.در عین حال رئیسجمهور آمریکا با باز گذاشتن احتمال ازسرگیری حملات پس از انتخابات میاندورهای، همچنین تصویر روشنتری از شیوه احتمالی پایان دادن به جنگی ارائه کرده که گفته بود چند هفته طول میکشد، اما اکنون وارد هشتمین ماه خود شده است. در همین حال، احتمال پیروزی دموکراتها در دستکم یکی از دو مجلس کنگره در ماه نوامبر، میتواند زمینه رویارویی سیاسی بسیار جدیتری را در واشنگتن بر سر تامین هزینه جنگ و مبنای قانونی ادامه آن از سوی ترامپ فراهم کند.رئیسجمهور در تروث سوشال نوشت که محاصره صادرات نفت و کشتیهای ایران، این کشور را در «وضعیت بسیار بدی» قرار داده است و افزود: «تا پیش از انتخابات میاندورهای، در هیچ زمانی به ایران حمله نخواهیم کرد.»ترامپ در قبال ایران موضع ثابتی نداشته است. او بارها راهبرد و اظهاراتش را تغییر داده و گاهی ظاهرا هدفش سردرگم کردن رهبران ایران بوده است. بنابراین، درباره میزان قطعیت سخنان این بار او نیز تردیدهایی وجود دارد.با این حال، او پس از گزارشهای آتلانتیک و اکسیوس این اظهارات را به صورت علنی مطرح کرد؛ گزارشهایی که میگفتند ترامپ در حال بررسی ازسرگیری عملیات رزمی گسترده پیش از انتخابات سوم نوامبر است، زیرا میخواهد قاطعیت خود را به رایدهندگان نشان دهد و آمریکاییها را متقاعد کند که پایان جنگ و کاهش قیمت بنزین در راه است.آغاز حملاتی که بار دیگر به آمریکاییها یادآوری کند چقدر با این جنگ مخالفاند، راهبردی قابل تردید به نظر میرسد؛ بهویژه آنکه برخی جمهوریخواهان در رقابتهای انتخاباتی نزدیک، خواهان پایان جنگ هستند. مایک راجرز، نامزد جمهوریخواه مجلس سنا از میشیگان، اواخر ماه گذشته در ویدیویی در شبکههای اجتماعی گفت: «جنگ ایران باید تمام شود، آن هم بهسرعت.»ایران امیدوار بود فشار اقتصادی ترامپ را به تصمیمگیری وادار کندایران که با بحران گروگانگیری در آستانه انتخابات ۱۹۸۰ به شکست ریاستجمهوری جیمی کارتر کمک کرد، این بار با ایجاد اختلال در عرضه نفت در تنگه هرمز و دیگر نقاط، بر فضای کارزار انتخاباتی آمریکا تاثیر گذاشته است.این جنگ میتواند برای برخی نامزدهای جمهوریخواه پیامدهای ویرانگری داشته باشد، زیرا میان تصمیمهای شخص ترامپ و گرانیهایی که بودجه خانوارها را زیر فشار گذاشته، پیوندی ملموس ایجاد کرده است. در نظرسنجی تازه سیانان و موسسه اساسآراس که روز پنجشنبه منتشر شد، بیش از هفت نفر از هر ۱۰ رایدهنده در آیووا و اوهایو، دو ایالت با رقابتهای حساس برای مجلس سنا، گفتند سیاستهای ترامپ هزینه زندگی را افزایش داده است. گزارش تازه مرکز پژوهشی پیو در همان روز نیز نشان داد که ۷۴ درصد آمریکاییها نگران قیمت بنزین و انرژی هستند. پیش از جنگ، این رقم ۴۳ درصد بود.ترامپ کوشیده است انتخابات میاندورهای را از جنگ جدا کند؛ تلاشی که ظاهرا با هدف کاهش اهرم فشار تهران صورت میگیرد.پرسش از ابتدا این بوده است که آیا توان ایران برای تحمل رنج ناشی از جنگ، از توان ترامپ برای تحمل پیامدهای سیاسی اختلال اقتصادی در آمریکا بیشتر است یا نه.ترامپ در جلسه هیات دولت در ماه مه گفت: «فکر میکردند میتوانند آنقدر صبر کنند تا من کوتاه بیایم؛ میدانید، میگفتند: صبر میکنیم تا کوتاه بیاید. انتخابات میاندورهای را در پیش دارد. اما انتخابات میاندورهای برایم اهمیتی ندارد.»رئیسجمهور اواخر ماه گذشته گفت: «فکر میکنم بلافاصله پس از انتخابات به توافق میرسیم، چون برای آنها منطقی نیست که توافق نکنند. آنها منتظرند ببینند من در انتخابات میاندورهای چه نتیجهای میگیرم.»با توجه به تغییرات مکرر ترامپ در مواضع و راهبردش در طول جنگ، پایبندی او به راهبرد محاصره پس از تازهترین موج خشونتها در اواخر اوت و اوایل سپتامبر، برخی ناظران را شگفتزده کرده است.نشانههایی از کاهش تسلط ایران بر تنگه هرمز، مهمترین دستاورد راهبردی این کشور در جنگ، از استدلال ترامپ درباره پیروزی آمریکا پشتیبانی میکند. جریان صادرات نفت کشورهای خلیج فارس، بهجز ایران، در عملیاتی با هماهنگی ارتش آمریکا تقریبا به وضعیت عادی بازگشته بود. اما این پیشرفت شکننده است. رویترز گزارش داد که پس از افزایش حملات و مزاحمتها برای نفتکشها، روز سهشنبه تنها هفت عبور از تنگه ثبت شد؛ کمترین میزان در بیش از دو ماه گذشته. این رقم روز چهارشنبه نیز تنها ۱۰ عبور بود.در حالی که مقامها میگویند محاصره ایران به دست آمریکا موثر بوده، این سیاست هنوز دستاورد سیاسیای نداشته که به نامزدهای جمهوریخواه کمک کند.میانگین قیمت بنزین در سراسر آمریکا همچنان در سطح ۴ دلار و ۳۶ سنت برای هر گالن باقی مانده و گازوئیل نیز با وجود عقبنشینی از رکوردهای ماه گذشته، همچنان گرانتر از قبل است.تشدید درگیری میان حوثیهای یمن و عربستان سعودی، بار دیگر ابعاد جنگی چندجبههای را آشکار کرد که هر لحظه ممکن است گسترش یابد. این تحول روز پنجشنبه قیمت نفت خام برنت، شاخص بازار جهانی، را چهار درصد بالا برد.این احتمالا به معنای فشار بیشتر بر آمریکاییها هنگام سوختگیری است. حتی اگر قیمتها به نحوی تا روز انتخابات کاهش یابد، پول اضافهای که مردم از آغاز جنگ برای بنزین پرداختهاند، به آنها بازنخواهد گشت.در نتیجه، دولت ناچار است بار دیگر به وعده پایان قریبالوقوع جنگ متوسل شود. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، روز ۳۱ اوت در جریان گفتوگوهای گروه ۲۰ گفت: «فکر میکنم ممکن است ظرف چند هفته یا چند ماه باشد؛ و لازم نیست اقتصاد ایران فروبپاشد، فقط باید حکومت سر عقل بیاید.»همین اطمینان شاید توضیح دهد که چرا ترامپ در پایان سپتامبر، پیشنهاد ایران را رد کرد؛ پیشنهادی که میتوانست پیش از انتخابات میاندورهای برای او یک پیروزی به همراه داشته باشد و بر اساس آن، در ازای کاهش محاصره، تنگه بازگشایی و مذاکرات هستهای از سر گرفته میشد.ترامپ در کارزار انتخاباتی برای متقاعد کردن آمریکاییها به نتیجهبخش بودن راهبردش با دشواری روبهرو بوده است؛ حتی اگر این راهبرد، مستمرترین و جامعترین فشار اقتصادی باشد که آمریکا تاکنون برای وادار کردن ایران به تغییر رفتار به کار گرفته است.تردیدی نیست که آمریکا در داخل ایران رنج بیشتری ایجاد کرده است تا آنچه تهران به آمریکاییها تحمیل میکند. تورم بهشدت بالا میرود و ارزش ریال سقوط میکند. خبرگزاری ایرنا روز شنبه از قول محسن رضایی، مشاور امنیت ملی ایران، گزارش داد که شرایط کنونی از دشوارترین دورههایی است که کشور تجربه کرده است.اما ادعای ترامپ خطاب به رایدهندگان مبنی بر اینکه تسلیم ایران نزدیک است، هنوز پشتوانهای در واقعیت ندارد. رضایی روز سهشنبه هشدار داد که ایران هرگز تسلیم نخواهد شد. او در شبکه ایکس نوشت: «پیشبینیهای توهمآمیز بسنت از ابتدا هیچ اعتباری نداشت. تازهترین تبلیغات او هم عمر کوتاهی خواهد داشت. شما جنگ نظامی را باختید. در جنگ اقتصادی هم شکست خواهید خورد.»رویارویی بر سر جنگ در واشنگتن؛ از اختیارات رئیسجمهور تا تامین هزینههاترامپ احتمال حملات تازه پس از روز انتخابات را رد نکرد. والاستریت ژورنال هفته گذشته گزارش داد که دولت آمریکا یک گروه رزمی ناو هواپیمابر دیگر و یک یگان اعزامی دیگر از تفنگداران دریایی را به خاورمیانه میفرستد. این روزنامه همچنین نوشت که ترامپ اخیرا به دستیارانش گفته انتظار دارد بمباران ایران را پس از انتخابات میاندورهای از سر بگیرد.صبر کردن تا پس از رایگیری، بخشی از فشار سیاسی فوری بر رئیسجمهور را کاهش میدهد؛ حتی اگر بار دیگر قیمت نفت، بنزین و گازوئیل را بالا ببرد و میلیونها آمریکایی را با دشواری روبهرو کند.اما اگر دموکراتها در مجلس نمایندگان یا سنا پیروز شوند، فرصت او ممکن است محدود باشد. سال آینده رویاروییهایی بر سر اختیارات جنگی رئیسجمهور و تامین هزینه عملیات نظامی علیه ایران شکل خواهد گرفت؛ عملیاتی که تا اواسط سپتامبر ۴۵ میلیارد دلار هزینه داشته است.به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندیدموج تازهای از اقدام نظامی نیز ترامپ را با پرسشی آشنا روبهرو خواهد کرد: اگر حملات هوایی پیشین موضع ایران را تغییر نداد، چرا باید حملهای تازه نتیجه متفاوتی داشته باشد؟