جنگ هواپیماهای بدون سرنشین در فضا: دسته‌ای از مکعب‌های خودران و لیزری می‌توانند از ماهواره‌های غربی در مدار دفاع کنند

در ماه مه 2026، چهار ماهواره نظامی روسیه به ICEYE-X36، یک ماهواره رادار با دیافراگم مصنوعی خصوصی که به طور گسترده گمان می رود اطلاعات میدان نبرد را برای اوکراین فراهم می کند، در یک مانور ظاهرا تهاجمی و خطرناک "منطقه خاکستری" که بسیاری را در صنعت فضایی ترسانده بود، نزدیک شدند.

این ماهواره ها به اندازه کافی نزدیک هستند تا سیگنال ماهواره را مختل کنند، آن را با لیزر کور کنند، یک دارت فلزی به سمت آن شلیک کنند یا به سادگی مجبور به مانور دادن و سوزاندن سوخت شوند، رفتار به ظاهر ترسناک ماهواره ها تمایل غرب به توسعه فناوری دفاعی برای ماهواره ها را افزایش داده است. در اکتبر 2026، گزارش شد که یکی از همان چهار ماهواره روسی از فاصله 500 متری (1650 فوت) همان ماهواره ICEYE عبور کرده است.

اکنون، استارت‌آپ بریتانیایی Shield Space در حال مسابقه دادن است تا درس‌های جنگ پهپادها را در اوکراین به کار گیرد تا 100 فضاپیمای خودمختار بسیار کوچک، کم‌هزینه و قابل انتساب به نام cubesats را ایجاد کند. این فضاپیمای اندازه مایکروویو که توسط یک حامل به اندازه یک خودرو در مدار زمین منتشر شده است، به عنوان رهگیر برای محافظت از ماهواره های غربی عمل می کند و استقرار آنها گام بعدی در تکامل جنگ مداری را نشان می دهد.

Shield Space می‌گوید که این پهپادهای فضایی برای دفاع از ماهواره‌های غربی حتی در صورت قطع ارتباط کنترل‌کننده‌ها با آن‌ها، از «اثرگذار» مانند لیزر یا امواج مایکروویو یا تکنیک‌های «مقابله جنبشی» استفاده می‌کنند. Graeme Ritchie، یکی از بنیانگذاران و مدیر عامل Shield Space، گفت: ما در مورد استقرار 100 مکعب در یک ماموریت حفاظت و دفاع با کمتر از 100 میلیون پوند [134 میلیون دلار آمریکا] صحبت می کنیم، که قبلا چقدر [مقدار] برای یک ماهواره پرداخت می کردید.

پروژه غیرنظامی استارلینگ ناسا که در سال 2023 راه اندازی شد، نشان داد که گروهی از چهار ماهواره کوچک می توانند در یک مأموریت علمی غیرنظامی بدون اتکا به دستورات زمان واقعی از کنترل زمینی به طور مستقل در فضا همکاری کرده و عمل کنند. اما به نظر می رسد که با ماموریت های خصمانه یا دفاعی Shield Space و رقبای آن فاصله زیادی داشته باشد. گویای این است که به نظر می‌رسد قدرت‌های فضایی پیشرو در فضا نبرد دسته جمعی از خود نشان نداده‌اند - اگرچه تمایلی به افشای قابلیت‌های جنگ فضایی خود ندارند.

در سه ماهه چهارم سال 2027، Shield Space قصد دارد با نمایش عملیات قرار ملاقات و مجاورت (RPO) با دو فضاپیمای بسیار کوچک، این گام بعدی را در تکامل جنگ فضایی بردارد. این تلاش که Project Broadsword نام دارد، در ماموریت اشتراکی حمل و نقل-21 اسپیس ایکس پرتاب خواهد شد. این یک کاوشگر مکعبی 8U و یک سفینه هدف کوچکتر 3U را ارسال می کند که Shield Space قصد دارد از فاصله 100 کیلومتری (62 مایلی) از یکدیگر تا فاصله 100 متری (330 فوت) از یکدیگر و از طریق چهار مرحله خودمختاری، از انسان در حلقه تا "تقریبا" کاملا خودمختار مانور دهد.

(یک واحد cubesat یا U، مکعبی است که در یک طرف 10 سانتی متر یا حدود 4 اینچ اندازه دارد.)

ماهواره Luch-2 روسیه در 12 آوریل 2024 به یک ماهواره زمین ثابت دیگر نزدیک می شود که توسط ایستگاه های رصدی شرکت فرانسوی Aldoria ردیابی شده است. (اعتبار تصویر: Aldoria) به نظر می رسد شکاف بین یک قابلیت واقعی دفاع ماهواره ای و این نمایش، از نظر چالش های تکنولوژیکی و عملی فشرده سازی پیشرانه و سیستم های قدرت، قدرت محاسباتی هوش مصنوعی، حسگرها، لیزرهایی که گروه برای برقراری ارتباط به آنها نیاز دارد و سیستم های تسلیحاتی بر روی ماهواره های مانور کوچک و سبک وزن است.

اما این شکافی است که Shield Space معتقد است می‌تواند از طریق خرید فناوری ارزان‌قیمت به جای طرح‌های سفارشی گران‌تر، پل کند.

ریچی به Space.com گفت: بله، این یک مشکل به دلیل اندازه، وزن و قدرت است. "ما مجبور بودیم برخی از عناصر ماموریت را کاملا از ابتدا نوآوری کنیم ... اما ما فقط تقریبا 100 سانتی متر در 100 سانتی متر [40 در 40 اینچ] داریم، بنابراین صرفه جویی در فضا یا داشتن سیستم هایی که از قبل کاملا یکپارچه شده اند، هدف اصلی است."

دن مولاند، یکی از بنیانگذاران و CTO Shield Space، گفت: «ما به EnduroSat سفارش داده‌ایم تا یک مکعب 8U مستقل برای ما بسازد که دارای نیروی محرکه شیمیایی و قابلیت جمع‌آوری تصاویر است و ما نرم‌افزار خود را روی آن قرار می‌دهیم، و سپس از آن برای انجام RPO خود استفاده خواهیم کرد.

او اضافه کرد: «نکته خوب در مورد cubesat ها این است که بسیار استاندارد هستند و بسیار خارج از قفسه هستند. "همیشه سطحی از تنظیم وجود دارد که باید انجام دهید، اما این cubesat ها نسبت به پلتفرم های معمولی تر، که معمولا همه به صورت سفارشی ساخته می شوند، بسیار بهتر است."

تصویر دو مکعب فضای سپر در مدار. (اعتبار تصویر: Shield Space) با این حال، تمرکز بر مسائل فنی ممکن است به معنای از دست دادن نکته باشد. ریچی گفت: «آموزش مدل‌ها و الگوریتم‌ها برای دستیابی به یک مأموریت کاملا خودمختار، به مقدار فوق‌العاده‌ای از داده نیاز دارد، و مشکل [برخلاف جنگ اوکراین] این است که داده‌ها به راحتی در دسترس نیستند.

ما می توانیم هوش مصنوعی را با استفاده از داده های مصنوعی آموزش دهیم، اما برای فضا به اندازه کافی خوب نیست. جمع‌آوری داده‌ها از مأموریت‌هایی مانند این بسیار مهم است، اگر واقعا در آینده مأموریت‌های خودمختار می‌خواهیم.»

همچنین پیچیدگی هوش مصنوعی مورد نیاز در یک سیستم جنگی وجود دارد. مولاند به Space.com گفت: «استارلینگ یک نمونه واقعا عالی است. با استارلینگ، شما اساسا فقط از یک سیستم هدایت می‌خواهید تا مطمئن شوید که در محدوده مشخصی از این یا آن ماهواره قرار می‌گیرید... اما اگر گروهی را برای انجام یک مأموریت نظامی کنترل می‌کنید، مجموعه سؤالات بسیار پیچیده‌تری دارید.»

همچنین با این چالش همراه است که اطمینان حاصل شود که هوش مصنوعی با قوانین تعامل مطابقت دارد.

اما ریچی و مولاند بر این باورند که می توان بر این چالش های فنی غلبه کرد و آنها برنامه تهاجمی از تظاهرات را برنامه ریزی کرده اند که فکر می کنند آن را ثابت خواهد کرد.

Bleddyn Bowen، دانشیار اختر سیاسی دانشگاه دورهام در بریتانیا و نویسنده کتاب "جنگ در فضا: استراتژی، قدرت فضایی، ژئوپلیتیک" (انتشارات دانشگاه ادینبورگ، 2020)، در مورد برنامه های Shield Space برای تکامل جنگ فضایی محتاط تر است.

او به Space.com گفت: «آنها من را به یاد یک طرح دفاع موشکی اواخر جنگ سرد به نام سنگریزه های درخشان می اندازند. این یکی از پیشرفته‌ترین برنامه‌های تحقیق و توسعه در ابتکار دفاع استراتژیک بود.»

این طرح برای دفاع از ایالات متحده در برابر موشک‌های بالستیک قاره‌پیما شوروی (ICBM) با استفاده از هزاران رهگیر مداری کوچک خودگردان برای نابودی آنها در اثر برخورد بود.

بوون گفت: "با سرمایه گذاری کافی، چیزهای زیادی امکان پذیر است." اما شما در حال بررسی سال‌ها توسعه و آزمایش، حل مشکل آزمایش سلاح‌های جنبشی در فضا بدون باقی ماندن زباله‌ها و یافتن شخصی برای خرید این سیستم هستید.»

از تهاجم مداوم روسیه به اوکراین واضح است که آینده جنگ شامل انبوهی از پهپادهای خودمختار کم هزینه است - و Shield Space در حال برنامه ریزی یک برنامه تهاجمی از مأموریت ها است تا ثابت کند که این الگو در مرز نهایی نیز صدق می کند.

به گفته ریچی، این استارت آپ امیدوار است به سرعت از اولین نمایش RPO به آزمایش دو مکعب ۱۶U با اندازه کامل برسد. سپس به سمت یک حامل کامل از 10 مکعب از این قبیل، و سپس به یک "ابر حامل" از 10 حامل، که در مدارهای متعدد مستقر خواهند شد، حرکت خواهد کرد.

ریچی می‌گوید: «سپس به چشم‌انداز آینده‌مان می‌رسیم، که آن را حمله حامل فضایی می‌نامیم». در این سناریو، "پرتاب پاسخگو یا حامل های از پیش تعیین شده به ما توانایی محافظت و دفاع از کل مدارها را در صورت انتخاب شما می دهد."