دبیرکل بعدی سازمان ملل چه کسی خواهد بود؟ آنچه در مورد فرآیند انتخاب باید بدانید

دایانا روی، شورای روابط خارجی دایانا روی، شورای روابط خارجی

این مقاله در اصل توسط شورای روابط خارجی منتشر شده است.

رقابت برای تصدی سمت دبیرکل بعدی سازمان ملل به خوبی در جریان است. برنده، که معمولا بین اکتبر تا دسامبر سال آخر مقام فعلی انتخاب و منصوب می شود، دهمین دبیرکل سازمان ملل خواهد شد. آنها در تاریخ 1 ژانویه 2027 و جانشین رئیس جمهور فعلی آنتونیو گوترش خواهند شد.

انتخاب دبیرکل امسال می‌تواند از اهمیت ویژه‌ای برخوردار باشد، زیرا سازمان ملل ممکن است اولین رهبر زن خود را انتخاب کند - هفت نامزد در حال حاضر در رقابت هستند که چهار نفر از آنها زن هستند. بر اساس چرخش منطقه ای غیررسمی سازمان ملل متحد، همچنین احتمال زیادی وجود دارد که نامزدی از منطقه آمریکای لاتین و کارائیب انتخاب شود.

با این حال، صرف نظر از اینکه چه کسی سکان هدایت سازمان ملل را در ژانویه به دست خواهد گرفت، کارشناسان معتقدند که آنها مسئول هدایت این سازمان 81 ساله از طریق چالش های حیاتی متعدد از جمله اصلاحات داخلی، کمبود شدید بودجه، بدتر شدن تغییرات آب و هوایی، گسترش هوش مصنوعی و تشدید تنش های ژئوپلیتیکی خواهند بود.

دبیرکل به عنوان افسر ارشد اداری سازمان ملل متحد و رئیس بالفعل سیستم سازمان ملل متحد خدمت می کند. این نقش که به عنوان "دیپلمات و وکیل مساوی، کارمند دولتی و مدیر عامل" توصیف می شود، با تصویب منشور سازمان ملل در سال 1945 ایجاد شد. اولین انتصاب، Trygve Lie، در سال 1946 انجام شد.

ریچارد گوان، مدیر برنامه مسائل جهانی و موسسات در گروه بین المللی بحران، به CFR گفت: «از یک طرف، این یک موقعیت به‌طور قابل ملاحظه‌ای ناتوان است، و در عین حال موقعیتی بسیار تأثیرگذار است». وی با اشاره به توانایی دبیرکل برای استفاده از منبری که در اختیار دارند، تمایل کشورهای عضو برای خرید در دستور کار آنها و نقش افکار عمومی جهانی، گفت: «اما دلایل تأثیرگذاری آن کمی ناملموس است».

منشور ملل متحد، فراتر از توصیف نقش دبیرکل، چیزی در مورد صلاحیت ها، ویژگی های مورد نظر، دوره تصدی، یا روند انتخاب برای این سمت بیان نمی کند. با توجه به کمبود جزئیات، سازمان ملل متحد در طول زمان معیارهایی را از طریق قطعنامه ها و اسناد دیگر تعیین کرده است.

استر بریمر، جیمز اچ. بینگر، عضو ارشد CFR در مدیریت جهانی، می‌گوید: «همانطور که در مورد هر شغل رهبری بزرگی وجود دارد، این به افراد بستگی دارد. بسیاری از گفتگوها در مورد انتخاب دبیرکل درباره این است که چه ویژگی هایی برای رسیدگی به بحران ها و مسائلی که با آن مواجه هستیم مورد نیاز است.»

دبیرکل اختیارات گسترده ای را در نحوه برخورد با نقش خود حفظ می کند و دبیران کل دامنه این سمت را به طرق مختلف گسترش داده اند. برخی، مانند داگ هامارشولد (1953-1961) و یو تانت (1961-1971)، بیشتر نقش میانجی را ایفا کردند، در حالی که برخی دیگر، مانند کوفی عنان (1997-2006)، بیشتر به عنوان یک فعال در نظر گرفته می شدند.

هفت نامزد برای تصدی سمت دبیرکل بعدی در حال رقابت هستند. آنها عبارتند از:

ایوان آ باکی. A-Baki سفیر سابق اکوادور در چندین کشور از جمله ایالات متحده، فرانسه و قطر، می گوید که سازمان ملل به "نه یک متولی دیگر، بلکه به یک صلح طلب" نیاز دارد. بیانیه چشم انداز او برای این نقش بر پیشگیری و پایان دادن به جنگ ها، اصلاح عضویت در شورای امنیت و بازسازی اعتماد نهادی از درون سازمان تاکید دارد.

ماریا فرناندا اسپینوزا گارس. رئیس سابق مجمع عمومی و وزیر امور خارجه و وزیر دفاع اسبق اکوادور نامزدی خود را حول پنج محور متمرکز کرده است: صلح و امنیت، توسعه، تحول دیجیتال و انرژی، کاهش شکاف تحویل، و بازسازی اعتبار سازمان ملل متحد.

رافائل ماریانو گروسی. گروسی از سال 2019 مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی (IAEA) بوده است. وی قبلا سفیر آرژانتین در اتریش و همچنین نماینده آرژانتین در آژانس بین المللی انرژی اتمی و سایر سازمان های بین المللی مستقر در وین بوده است. گروسی از سازمان ملل متحد مؤثرتر و مبتنی بر نتایج حمایت می کند و در مصاحبه ای در آوریل با CFR خاطرنشان کرد که تجربیات او در رهبری آژانس بین المللی انرژی اتمی او را برای نقش دبیرکل، به ویژه در مورد رسیدگی به شرایط اضطراری پیچیده، به خوبی آماده کرده است.

ربکا گرینسپن مایوفیس. معاون سابق رئیس جمهور کاستاریکا در حال حاضر دبیرکل تجارت و توسعه سازمان ملل است. او که یک اقتصاددان مشهور است، می‌گوید که سازمان ملل متحد با بحران‌های سیاسی، مشروعیت و عملیاتی همزمان مواجه است و دوران تصدی خود را بر بازگرداندن اعتماد به این سازمان، بازسازی «پایه‌های امنیت بین‌المللی» با اولویت دادن به صلح و ارائه نتایج متمرکز خواهد کرد.

اولارا اوتونو. اوتونو که یک دیپلمات کهنه کار بود، به عنوان معاون دبیرکل و نماینده ویژه سازمان ملل در امور کودکان و درگیری های مسلحانه در زمان کوفی عنان خدمت کرد. او همچنین پیش از این سفیر و نماینده دائم اوگاندا در سازمان ملل و وزیر امور خارجه آن بود. طرح نامزدی او بر ایجاد "عصر امید و ایمان" از طریق احیای اقتدار اخلاقی سازمان ملل متحد، بسیج منابع توسعه، و تعمیق همکاری بین سازمان ملل متحد و سازمان های منطقه ای و سایر اقدامات متمرکز است.

کارولین رودریگز بیرکت رودریگز بیرکت به عنوان نماینده دائم فعلی گویان در سازمان ملل متحد از سال 2020 خدمت کرده است. او قبل از این سمت، چندین نقش در دولت گویان از جمله وزیر امور آمریکا، وزیر تجارت خارجی و همکاری بین المللی و وزیر امور خارجه داشت. در بیانیه چشم انداز خود، او بر تاکید مجدد بر اصول اصلی سازمان ملل متحد، تمرکز بر حقوق بشر و پیشبرد تلاش های توسعه جهانی تمرکز دارد.

مکی سال. رئیس‌جمهور سابق سنگال و رئیس سابق اتحادیه آفریقا از سازمان ملل متحد کارآمدتر و مدرن‌تر، شامل هماهنگی بهتر بین مجمع عمومی و شورای اقتصادی و اجتماعی، و «اصلاحات واقع‌بینانه و توافقی» شورای امنیت برای تقویت عضویت و مشروعیت آن حمایت می‌کند.

فرآیند انتخاب دبیرکل سازمان ملل متحد در ماده 97 منشور سازمان ملل بیان شده است که به سادگی بیان می کند که دبیرکل «با پیشنهاد شورای امنیت توسط مجمع عمومی منصوب می شود».

در واقعیت، این فرآیند پیچیده است و اغلب بیش از یک سال طول می کشد تا از ابتدا تا انتها تکمیل شود. برای در نظر گرفتن این موقعیت، نامزدها ابتدا باید توسط حداقل یک کشور عضو سازمان ملل متحد یا گروه هایی از کشورهای عضو نامزد شوند. پس از نامزدی، آنها ملزم به ارائه بیانیه چشم انداز، رزومه تحصیلی، و افشای منابع مالی کمپین برای کشورهای عضو - و عموم مردم - برای مشاهده آنلاین هستند. (تا زمانی که دبیرکل به طور رسمی انتخاب نشود، می‌توان نامزدهای جدید را در هر زمان معرفی کرد.)

در اوایل مرحله بررسی، نامزدها در سالن‌های شهر و گفتگوهای تعاملی عمومی شرکت می‌کنند و بیانیه‌های چشم‌انداز خود را ارائه می‌کنند و به سؤالات کشورهای عضو سازمان ملل، کارکنان سازمان ملل و جامعه مدنی پاسخ می‌دهند. این مرحله در سال 2016، قبل از انتصاب گوترش، پس از تصویب اصلاحات رویه ای توسط مجمع عمومی در میان درخواست ها برای شفافیت بیشتر در طول فرآیند انتخاب، معرفی شد.

در ماه‌های منتهی به توصیه نهایی، شورای امنیت پانزده نفره معمولا نظرسنجی‌های کاهی برگزار می‌کند - نظرسنجی‌های غیررسمی و ناشناس که در آن اعضا نشان می‌دهند که آیا آنها را تشویق می‌کنند، دلسرد می‌کنند یا درباره هر نامزد نظری ندارند. (نتایج این نظرسنجی ها اغلب در معرض دید عموم قرار می گیرد.) سپس شورا رای گیری رسمی انجام می دهد. یک نامزد باید حداقل 9 رای کسب کند و هیچ یک از پنج عضو دائمی - ایالات متحده، چین، فرانسه، روسیه و بریتانیا - حق وتو را برای پیشنهاد به مجمع عمومی ندارند.

اگر مجمع عمومی این پیشنهاد را نپذیرد، فرآیند انتخاب متوقف می‌شود و شورای امنیت برای معرفی نامزد جدید تشکیل جلسه می‌دهد.

نه، روند انتخاب دبیرکل بعدی سازمان ملل در سال 2026 تا حد زیادی مانند سال 2016 خواهد بود. با این حال، همانطور که در سال انتخاب گوترش اتفاق افتاد، درخواست‌های فزاینده‌ای برای به دست گرفتن سکان هدایت سازمان ملل توسط یک زن وجود دارد. در حالی که منشور ملل متحد الزامات جنسیتی را برای این نقش مشخص نکرده است، هر 9 دبیر کل قبلی مرد بوده اند. سازمان ملل متحد با قطعنامه‌ای در سپتامبر 2025 که شامل بندی است که «کشورهای عضو را تشویق می‌کند تا به‌شدت نامزدی زنان را به عنوان نامزد در نظر بگیرند، این نقص را تصدیق می‌کند».

بریمر از CFR گفت: با وجود چندین نامزد زن در رقابت، "این حس واقعی وجود دارد که داشتن یک زن به عنوان دبیرکل عالی است. اما در نهایت، اولین چیزی که انتخاب می کنید یک دبیرکل عالی است که ممکن است یک زن باشد." او افزود: "من فکر می کنم آنچه دلگرم کننده است این است که (فرایند گزینش) زنان بسیار واجد شرایط را تشویق کرده است تا قدم به جلو بگذارند، و این یادآوری است که افراد با استعدادی از نقاط مختلف جهان وجود دارند که تجربه واقعا مفیدی دارند."

بسیاری از کارشناسان همچنین بر این باورند که زمان آن فرا رسیده است که فردی از آمریکای لاتین و کارائیب نقش دبیرکل را بر اساس آداب و رسوم غیررسمی چرخشی منطقه ای به عهده بگیرد. پیش از این، تنها یک نفر از آمریکای لاتین، خاویر پرز د کوئلار (1982-1991)، آن را برگزار کرده بود.

گوان به CFR گفت: «اصل چرخش منطقه‌ای چیزی است که کشورهای عضو برای مدت طولانی به آن احترام می‌گذارند، و این حس قوی در میان بسیاری از گروه‌های منطقه‌ای وجود دارد که اگر این بار ادعای آمریکای لاتین را بی‌حرمتی کنید، دفعه بعد این موضوع به شما باز خواهد گشت.» وی افزود که سنت چرخش منطقه‌ای در سال 2016 با انتخاب گوترش به هم خورد، علی‌رغم اینکه انتظار می‌رفت دبیرکل بعدی از گروه منطقه‌ای اروپای شرقی باشد که هرگز این سمت را نداشته است.

کارشناسان توافق دارند که دبیرکل بعدی سازمان ملل باید با چالش‌های حیاتی متعدد، از جمله تغییر چشم‌انداز ژئوپلیتیکی که با تشدید درگیری‌ها و رقابت قدرت‌های بزرگ، بدتر شدن تغییرات آب‌وهوایی، بحران‌های بهداشت جهانی در حال ظهور، و ظهور هوش مصنوعی و سایر فناوری‌های دیجیتال مشخص می‌شود، مقابله کند.

تشدید این مسائل، نزاع داخلی سازمان ملل است - به ویژه تلاش‌های اصلاح ساختاری از طریق ابتکار UN80، بحران فزاینده نقدینگی و بن‌بست نهادی مداوم. گوترش خود در مصاحبه ای در ماه اوت با فایننشال تایمز هشدار داد که شورای امنیت عملا فلج شده است، زیرا اعضای دائمی این شورا، در درجه اول ایالات متحده و روسیه، از وتوی خود برای جلوگیری از تصویب قطعنامه ها استفاده کرده اند.

در مورد کمبود بودجه، ایالات متحده از لحاظ تاریخی تنها بزرگترین کمک کننده به سازمان ملل بوده است، اما به طور قابل توجهی بودجه این سازمان را در دولت دوم ترامپ کاهش داده است. گووان گفت: «مقامات سازمان ملل امیدوار بودند که چین بتواند با پول وارد عمل شود، که اروپایی ها بتوانند با پول بیشتری وارد شوند، اما این کار را نکرده اند. من به طور خصوصی فکر می‌کنم، بسیاری از کشورهای عضو سازمان ملل، هر چه که درباره سیاست‌های ایالات متحده در انظار عمومی می‌گویند، در واقع کاملا شبیه این واقعیت است که ترامپ در حال تحمیل برخی ریاضت‌ها به این سازمان است.»

با افزایش تعداد درگیری‌ها، کشورها نیز به طور فزاینده‌ای با نحوه تعادل امنیت ملی و هزینه‌های داخلی با کمک مالی برای مکانیسم‌های تعاونی مانند سازمان ملل دست و پنجه نرم می‌کنند. گووان توضیح داد: «من فکر می‌کنم برای بسیاری از دولت‌ها، آنچه سازمان ملل می‌گوید و انجام می‌دهد مستقیما با فوری‌ترین نیازهای آنها مرتبط نیست. بالاترین اولویت در سلسله مراتب نیازهای آنها امنیت است.

بریمر گفت، صرف نظر از اینکه چه کسی به عنوان دبیرکل بعدی انتخاب می شود، آنها وارد "یک کار فوق العاده دشوار خواهند شد که مشخصات بسیار کمی برای آن وجود دارد و هیچ تشکری وجود ندارد."

از روزنامه نگاری قابل اعتماد و گفتگوی مدنی حمایت کنید.