روباتهای قاتل یا ابرهوش؛ جدال ترامپ و رهبران جهان بر سر هوش مصنوعی

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، و آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، روز سه‌شنبه در مقر سازمان ملل دو نگاه کاملا متفاوت درباره نحوه مدیریت جهانی هوش مصنوعی ارائه کردند.گوترش با تکیه بر گزارش تازه علمی سازمان ملل که نسبت به احتمال هرچند اندک اما واقعی آسیب فاجعه‌بار و غیرقابل بازگشت هشدار می‌دهد، نخستین سخنران صف رهبران جهان در مجمع عمومی بود و خواستار نظارت بیشتر بر هوش مصنوعی شد و با تعابیری روشن و تا حدی هولناک از آنچه ممکن است رخ دهد هشدار داد.دبیرکل سازمان ملل در سخنرانی خداحافظی خود خطاب به رهبران جهان گفت: «تصمیم‌های مرگ و زندگی را هرگز نباید به ماشین‌ها واگذار کنیم. ربات‌های قاتل نباید هیچ جایگاهی در آینده ما داشته باشند.» او ده سال پیش نیز در نخستین سخنرانی خود در مجمع عمومی درباره هوش مصنوعی هشدار داده بود.گوترش با تاکید بر این که جهان باید «شرایط لازم برای پیشبرد مسئولانه هوش مصنوعی و ایجاد تضمین‌های بیشتر برای مهار خطرها» را فراهم کند، زمینه نشستی را فراهم کرده که شورای امنیت سازمان ملل قرار است روز چهارشنبه در آن به این بپردازد که چگونه می‌توان نوعی کنترل بر این فناوری اعمال کرد؛ نشستی که در آن شماری از چهره‌های شاخص این حوزه حضور خواهند داشت.ترامپ: نامش «فوق‌هوش» است، نه «هوش مصنوعی»کمتر از یک ساعت بعد، ترامپ هیچ اعتنایی به این هشدارها نکرد.ترامپ گفت: «ایالات متحده هرگونه تلاش برای طراحی یک طرح جهانی‌گرا با هدف کنترل هوش مصنوعی که این روزها این‌قدر درباره‌اش صحبت می‌شود را کاملا رد می‌کند. از این پس در اینجا و بعد رسما آن را “فوق‌هوش” می‌نامیم و نامش را تغییر می‌دهیم.»رهبران جهانی که پس از ترامپ پشت تریبون رفتند اما همچنان از اصطلاح «هوش مصنوعی» استفاده کردند نه «فوق‌هوش».ترامپ گفت: «هر فناوری بزرگ و تازه‌ای چالش‌هایی به همراه دارد و فوق‌هوش هم از این قاعده مستثنی نیست. اما همان کسانی که می‌گفتند به خاطر گرمایش جهانی، که بعدا اسمش را به تغییرات اقلیمی عوض کردند چون سیاره در حال سرد شدن بود نه گرم شدن، ظرف دوازده سال همه خواهیم مرد، دیدند که هیچ‌کس نمرده است.»ترامپ افزود: «همین‌ها حالا ادعا می‌کنند هوش مصنوعی قرار است همه ما را بکشد، ربات‌ها به ما حمله کنند و همه‌چیز به فاجعه کامل تبدیل شود.»دیگران: با احتیاط پیش برویم اما همکاری کنیمهنری هوفمن، رئیس دپارتمان علوم رایانه دانشگاه شیکاگو، می‌گوید مشکل این است که ترامپ و گوترش هر دو موضوع را به سطحی تقلیل می‌دهند که عملا مفید نیست.هوفمن در ایمیلی نوشت: «یکی آن را به یک فیلم علمی‌تخیلی تبدیل می‌کند و دیگری طوری رفتار می‌کند که انگار اصلا مسئله‌ای وجود ندارد.»هوفمن افزود: «هر دو طرف مردم را وادار می‌کنند به جای پرداختن به خطرهای واقعی و راه‌های کاهش آنها طرف یکی از دو اردوگاه را بگیرند. در این که باید بر سامانه‌های قدرتمند خودکار کنترل کافی داشته باشیم نباید صف‌بندی وجود داشته باشد؛ بحث واقعی این است که چه سازوکارهایی واقعا می‌تواند چنین کنترلی را فراهم کند.»کشورهای دیگر می‌خواهند مطمئن شوند در رقابت هوش مصنوعی میان آمریکا و چین، رقابتی که ترامپ می‌گوید آمریکا در آن پیشتاز است، عقب نمی‌مانند. امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، و گوترش همچنین این موضوع را به حفاظت از کودکان گره زدند.مکرون گفت: «نباید منتظر بمانیم تا پیامدهای هوش مصنوعی بر سرمان آوار شود. باید همین حالا برای حفاظت از کودکان و نوجوانانمان اقدام کنیم.»الکساندر استوب، رئیس‌جمهور فنلاند، گفت هوش مصنوعی جهان را دگرگون خواهد کرد؛ دگرگونی‌ای که می‌تواند به نفع بشریت باشد اما نیازمند کنترل‌های قوی است.استوب گفت: «هوش مصنوعی تاثیرگذارترین فناوری در تاریخ بشر است. این فناوری بر علم، اقتصاد، سیاست، امنیت و خود جوهره انسانیت ما اثر خواهد گذاشت.»استوب افزود: «انسان‌ها می‌توانند و باید پشت فرمان باشند. ما حق انتخاب داریم؛ می‌توانیم رقابت کنیم، همکاری کنیم یا سرعت را کم کنیم. از نظر من، همکاری بهترین مسیر پیش رو است.»اندی برنهام، نخست‌وزیر بریتانیا، در نشست رهبران کسب‌وکار در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل گفت که خواهان «یک مجموعه واحد از اصول و استانداردهای جهانی» است که بتواند ظرفیت‌های هوش مصنوعی را آزاد کند و در عین حال خطرات آن را کاهش دهد.برنهام گفت: «ساختن هوش مصنوعی در خدمت خیر عمومی محور اصلی ریاست بریتانیا بر گروه بیست در سال آینده خواهد بود.»شورای امنیت سازمان ملل در نشست روز چهارشنبه خود درباره هوش مصنوعی هم از سازندگان این سامانه‌ها و هم از چهره‌هایی که اخیرا نسبت به ضرورت ایجاد حفاظ و ضوابط هشدار داده‌اند خواهد شنید.قرار است سم آلتمان، مدیرعامل اوپن‌ای‌آی، نخست پشت تریبون برود، سپس داریو آمودی، مدیرعامل انتروپیک، و در نهایت کلمان دلانگ، مدیرعامل و هم‌بنیان‌گذار شرکت هاگینگ فیس که توسط یکی از برنامه‌های سرکش اوپن‌ای‌آی هک شده است، سخنرانی کنند.