فرانسیس آسیزی امروز از شهرت خود چه می خواهد؟

به جرات می توان گفت که زندگی فرانسیس آسیزی - و زندگی پس از مرگ - با پارادوکس تعریف می شود.

او فقر را پذیرفت، اما امروز در یک کلیسای بزرگ با نقاشی های دیواری توسط هنرمندان مشهور قرون وسطی در زادگاهش آسیزی در مرکز ایتالیا دفن شده است.

او طرفدار حلیم بود، با این حال صدها هزار نفر از بقایای او که در اوایل سال جاری برای بزرگداشت 800 سال از مرگ او در 3 اکتبر 1226 در معرض دید عموم قرار گرفت، ادای احترام کردند.

بنابراین، چرا این قدیس کاتولیک الهام‌بخش بخشنامه‌های پاپ، فعالیت‌های زیست‌محیطی، آیین‌های جهانی برکت حیوانات خانگی - و حتی تبلیغات بنیتو موسولینی رهبر فاشیست سابق ایتالیا بوده است؟

و فرانسیس از این شهرتی که تا زنده بود از آن دوری می‌کرد چه می‌تواند بکند؟

او در سال 1181 یا 1182 در آسیزی - شهری تپه ای در مرکز ایتالیا - به دنیا آمد و برای اولین بار جووانی دی پیترو دی برناردونه نام داشت. اما پدرش که یک تاجر پارچه با ارتباط تجاری با فرانسه بود، نام او را فرانچسکو گذاشت.

هیژیوگرافی نویسان اولیه فرانسیسکن - نویسندگان قرون وسطایی که زندگی او را ثبت کردند و نحوه درک نسل های بعدی او را شکل دادند - او را به عنوان یک مرد جوان پرنشاط و اجتماعی توصیف می کنند که از آواز خواندن، مهمانی ها و امتیازات ثروت لذت می برد.

با این حال، او نمی خواست به تجارت پدرش بپیوندد. او آرزو داشت شوالیه شود.

در سال 1202، فرانسیس در نبرد با همسایه پروجا به نیروهای اسیسی پیوست. اسیر شد، یک سال را در زندان گذراند و متزلزل و بیمار به خانه بازگشت. این، و مجموعه ای از رویدادهای بعدی، باعث تغییر آهسته در دیدگاه او شد.

یکی از آنها در کلیسای کوچک و ویران شده سان دامیانو در خارج از آسیزی رخ داد، جایی که فرانسیس معتقد بود شنیده است که عیسی مسیح از او خواسته است تا «کلیسای من را بازسازی کند». به معنای واقعی کلمه، او شروع به تعمیر کلیساهای محلی کرد. و وقتی پولش تمام شد، پارچه‌هایی را از مغازه پدرش فروخت که پدرش را عصبانی کرد و به یک قسمت دراماتیک در میدان شهر آسیسی منجر شد.

فرانسیس قبل از اسقف و جمعی از مردم شهر، لباس های زیبای خود را درآورد و از پدر، ارث و تمام امکانات مادی چشم پوشی کرد. او خود را متعهد به زندگی با فقر، فروتنی، مراقبت از فقرا و بیماران، و خویشاوندی عمیق با طبیعت کرد.

او به عنوان یک واعظ سرگردان، پیروانی به خود جلب کرد و در نهایت گروه پیروان صغیر را که امروزه به نام فرانسیسکن ها شناخته می شود، تأسیس کرد.

فرانسیس که به طور گسترده اولین قدیس است که به طور معجزه آسایی ننگ دریافت کرده است - جراحات جسمانی شبیه زخم های بدن مصلوب عیسی مسیح - در 16 ژوئیه 1228 توسط پاپ گریگوری نهم به عنوان مقدس شناخته شد.

در قرن‌های بعد، فرانسیس به یکی از متداول‌ترین قدیسان در هنر غرب تبدیل شد که الهام‌بخش آثاری از «کمدی الهی» دانته تا فیلم‌ها، کتاب‌های کودکان و حتی یک کمیک مارول در سال ۱۹۸۰ بود.

دانیل پی هوران، الهی‌دان و راهب سابق فرانسیسکن به دویچه وله می‌گوید: «بیشتر مقدسین به‌عنوان غیرقابل دسترس یا غیرقابل ربط دیده می‌شوند، اما داستان فرانسیس در مورد تبدیل مادام‌العمر و تمایل به داشتن یک رابطه مثبت با دیگران، خدا و بقیه خلقت با مردم در طول زمان و فرهنگ صحبت می‌کند».

به گفته مورخ فرهنگی آماندا مینروینی، این جذابیت گسترده همچنین همان چیزی است که فرانسیس را در طول دوره‌ها بسیار سازگار کرده است: "در فرانسیس، به نظر می‌رسد چیزی برای همه وجود دارد: صلح‌طلب، زاهد، مزون، محیط‌بان، مینی‌مالیست، دوستدار حیوانات که حیوانات نیز آنها را دوست دارند، دیپلمات‌ها، عارف‌ها، رادیکال‌ها، مدل‌های متفاوتی از مجریان، و حتی شخصیت‌های دیگر.

مینروینی، که در تحقیقات خود یک مثال تلخ را بررسی کرده است: تصاحب سیاسی فرانسیس توسط رژیم فاشیستی بنیتو موسولینی، اشاره می کند که تصویر او در طول تاریخ بازسازی شده است.

آنها در کتاب اخیر خود، "سنت فرانسیس و موسولینی: تخصیص فاشیست های یک قدیس محبوب ایتالیایی" (2026)، توضیح می دهند که چگونه لفاظی فاشیستی انگ فرانسیس را دستکاری کرد و آنها را به عنوان نمادهای رنج و فداکاری قهرمانانه در نظر گرفت. "از این رو زخم های قدیس برای تجلیل از فداکاری و الهام بخشیدن به جوانان ایتالیایی برای رفتن به جنگ مورد استفاده قرار گرفت."

آنها با اشاره به اینکه چگونه موسولینی در سال 1927 برای تقویت اتحاد خود با واتیکان تصمیم به تعمید مجدد گرفت، می افزایند: "سنت فرانسیس ابزار مفیدی برای اعطای مشروعیت مذهبی به قدرت سیاسی ارائه کرد."

تحقیقات مینروینی نشان می‌دهد که صلح‌طلبی فرانسیس - «احتمالا به این دلیل که می‌دانست جنگ به چه معناست» - عمدا کمرنگ شده است. کتاب آنها یک یادداشت محرمانه خطاب به کشیشان نظامی در سال 1929 را بازتولید می کند، که در آن ابراز نگرانی می شد که ممکن است آرمان های صلح را برای سربازان موعظه کنند.

این سند شواهد روشنی ارائه می دهد که صلح جنبه ای از میراث فرانچسکو بود که گروه های فاشیست به جای ترویج آن به دنبال سرکوب آن بودند.

علاوه بر این، پس از اینکه ایتالیا - یک قدرت محور سابق همراه با آلمان نازی - در طول جنگ جهانی دوم طرف خود را تغییر داد و به متفقین پیوست، این دومی اغلب مایل بود به جای تحقیق در مورد گذشته فاشیستی ایتالیا، جنایات ایتالیا را چشم پوشی کند یا از آن چشم پوشی کند.

مینروینی توضیح می‌دهد: «در این شرایط، بسیاری از فاشیست‌ها سر جای خود باقی ماندند و تصویری که از نظر سیاسی از فرانسیس به خطر افتاده بود، بی سر و صدا کنار گذاشته شد.

با این حال فرانسیس همچنان با ایجاد صلح در ارتباط است.

در سال 1219، در خلال جنگ صلیبی پنجم، او همراه با ارتش صلیبی به دمیتا، شهری بندری در شمال مصر سفر کرد و اجازه ورود به اردوگاه مسلمانان و ملاقات شخصی با سلطان ملک الکامل را گرفت. هدف او تغییر مذهب سلطان و پایان دادن به درگیری خونین بود.

مینروینی با توصیف اقدام خود به عنوان "یک کار فوق العاده جسورانه"، می گوید که این برخورد منجر به تغییر دین یا پیشرفت سیاسی که فرانسیس ممکن است به آن امید داشته باشد، ایجاد نکرد، اما بازگشت سالم او تضمین کرد که منابع اولیه متوجه او شده اند.

دانیل هوران می افزاید که علیرغم اینکه مسیحیان در آن زمان مسلمانان را به عنوان دشمن می نگریستند، سنت فرانسیس "با این دیدگاه غیرانسانی همراه نمی شود" و در عوض "انسانیت و برادری مشترکی را که در سلطان به رسمیت می شناسد" جشن می گیرد.

اما او بیشتر به عنوان یک دوستدار حیوانات و شخصیت اولیه آگاهی محیطی شناخته می شود.

دانیل هوران، نویسنده کتاب «فرانسیس آسیزی و آینده ایمان» (2012) می‌گوید: «او هم از نظر الهیات و هم از نظر علوم طبیعی مدرن، از زمان خود جلوتر بود و پیچیدگی کیهان و این واقعیت را که انسان‌ها نیز موجوداتی در ارتباط با جهان اطراف ما هستند، تشخیص می‌دادند».

در سال 1979، پاپ ژان پل دوم، فرانسیس را قدیس حامی زیست بوم معرفی کرد، در حالی که خورخه ماریو برگولیو آرژانتینی زمانی که در سال 2013 پاپ فرانسیس شد، قدیس را به عنوان همنام پاپ خود انتخاب کرد.

این پاپ بعدا "لاوداتو سی" را در سال 2015 منتشر کرد - بر اساس سرود 1225 قدیس "Canticle of the Creatures" که در آن عناصر طبیعی را "برادر خورشید"، "ماه خواهر" و "خواهر مادر زمین" خطاب می کند.

بخشنامه پاپ تخریب محیط زیست را مستقیما به درد و رنج بشری مرتبط می‌کند، علاوه بر آن مصرف‌گرایی و «فرهنگ پرتاب‌شده» را نقد می‌کند و از بشریت می‌خواهد که تحت «تبدیل زیست‌محیطی» قرار گیرد.

هوران می‌گوید: «من همچنین معتقدم که در زمان قطبی‌سازی عمیق و نابرابری اقتصادی، سنت فرانسیس روش دیگری از بودن در جهان را مدل‌سازی می‌کند، راهی که روابط و اجتماع را بر سود و قدرت فردی اولویت می‌دهد.

هوران می‌گوید: "همیشه تلاش و حدس زدن اینکه سنت فرانسیس، که 800 سال پیش در اکتبر امسال درگذشت، در مورد هر چیزی امروز چه فکری می‌کند دشوار است. دنیای ما بسیار شبیه دنیای اوست. اما ما می‌دانیم که او در زمان خودش از استقبال مثبتی که از او و برادران برادرش در سراسر اروپا می‌شد بسیار ناراحت بود."

مینروینی پیشنهاد می کند که ممکن است با بازنمایی خود به عنوان یک قدیس صلح طلب راحت تر باشد.

«من گمان می‌کنم که او از وضعیت دنیای متاخر سرمایه‌داری و تکنوکراتیک ما و شیوه‌هایی که ما همچنان خود را جدا از سایر موجودات و برتر از آن‌ها می‌دانیم، به شدت ناراحت، شاید حتی خشمگین باشد.»