محاصره دریایی ایران و تنگنای اقتصادی «محور مقاومت»؛ آیا نیابتیهای تهران در مضیقه مالی قرار دارند؟
فرمانده سنتکام روز جمعه گفت که شبهنظامیان مورد حمایت ایران برای کمک به کاهش فشار اقتصادی ناشی از محاصره دریایی بر سپاه پاسداران، مشغول بازگرداندن پول به این نهاد هستند. این در حالی است که رویترز اخیرا از پرداخت ۲۰۰ میلیون دلاری ایران به حزبالله خبر داده بود. از وضعیت نیابتیهای ایران چه میدانیم؟
برد کوپر، فرمانده فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام)، روز جمعه در پیامی گفت که گروههای مورد حمایت ایران، از جمله حزبالله، حماس و شبهنظامیان شیعه در عراق که سالها از سپاه پاسداران کمک مالی دریافت کردهاند، اکنون ناچارند پول را به این نهاد بازگردانند.آقای کوپر گفت: «فشار مالی بر نیروهای نظامی ایران به حدی رسیده که گزارشهایی وجود دارد مبنی بر اینکه گروههای شبهنظامی همسو با ایران در سراسر منطقه، پرداخت حقوق نیروهای خود را متوقف کردهاند تا پول را به سپاه پاسداران بازگردانند. این در حالی است که سپاه هم [به دلیل فشار مالی] حقوق نیروهایش را پرداخت نکرده است.»آقای کوپر همچنین گفت که اقدامات آمریکا در تداوم محاصره دریایی و تشدید تحریمهای ایران، سپاه پاسداران را با بحران مالی شدید روبرو کرده است. به گفته او، این اقدامات تهران را از ۲۵ میلیارد دلار درآمد نفتی محروم کرده و به مسدود شدن ۳۵۰ میلیون دلار دارایی در قالب رمزارز انجامیده است.روزنامه «الشرقالاوسط» روز شنبه به نقل از «منابع موثق عراقی» گزارش داد که اطلاعات ارائهشده از سوی فرمانده سنتکام درباره خودداری شبهنظامیان مورد حمایت ایران از پرداخت حقوق به نیروهایشان و انتقال پول به تهران «کاملا دقیق نیست.»یکی از این منابع گفت: «این گروهها بهطور کلی با تنگنای مالی روبرو هستند. این تنگنا از چند ماه پیش و در پی تحریمهای وزارت خزانهداری آمریکا علیه بیشتر رهبرانشان و بانکها و موسسات وابسته به آنها که به مراودات مالی با تهران متهم هستند، آغاز شده است.»او در عین حال تاکید کرد: «تمام نیروهای این گروهها که اغلب زیر چتر حشد شعبی فعالیت میکنند، حقوق خود را بهطور منظم دریافت میکنند و پرداخت آن قطع نشده است.»حشد شعبی از بودجه دولت عراق تامین مالی میشود و بنابر گزارش موسسه واشنگتن در اوت ۲۰۲۵، این سازمان با حدود ۲۳۸ هزار نیرو، بودجه سالانه دولتی معادل ۳.۶ میلیارد دلار داشته است. همزمان، دولت عراق در تلاش است ساختار حقوقی و امنیتی این سازمان را در شرایطی که زیر ذرهبین ناظران داخلی و منطقهای قرار دارد، مجددا سازماندهی کند.به گفته منابع روزنامه «الشرقالاوسط»، شمار کل نیروهای وابسته به این گروهها حدود ۵۰ هزار نفر یا اندکی بیشتر است و حتی با فرض صحت اظهارات فرمانده آمریکایی، مجموع حقوق آنها نمیتواند کسری مالی ایران را جبران کند.از «استیصال» تا تامین مالی از عراقبرد کوپر در پیام ویدیویی گفت که افزایش چشمگیر حملات ایران به کشتیها در تنگه هرمز در چند روز اخیر ناشی از «استیصال» سپاه پاسداران است.او گفت با وجود این حملات، تنگه هرمز همچنان باز است و در هفته گذشته ۴۰۰ کشتی و ۱۰۰ میلیون بشکه نفت از آن عبور کردهاند.به گزارش «الشرقالاوسط» به نقل از یک منبع آگاه، ایران و محافل وابسته به سپاه پاسداران منافع مالی گستردهای در عراق دارند که بخشهای انرژی، ساختوساز و تجارت را در بر میگیرد.به گفته او، آنها همچنین بر قراردادهای مرتبط با دولت تسلط دارند که درآمد حاصل از آنها بسیار بیشتر از مبالغی است که برای حقوق نیروهای این گروهها هزینه میکنند.این منبع احتمال «وجود موسسات یا بانکهای سایه وابسته به این گروهها را که بتوانند به مراودات مالی مخفیانه خود با ایران ادامه دهند» رد نکرد و آن را مشابه موردی دانست که بهتازگی در پرونده یکی از بانکها افشا شده است.وزارت خزانهداری آمریکا پنجشنبه گذشته «بانک توسعه عراق» را به اتهام تسهیل انتقال دلار به ایران، کمک به تهران برای دستیابی به ارز آمریکا و دور زدن تحریمهای اقتصادی، در فهرست تحریمها قرار داد.واشنگتن این بانک را به ارتباط با شرکتهای ایرانی، انتقال سود به تهران و ارتباط با نهادهای دولتی و بانکی ایران، از جمله بانک ملی، متهم کرد.