مسیر فرار نفت عمان: نحوه انتقال کشتی به کشتی - با وجود خطرات بزرگ

صادرات نفت عربستان سعودی پس از آسیب رساندن حوثی‌های همسو با ایران به خط لوله اصلی شرق به غرب این کشور، که به دور زدن محاصره تنگه هرمز - یک نقطه مسدود نفتی جهانی - کمک کرد، مختل شده است.

با بسته شدن این تنگه و قرار گرفتن باب المندب تحت کنترل حوثی ها، ریاض مجبور به یافتن راه هایی برای صادرات نفت خود شده است. اکنون به طور فزاینده ای نفت خام را از طریق انتقال کشتی به کشتی در خارج از عمان به خریداران عرضه می کند.

از آنجایی که کشتی های تجاری به دلیل درگیری به طور فزاینده ای از عبور از تنگه خودداری می کنند، عربستان سعودی نفت خام را به بندر صحار عمان که درست خارج از تنگه قرار دارد، منتقل می کند، جایی که نفت از نفتکش های سعودی به دیگران منتقل می شود.

ایران در واکنش به جنگ آمریکا و اسرائیل، تنگه ای را که نزدیک به یک پنجم انرژی جهانی پیش از جنگ از آن عبور می کرد، بست و از این آبراه به عنوان اهرم فشار در مذاکرات استفاده کرده است.

گزارش‌های رسانه‌ها حاکی از آن است که بسته شدن هرمز و افزایش قیمت نفت، ایالات متحده و متحدانش در منطقه را به سمت اتخاذ تاکتیک‌های سایه سوق داده است، دقیقا مشابه کاری که ایران سال‌ها برای صادرات نفت خام خود انجام داده است.

بنابراین، انتقال کشتی به کشتی چیست و آیا آنها ایمن هستند؟

دو بندری که برای دور زدن تنگه هرمز به مرکزیت تبدیل شده اند، سوهار و دیگری در سواحل فجیره در امارات متحده عربی هستند.

سوهار یک قطب صنعتی بزرگ در آب های عمیق است که محموله های فله، پتروشیمی و ترافیک کانتینری را اداره می کند. موقعیت استراتژیک این کشور به خطوط کشتیرانی بین المللی اجازه می دهد تا از تنگنای باریک خلیج فارس عبور کنند و در عین حال اتصال زمینی مستقیم به بازارهای شبه جزیره عربستان را حفظ کنند.

بندر فجیره امارات متحده عربی در سواحل شرقی این کشور واقع شده است و به عنوان یکی از بزرگترین مراکز ذخیره سازی نفت خام و بانکری در جهان عمل می کند. لنگرگاه اقیانوس باز آن، یک منطقه ایستگاهی بسیار مهم برای انتقال کشتی به کشتی و صادرات انرژی به خارج از تنگه هرمز فراهم می کند.

این بنادر نزدیک به مرزهای تعیین شده توسط سازمان تنگه خلیج فارس، نهاد جدید ایرانی که برای مدیریت تنگه هرمز تأسیس شده است، هستند.

مقامات ایرانی به کشتی هایی حمله کرده اند که به گفته آنها از مسیرهای غیرمجاز - مسیر جنوبی تنگه، نزدیکتر به آب های عمان - برای عبور از آبراه استفاده می کنند.

بر اساس گزارش ها، ارتش ایالات متحده به تعداد زیادی از این انتقال محرمانه نفت از کشتی به کشتی برای حفظ جریان صادرات انرژی خلیج فارس، از اوایل ماه مه سال جاری، کمک کرده است.

انتقال کشتی به کشتی (STS) مبادلات دریایی است که در آن محموله - در اینجا نفت خام یا گاز طبیعی مایع (LNG) بخوانید - مستقیما بین دو کشتی در دریا منتقل می شود.

انتقالات STS زمانی که دسترسی مستقیم به پورت مسدود یا محدود شده است به عنوان یک پل لجستیکی حیاتی عمل می کند.

شرکت ها باید هماهنگی دقیقی را در میان شرایط مساعد دریا برای جلوگیری از نشت و برخورد انجام دهند.

یک کشتی، اغلب کشتی بزرگتر، مسیر ثابتی را حفظ می کند یا لنگر می اندازد. کشتی مانور به آرامی نزدیک می‌شود، بدنه‌هایی که به موازات یکدیگر آورده می‌شوند، توسط گلگیرهای لاستیکی بادی محافظت می‌شوند که در کناره‌های کشتی مستقر شده‌اند تا ضربه‌ها را جذب کنند.

ردیاب های آنها برای حفظ محرمانه بودن و جلوگیری از شناسایی خاموش می شوند. پس از بررسی های ایمنی اجباری، پمپ های کشتی تخلیه کننده، روغن را از طریق شیلنگ های متصل حرکت می دهند و در عین حال فشار و آب و هوا را زیر نظر دارند.

ریاض برای صادرات نفت به خط لوله 1200 کیلومتری شرق-غرب متکی بود که میادین اصلی تولید نفت پادشاهی در شرق کشور را به بندر ینبع در ساحل دریای سرخ در غرب متصل می کند.

ریشی راجانالا، متخصص تحقیقات نفتی آمریکا در LSEG Data & Analytics گفت: با بسته شدن آن پس از حملات اخیر پهپادها، اولین گزینه ریاض «حمل و نقل بیشتر نفت خام از پایانه های خلیج فارس از طریق تنگه هرمز، از جمله انتقال کشتی به کشتی به خارج از تنگه، مانند سوهار در عمان است».

وی افزود: «تولیدکنندگان خلیج قبلا بخشی از صادرات خود را به این سمت منتقل کرده‌اند، اما حجم آن به در دسترس بودن نفتکش، بیمه و هزینه‌های حمل و نقل بستگی دارد و بسیار پایین‌تر از سطح قبل از جنگ است.»

راهول چودری، معاون تحقیقات بالادستی ریستاد انرژی، گفت: از این ماه، صادرات مسیر هرمز "بیش از 2 میلیون بشکه در روز در دو هفته اول، تقریبا 1 میلیون بشکه در روز بالاتر از ماه اوت افزایش یافته است."

او اضافه کرد که انتظار می‌رود این افزایش در ماه جاری بیشتر شود، زیرا «از قبل در آرامکو مشهود است که بارگیری‌های اضافی را به پالایشگاه‌های آسیایی خارج از صحار ارائه می‌کند».

وی با اشاره به از دست دادن دسترسی عربستان سعودی به دریای سرخ برای کشتی‌رانی، افزود: «عربستان سعودی می‌تواند در روزهای آینده برای جبران خسارات ینبع بیشتر بر فعالیت نفت‌کش‌های تیره تکیه کند».

اما این فقط عربستان سعودی نیست. گزارش‌های ردیاب‌ها و رسانه‌های مستقل همچنین نشان می‌دهد که کویت و قطر در مواقعی برای عبور محموله‌ها از تنگه هرمز بر تاکتیک‌های مشابهی تکیه می‌کنند.

انتقال کشتی به کشتی، به خصوص زمانی که در سایه انجام می شود، نسبتا خطرناک است - و همچنین در مقایسه با حمل و نقل استاندارد توسط کشتی ها ناکارآمد است.

کارشناسان خاطرنشان می کنند که انتقال غیرقانونی STS اغلب به کشتی های قدیمی با نگهداری بدنه ضعیف، شلنگ های بازرسی نشده و ردیابی AIS خاموش بدون پوشش بیمه وابسته است.

TankerTrackers، پلتفرمی که بر محموله های نفتی جهانی نظارت می کند، هفته گذشته گفت که انتقال کشتی به کشتی در حال افزایش است. این مانیتور با استناد به اعداد AIS و تصاویر ماهواره ای گفت: «در 14 روز گذشته، 7.15 میلیون بشکه در روز مبادله شده است.

مانیتور اضافه کرد که نسبت به ماه قبل 56 درصد افزایش داشته است.

علیرغم خطرات، نقل و انتقالات کشتی به کشتی نیز در یک چشم‌انداز ناآرام مانند خاورمیانه امروزی مثبت است.

کشتی‌ها و تانکرهای متعلق به شرکت‌های بزرگ حمل‌ونقل به دلیل تهدید حملات ایران یا آمریکا حاضر به ورود به تنگه هرمز نیستند. در عین حال، کشورهای حوزه خلیج فارس باید تا حد امکان نفت و گاز را از طریق تنگه هرمز خارج کنند.

بنابراین، این کشورها در واقع این خطر را متحمل می‌شوند و نفتکش‌ها و کشتی‌های خود را، اغلب با ردیاب‌های خاموش، درست در آن سوی تنگه هرمز، جایی که حامل‌های سنتی نفت و گاز در آب‌های امن‌تری منتظر می‌مانند، می‌فرستند. این شرکت‌های حامل نفت و گاز را به بازارهای چین، هند، کره جنوبی، ژاپن و جاهای دیگر انتقال می‌دهند.

اسکار سیکالی، مدیر عامل گروه بیمه NSI گفت: برای بیمه گذاران سنتی، انتقال کشتی به کشتی می تواند "بخصوص پیچیده باشد".

او گفت که هر گونه خسارت می تواند شامل کشتی های فیزیکی و محموله آنها شود، اما همچنین "مسئولیت های آلودگی و برخورد، بیمه بار، پوشش خطر جنگ" و عوامل دیگر را نیز شامل می شود. او به الجزیره گفت: «پذیره‌نویس‌ها ممکن است ضمانت‌های ناوبری، شرایط امنیتی، حق بیمه اضافی یا محدودیت‌های جنگی را اعمال کنند.

وی خاطرنشان کرد: بیشتر نفتی که در حال جابه‌جایی است متعلق به شرکت‌های ملی نفت کشور مربوطه است. بنابراین، سیکالی گفت، بسیاری به ترتیبات خودبیمه ای تحت حمایت دولت و بازارهای بیمه خصوصی متکی هستند.

او گفت: «در طول زمان جنگ یا سایر اختلالات پرخطر، بعید است که بیمه‌گران پوشش گسترده‌ای برای انتقال کشتی به کشتی ارائه کنند. در نتیجه، ممکن است در نهایت سهم قابل توجهی از ریسک به جای اینکه به طور کامل به شرکت‌های بیمه تجاری منتقل شود، با کشور تولیدکننده باقی بماند.»