هشدار سازمان ملل: بحران اقلیمی اکنون به یک بحران سلامتی در سطح پاندمی‌ها تبدیل شده است

دبیر اجرایی کنوانسیون تغییر اقلیم سازمان ملل متحد، در جریان برگزاری کنفرانس تغییرات اقلیمی COP31 در شهر آنتالیای ترکیه، هشداری جدی به رهبران جهان داد و تأکید کرد که کشورها باید سریعاً از سیستم‌های درمانی و بهداشتی خود محافظت کنند؛ چرا که دگرگونی‌های اقلیمی اکنون تهدیدی روزافزون و ویرانگر را علیه سلامت عمومی رقم زده است. رهبران و کارشناسان بین‌المللی برای حضور در اجلاس COP31 سازمان ملل از تاریخ 9 تا 20 نوامبر در آنتالیا اجماع کرده‌اند؛ نشستی که طبق گفته‌های «سایمون استیل»، دبیر اجرایی تغییر اقلیم سازمان ملل، اثرات بهداشتی ناشی از گرمایش جهانی محور اصلی مذاکرات و گفتگوهای آن خواهد بود. از آلودگی شدید هوا گرفته تا موج‌های گرمای بی‌سابقه، تغییرات اقلیمی حیات و سلامت مردم را در سراسر کره زمین هدف قرار داده است. استیل در بخشی از سخنان خود در این کنفرانس گفت: «بحران اقلیمی اکنون به یک بحران سلامت جهانی در ابعاد یک همه‌گیری تبدیل شده است.» وی با اشاره به این‌که بلایای طبیعی ناشی از شرایط جوی، ساختارها و زیرساخت‌های درمانی را به‌شدت تحت فشار قرار داده‌اند، اطمینان داد که حوزه بهداشت بار دیگر در مرکز توجه اجلاس امسال قرار خواهد داشت. پیامدهای سنگین سوخت‌های فسیلی بر سیستم بهداشت و سلامت جهان دبیر اجرایی سازمان ملل در ادامه سخنانش اعلام کرد که در این دوره از اجلاس، ملت‌ها با انتخابی بسیار مهم و تعیین‌کننده روبه‌رو هستند: حرکت به‌سمت انرژی‌های الکتریکی یا مواجهه با شوک‌های ناشی از آن. به باور او، کشورها یا باید اقتصاد جهانی را برای عصر برق و انرژی‌های تجدیدپذیر بازطراحی کنند، یا تن به پذیرش ادامه‌دار هزینه‌های طاقت‌فرسای سوخت‌های فسیلی برای خانواده‌ها، شرکت‌ها، دولت‌ها و البته سیستم‌های درمانی بدهند. طبق جدیدترین ارزیابی‌های منتشرشده در گزارش Lancet Countdown 2026، سوزاندن سوخت‌های فسیلی و تغییرات اقلیمی دست‌ساز بشر سالانه به مرگ حدود 3.3 میلیون نفر در سراسر دنیا از طریق آلودگی هوای محیطی و گرمای طاقت‌فرسا منجر می‌شود. علاوه‌براین، براساس گزارش تازه سازمان جهانی هواشناسی که در 9 نوامبر منتشر شد، 12 سال گذشته گرم‌ترین دوران ثبت‌شده در تاریخ بوده‌اند و چهار سال اخیر (از جمله سال 2026) رکورد چهار سال نخست با بالاترین دما را به خود اختصاص داده‌اند. افزایش مداوم دما، خشکسالی‌های پیاپی و بارش‌های سیل‌آسا مجموعه‌ای از بحران‌ها از جمله بیماری‌ها و تلفات ناشی از گرما، دود ناشی از آتش‌سوزی‌های جنگلی، افت شدید کیفیت هوا، سوءتغذیه و ناامنی غذایی را شدید می‌کنند. علاوه‌براین، خطرات شیوع بیماری‌های منتقل‌شونده از طریق آب و ناقلان زیستی مانند وبا، مالاریا و تب دنگی با رشد محسوسی مواجه شده است. استیل با اشاره به مشکلاتی نظیر قطعی‌های برق و اختلال در تصفیه و بهداشت منابع آب به این نکته اشاره کرد: «خطرات اقلیمی هرگونه آسیب‌پذیری و نقص در سیستم بهداشت را پیدا و آن را عمیق‌تر می‌کنند.» وی تأکید کرده که موضوع سلامت همواره باید در قلب اقدامات اقلیمی جای بگیرد و وزارتخانه‌های متولی بهداشت باید نقشی مستقیم در مذاکرات مربوط به سازگاری با تغییرات آب‌وهوایی داشته باشند. او در ادامه گفت: «هر برنامه ملی سازگاری باید بتواند به چند پرسش اساسی پاسخ دهد: آیا درمانگاه‌ها در طول موج‌های شدید گرما توان فعالیت دارند؟ آیا پس از وقوع سیلاب به آب سالم و بهداشتی دسترسی هست؟ آیا کادر درمان قادر خواهند بود پیش از شیوع یک بیماری همه‌گیر آن را مهار کنند؟ و آیا اقشار در معرض خطر، مراقبت‌های لازم را دریافت خواهند کرد؟» او سازگاری را تنها چاره ندانست و خاطرنشان کرد که هیچ نظام درمانی نمی‌تواند در جهانی که دمای آن مدام رو به افزایش است تا ابد دوام بیاورد. از همین رو، او از تمامی کشورهای جهان خواست اطمینان پیدا کنند که مؤلفه‌های سلامت در طراحی تمامی برنامه‌های اقلیمی، فرایندهای تأمین مالی و معیارهای سنجش پیشرفت تعبیه می‌شوند.