همه پرسی استقلال آلبرتا: آیا جدایی طلبان از شکست جان سالم به در خواهند برد؟

کوری مورگان بیش از 25 سال را صرف مبارزه برای استان نفت خیز آلبرتا در کانادا برای تبدیل شدن به یک کشور مستقل کرده است. روز دوشنبه، آلبرتایی‌ها برای اولین بار به پای صندوق‌های رای می‌روند تا درباره این موضوع رای دهند. اما حتی اگر پاسخ منفی باشد، مورگان گفت که او برای مدت طولانی در این کار است.

او به الجزیره گفت: «من به اراده رأی دهندگان احترام می گذارم. "اگر آنها تصمیم گرفته اند که هنوز زمان آن فرا نرسیده است، پس همینطور باشد. اما این بدان معنا نیست که من متوقف خواهم شد."

مورگان، بنیانگذار سازمان حمایت از مسیر استقلال، در میان گروهی از جدایی طلبان قدیمی است که توانسته اند ایده های حاشیه ای را به صندوق رای دهند.

همه پرسی استانی روز دوشنبه از ساکنان آلبرتا می خواهد که بررسی کنند که آیا مایلند در آینده یک قطعنامه الزام آور را در مورد مسئله استقلال دنبال کنند یا خیر.

نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد که حزب طرفدار استقلال شانس کمی برای موفقیت دارد و از هر پنج نفر در این استان، چهار نفر می‌گویند که می‌خواهند آلبرتا بخشی از کانادا باقی بماند. اما تمرکز مورگان روی یکی از پنج نفری است که این کار را نمی کنند.

او گفت: «این جنبشی نیست که می رود.

با این حال، همه پرسی برای جنبش جدایی طلب و برای کل کانادا چه معنایی خواهد داشت، سوال پیچیده تری است.

رای روز دوشنبه دو گزینه را در اختیار آلبرتی ها قرار می دهد: باقی ماندن در کانادا یا آغاز روند قانونی برای برگزاری همه پرسی آینده در مورد جدایی.

رأی موافق به گزینه دوم به این معنی نیست که آلبرتا فورا یک کشور مستقل می شود.

هر استانی که بخواهد جدا شود ابتدا باید مذاکرات پیچیده ای را با دولت فدرال در اتاوا، سایر استان ها و مردم بومی که در آلبرتا و اطراف آن زندگی می کنند انجام دهد.

برخی سازمان‌دهندگان جدایی‌طلب از این تمایز برای تشویق مردم به رای دادن به رفراندوم استفاده می‌کنند - حتی اگر لزوما خواهان استقلال نباشند.

جرد وسلی، استاد علوم سیاسی در دانشگاه آلبرتا، گفت: «جدایی‌طلبان استراتژیک و رهبران آنها از این ابهام، این آستانه پایین‌تر برای ترغیب مردم به رای ندادن به خروج، بلکه برای ارسال پیامی به اتاوا مبنی بر اینکه آلبرتی‌ها باید شنیده شوند، استفاده کرده‌اند.»

او به الجزیره گفت که این پیام ممکن است برای برخی از رای دهندگان طنین انداز باشد.

داده‌های جمع‌آوری‌شده توسط Viewpoint Alberta، یک ابتکار تحقیقاتی مستقر در دانشگاه آلبرتا، نشان می‌دهد که دو سوم رأی‌دهندگانی که از همه‌پرسی حمایت می‌کنند، می‌گویند که این کار را به دلایل استراتژیک انجام می‌دهند تا پیامی به اتاوا ارسال کنند.

اینها افرادی هستند که مورگان آنها را "جدایی طلبان بی میل" می نامد، افرادی که "در انتهای طناب خود هستند" و فقط می خواهند اتاوا به آن توجه کند.

اما مارک کارنی، نخست وزیر آلبرتایی ها نسبت به این استراتژی هشدار داده است.

او روز پنجشنبه در یک گردهمایی طرفدار کانادا در کلگری گفت: «فریب این ایده را نخورید که می توانید با رای خود «پیام بفرستید». "این پوکر نیست. رای به کانادا یک بلوف خطرناک است که منجر به سال ها اختلاف عمیق و عدم اطمینان بزرگ خواهد شد."

همه پرسی روز دوشنبه ده ها سال در حال ساخت است. جدایی‌طلبان مدت‌ها احساس می‌کردند که آلبرتا، خانه چهارمین ذخایر بزرگ اثبات شده نفت جهان، پول زیادی به اتاوا می‌فرستد و به بقیه کشور یارانه می‌دهد در حالی که در ازای آن اندکی دریافت می‌کند.

آنها همچنین با سیاست های انرژی فدرال که احساس می کنند پتانسیل صنعت نفت استان را محدود می کند، مخالفت می کنند.

برای مورگان، این نارضایتی به دهه 1980 بازمی‌گردد، زمانی که برنامه انرژی ملی توسط دولت پیر ترودو، پدر جاستین ترودو، نخست‌وزیر سابق، معرفی شد.

این سیاست از کنترل قیمت، مالیات و قوانین مالکیت استفاده کرد تا انرژی کانادا را مقرون به صرفه نگه دارد و در عین حال بیشتر درآمد آلبرتا را به اتاوا هدایت کند.

از آن زمان به نماد اصلی «بیگانگی غربی» تبدیل شده است، اصطلاحی که برای توصیف احساس بی‌حقوقی در غربی‌ترین استان‌های کانادا استفاده می‌شود.

این تنش‌ها چندین دهه بعد در دوران جاستین ترودو که دوره ریاست‌جمهوری او در سال 2015 آغاز شد دوباره ظاهر شد. سیاست‌های اقلیمی او، از جمله مالیات ملی کربن و محدودیت در انتشار گازهای گلخانه‌ای، بخش نفت آلبرتا را خشمگین کرد.

مورگان می‌گوید: «ما 50 سال است که بر سر همین چیزها می‌جنگیم.

سپس همه گیر COVID-19 آمد. کارشناسان می گویند تظاهرات علیه محدودیت های بهداشتی، نسل جدیدی از فعالان محافظه کار را بسیج کرد و جان تازه ای به جنبش جدایی طلب آلبرتا داد.

ترودو در نهایت در سال 2025 در بحبوحه کاهش تعداد نظرسنجی ها از سمت رهبر حزب لیبرال و نخست وزیر استعفا داد. کارنی به عنوان جایگزین او انتخاب شد.

سال گذشته، تحت فشار فزاینده گروه‌های جدایی‌طلب، دولت دانیل اسمیت، نخست‌وزیر آلبرتا، شروع همه‌پرسی را آسان‌تر کرد و کمک کرد که مسئله استقلال آلبرتا در دستور کار سیاسی قرار گیرد.

برای وسلی، این لحظه کمتر مربوط به افزایش حمایت عمومی از استقلال است و بیشتر به فشار از درون حزب محافظه‌کار متحد حاکم اسمیت می‌پردازد که اعضای آن نسبت به عموم آلبرت‌ها حمایت بیشتری از جدایی نشان می‌دهند.

وسلی گفت: «ما در حال برگزاری رفراندوم هستیم زیرا دانیل اسمیت از ما می خواهد که همه پرسی داشته باشیم. او به دنبال حل مسائل درون حزبی با طرح سوال برای عموم مردم است.

اگرچه اسمیت همه پرسی روز دوشنبه را برگزار کرد، اما گفته است که با تلاش استقلال مخالف است و در 14 اکتبر اعلام کرد که به جدایی رای منفی داده است.

اسمیت در یک ویدئوی رسانه‌های اجتماعی در توضیح رای خود گفت: «از نظر من، اکنون زمان قطع امید در کشورمان نیست، نه زمانی که ما این همه جنگیده‌ایم و تا اینجا پیش رفته‌ایم.»

قمار سیاسی اسمیت با همه پرسی 2016 برگزیت در بریتانیا، از جمله کارنی مقایسه شده است.

در آن زمان، دیوید کامرون، نخست وزیر وقت بریتانیا، به امید حل و فصل بحثی که در حزب محافظه کار خود ایجاد می کند، خواستار رای گیری درباره خروج این کشور از اتحادیه اروپا شد.

رای دهندگان در نهایت تصمیم به خروج از بلوک گرفتند که سال ها ناآرامی سیاسی را به راه انداخت.

اما ایان کوپر، دانشمند علوم سیاسی که در آلبرتا بزرگ شده و اکنون در ایرلند زندگی می‌کند، می‌گوید مقایسه مفیدتر ممکن است یک همه‌پرسی متفاوت در بریتانیا در سال 1975 باشد، زمانی که رای‌دهندگان بریتانیایی با اکثریت قاطع تصمیم گرفتند در آنچه در آن زمان به عنوان جامعه اقتصادی اروپا شناخته می‌شد، بمانند.

او گفت که این رای برای کسانی که خواهان خروج از کشور بودند، کاری نداشت.

او گفت: «فعالانی که طرفدار برگزیت بودند - قبل از اینکه کسی آن را برگزیت نامید - آنها واقعا بازی طولانی را انجام دادند. 25 سال طول کشید، اما بالاخره به آن رسیدند.»

کوپر مشکوک است که حتی اگر جدایی آلبرتا به طور کامل شکست بخورد، جدایی‌طلبان می‌توانند رویکرد مشابهی داشته باشند و این موضوع را در درازمدت دنبال کنند تا شهرت و حمایت کسب کنند.

او گفت: «تصور من این است که آنها واقعا مؤمنان واقعی هستند و این واقعا از نظر ایدئولوژیکی هدایت می شود.

مورگان گفت، اگر رأی‌گیری جدایی‌طلبان در روز دوشنبه با شکست مواجه شود، باید جدایی‌طلبان را به دقت بررسی کنند که چرا کوتاهی کرده‌اند و برای ایجاد یک ادعای قوی‌تر برای استقلال در آینده تلاش کنند.

او معتقد نیست که شکایات اساسی را می توان با کار در سیستم کانادایی یا با انتخاب یک دولت فدرال دلسوزتر حل کرد.

کارنی که در آلبرتا بزرگ شده است، در راهپیمایی روز پنجشنبه اذعان کرد که "سرخوردگی هایی که بسیاری از آلبرتایی ها احساس کرده اند واقعی است". او افزود که اتاوا به مردم استان این احساس را داده است که «منابع ما متعلق به خودمان نیستند».

نخست وزیر تلاش کرده است، در بحبوحه جنگ تجاری جاری با ایالات متحده، روابط با آلبرتا را بهبود بخشد، از جمله از طریق تعهد به ساخت خط لوله جدید به سواحل غربی کانادا و پروژه های زیربنایی بزرگ.

مورگان اعتراف می کند که برای کسانی که هدفشان صرفا به دست آوردن اهرم فشار بیشتر در اتاوا است، «بسیار واضح است که جنبش مؤثر بوده است».

مورگان گفت: «ما در سال گذشته عشق بیشتری از یک نخست وزیر فدرال نسبت به 10 سال گذشته دیده ایم. اما مشکل، وقتی صحبت از استقلالی‌های سرسختی مثل من می‌شود، این است که هیچ چیز در سیستم تغییر نکرده است.»

او افزود که نخست وزیران می آیند و می روند. ما فقط یک انتخابات با انتخابات خصمانه دیگر فاصله داریم.»

اما رفراندوم همچنین می‌تواند فرصتی برای به چالش کشیدن این پیش‌فرض باشد که شکایات آلبرتا در داخل کانادا قابل رسیدگی نیست.

سوال استقلال فقط یکی از 10 سوال روز دوشنبه است. پیشنهادهای دیگر شامل محدود کردن دسترسی ساکنان موقت به مراقبت‌های بهداشتی و آموزش و همچنین اجازه دادن به آلبرتا برای انتخاب قضات خود است.

اسمیت آلبرت ها را تشویق کرده است که به 9 پیشنهاد دیگر رای مثبت بدهند، با این استدلال که آنها قدرت مذاکره بیشتری را در اتاوا به او می دهند.

او در رسانه‌های اجتماعی گفت: «بسیاری از آلبرتایی‌هایی که با آنها صحبت می‌کنم به من می‌گویند که می‌خواهند پیامی برای اتاوا بفرستند، و من بهترین راه برای انجام این کار این است که به ما در مورد 9 سؤال دیگر دستور قوی بدهیم.»

اگر اهالی آلبرت از این پیشنهادها حمایت کنند اما اتاوا از دادن امتیاز امتناع کند، کوپر، دانشمند علوم سیاسی، گفت که جنبش مهمات جدیدی خواهد داشت تا استدلال کند که تغییر معنادار در سیستم فعلی غیرممکن است.

کوپر افزود: "در 9 سوال دیگر، بذرهای همه پرسی آینده مدفون هستند."

با این حال، همه موافق نیستند که آیا جدایی‌طلبان می‌توانند از رای‌گیری به عنوان یک نیروی متحد بیرون بیایند.

وسلی توضیح داد که مردم به دلایل مختلف به سمت اهداف جدایی طلبانه کشیده شده اند.

او گفت اگر این احساس وجود داشته باشد که استقلال یک چشم انداز واقع بینانه نیست، ممکن است کمی بتوان آن گروه از فعالان را کنار هم نگه داشت. آنها می توانند توجه خود را به سایر مسائل محافظه کارانه مانند مهاجرت معطوف کنند.

کارشناسان دیگر این سوال را مطرح می‌کنند که آیا جنبش جدایی‌طلب آلبرتا، که بیشتر با نارضایتی‌های اقتصادی متحد شده است تا هویت فرهنگی مشترک، می‌تواند مانند کبک مقاومت کند.

تنها دو هفته پیش، این استان عمدتا فرانسوی زبان، حزب جدایی طلب کبکوا را انتخاب کرد که وعده داده بود پس از خروج ترامپ از ریاست جمهوری، سومین همه پرسی استقلال را برگزار کند.

مورگان، با این حال، استدلال می کند که آلبرتا دارای فرهنگ متمایز است، که توسط نسل هایی از مردم شکل گرفته است که در جستجوی رفاه به استان نقل مکان کرده اند.

او گفت: «نوعی که برای انجام این کار کشیده می شود، اغلب یک نوع فرد فردگرا است. آنها می خواهند فرصتی برای بیرون رفتن و موفقیت یا شکست خودشان به دست آورند.»

و این به خودی خود نوعی فرهنگ متمایز را ایجاد می کند، حتی اگر فرهنگ دیرینه ای نباشد، همانطور که در منطقه ای متمایز مانند کبک با تفاوت زبانی یا در کشور دیگری می بینید.

حتی اگر آلبرتی‌ها جدایی را رد کنند، او معتقد است که جنبش موفق شده است اتاوا را مجبور کند تا ناامیدی‌های استان را جدی‌تر بگیرد.

او گفت: "امیدوارم برخی از مردم بفهمند که در نهایت چیزی باید ارائه شود." "بنابراین نتایج هر چه که باشد... امیدوارم حداقل آنها به عنوان زنگ خطری برای بسیاری از مردم بوده باشند."