والتز: در اقدامی بیسابقه ۱۴۶ کشور حملات ایران به کشتیهای غیرنظامی را محکوم کردند
مایک والتز، سفیر ایالات متحده در سازمان ملل، اعلام کرد ۱۴۶ کشور در اقدامی "بیسابقه" حملات ایران به کشتیهای غیرنظامی در تنگه هرمز را ممنوع کردند.
خبرگاه دویچه وله فارسی مجموعهای خبری از موضوعات و تحولات روز ایران، منطقه، آلمان و جهان در زمینههای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، ورزشی و غیره است.
در "خبرگاه" میتوانید رویدادهای متنوع را به شکلی کوتاه و فشرده دنبال کنید.
مایک والتز، سفیر ایالات متحده در سازمان ملل، اعلام کرد ۱۴۶ کشور در اقدامی "بیسابقه" حملات ایران به کشتیهای غیرنظامی در تنگه هرمز را ممنوع کردند.
والتز روز شنبه در گفتوگویی با برنامه "فاکس نیوز لایو" ضمن اعلام این موضوع، ایران را به نقض تفاهمنامه و حمله به کشتیهای غیرنظامی محکوم کرده و گفت: «شما نمیتوانید به کشتیهای غیرنظامی حمله کنید یا هواپیماهای مسافری را سرنگون کنید صرفا به این خاطر که وسط نوعی درگیری هستید. این نقض قوانین بینالمللی است و خوب است که میبینیم جهان در محکوم کردن این اقدام با ما همراه شده است.»
پس از اجرایی شدن تحریمهای هوایی علیه شرکتهای ایرانی و توقف پروازهای ایرانی در برخی کشورها محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، کشورهای همسایه را تهدید کرده بود که اگر با آمریکا همراهی و همکاری کنند، "فرودگاههای آنجا هم نمیتوانند پرواز داشته باشند".
محمد مخبر، مشاور و دستیار رهبر جمهوری اسلامی نیز با انتشار پیامی در ایکس تهدید مشابهی را بیان کرده و هشدار داده بود: «پرواز در منطقه یا برای همه آزاد است، یا برای هیچکس. اگر ایران امکان پرواز و دریافت خدمات فرودگاهی نداشته باشد، هیچ کشوری در منطقه هم این امکان را نخواهد داشت . »
با این حال دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی روز شنبه چهارم مهر با انتشار اطلاعیهای اعلام کرد ایران در واکنش به توقف پروازهای خود در چند کشور منطقه قصد "مقابله به مثل نظامی" ندارد.
مایک والتز در این مصاحبه در پاسخ به این پرسش که آیا حملات آمریکا علیه ایران به زودی از سر گرفته خواهد شد، از پیشبینی تصمیم بعدی دونالد ترامپ خودداری کرد و در مورد کارزار فشار اقتصادی علیه تهران سخن گفت. او اظهار داشت: «ما مشاهده میکنیم که کشورهای منطقه و سراسر جهان دیگر حتی به شرکتهای هواپیمایی ایران که سلاح، سرباز و عوامل امنیتی را در سراسر جهان جابهجا کردهاند، اجازه فعالیت نمیدهند. آنها در حال بستن مسیرهای هوایی و توقف مبادلات بانکی هستند. توانایی ایران برای دسترسی غیرمستقیم به دلار نیز به طور فزایندهای در حال از بین رفتن است.»
اظهارات والتز در مورد کارزار فشار اقتصادی علیه ایران در حالی است که اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، اعلام کرده است که ایالات متحده برای همراه کردن کشورهای دیگر با عملیات "طرد اقتصادی" علیه ایران، نمایندگانی را به سراسر جهان اعزام کرده و تلاشها برای منزوی کردن اقتصاد این کشور "در حال به ثمر نشستن است".
اتحادیه اروپا ۷۱۰ میلیون یورو برای کمک به مردم در سراسر جهان که تحت تأثیر درگیریها، بلایای طبیعی و سایر بحرانها قرار گرفتهاند، اختصاص میدهد. اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، روز شنبه ۲۶ سپتامبر در یک پیام ویدئویی برای مجمع عمومی سازمان ملل متحد، ضمن اعلام این موضوع گفت که بخش عمدهای از این بودجه برای کشورهای واقع در جنوب صحرای آفریقا در نظر گرفته شده است و هدف آن بهویژه حمایت از آوارگان و جوامع میزبان آنهاست.
طبق اعلام اتحادیه اروپا، حدود ۳۸۰ میلیون یورو از این بودجه برای اقدامات مرتبط با مهاجرت در جنوب صحرای آفریقا از جمله برای حمایت از مهاجران و بازگشت داوطلبانه و ادغام مجدد آنها در جامعه اختصاص خواهد یافت. ۲۵۲ میلیون یورو برای کمکهای اضطراری در پی درگیریها، آوارگی، شیوع بیماریهای مسری و بلایای طبیعی در نظر گرفته شده است.
از این مبلغ ۹۷ میلیون یورو برای کشورهای جنوب صحرای آفریقا، ۱۰۳ میلیون یورو به سرزمینهای فلسطینی و لبنان و ۵۲ میلیون یورو به اوکراین اختصاص مییابد که بخشی از آن برای آمادگی این کشور در مقابل زمستان هزینه خواهد شد.
همچنین برای جمهوری دموکراتیک کنگو نیز مبلغ ۷.۵ میلیون یورو برای حمایت از مقابله با بحران ابولا و تقویت آمادگی بلندمدت این کشور در این رابطه به کار گرفته خواهد شد.
مبالغ کمتر دیگری نیز از این کمک مالی برای ایجاد ثبات در مرکز و شرق آفریقا در نظر گرفته شده است.
بتسالل اسموتریچ، وزیر دارایی راستگرای افراطی اسرائیل، در گفتوگویی با یک پادکست رسانه اسرائیلی "وای نت" در پاسخ به پرسشی در این باره که اسرائیل چگونه باید با افزایش تنشها در کرانه باختری مقابله کند، خواستار آن شد تا این کشور در کرانه باختری نیز "وارد جنگ شود" و "همان کاری را انجام دهد که در غزه انجام داد".
اسموتریچ همچنین بار دیگر خواستار انحلال تشکیلات خودگردان فلسطینی شد و تأکید کرد جنوب لبنان و مناطقی که از غزه که تحت تصرف ارتش اسرائیل درآمده است، باید به خاک این کشور ضمیمه شود.
این سیاستمدار تندروی اسرائیلی پیشتر نیز خواستار الحاق بیش از ۸۰ درصد از کرانه باختری به اسرائیل شده بود و در جریان کارزار انتخاباتی خود بر گسترش قابلتوجه شهرکهای اسرائیلی در این منطقه در دوران دولت فعلی تأکید کرده است.
وضعیت در کرانه باختری اشغالی از زمان حمله حماس به اسرائیل در هفتم اکتبر ۲۰۲۳ و جنگ غزه بیش از پیش وخیم شده است. عملیاتهای نظامی اسرائیل، درگیریهای مسلحانه، حملات خود فلسطینیان و همچنین افزایش قابلتوجه خشونت شهرکنشینان افراطی اسرائیل علیه فلسطینیان موجب شده تا شمار کشتهشدگان در این منطقه، بنا بر آمار اداره بهداشت فلسطینیان، به بیش از هزار نفر برسد و سطح خشونت و تنش در کرانه باختری به شکل چشمگیری افزایش یابد.
طبق آمار ارائهشده از سوی اداره بهداشت فلسطینیان تنها در سال جاری بیش از ۸۰ فلسطینی در کرانه باختری کشته شدهاند که مرگ حدود یک چهارم آنها به دست شهرکنشینان اسرائیلی صورت گرفته است.
اسموتریچ در این گفتوگو اظهار داشت: «من قطعا برای وضعیت کرانه باختری راهکارهایی دارم. معتقدم باید در یهودا و سامره وارد جنگ شویم، همان کاری را انجام دهیم که در غزه انجام دادیم و تشکیلات خودگردان فلسطینی را که یک تشکیلات تروریستی است، منحل کنیم.»
"یهودا و سامره" نام تاریخی و عبری کرانه باختری رود اردن است که امروزه در گفتمان سیاسی رسمی اسرائیل برای این منطقه به کار برده میشود.
وزیر دارایی اسرائیل همچنین گفت الحاق بخشهایی از غزه و لبنان به خاک این کشور باعث خواهد شد تا دشمنان اسرائیل بابت حمله هفتم اکتبر به رهبری حماس و راه افتادن جنگ چندجبههای پس از این رخداد، "هزینه بپردازند". او تأکید کرد: «من بسیار مایلم دستکم تا خط زرد در غزه و تا رود لیتانی در لبنان را به اسرائیل ضمیمه کنم.»
"خط زرد" که در آتشبس سال گذشته در غزه تعیین شد، این منطقه را میان مناطق تحت کنترل اسرائیل و حماس تقسیم میکند و اسرائیل بیش از ۶۰ درصد از این سرزمین را در اختیار دارد. رود لیتانی مرز غیررسمی جنوب لبنان به شمار میرود. پس از شلیک موشک به سوی اسرائیل از سوی شبهنظامیان حزبالله مورد حمایت ایران، که به درگیریهای مکرر در لبنان انجامید، ارتش اسرائیل یک منطقه حائل را در آنجا در اختیار دارد .
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، در گفتوگویی با خبرنگاران در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل تأکید کرد که شروط تهران برای بازگشایی تنگه هرمز مشخص و طرحهای پیشنهادی از طریق واسطهها به آمریکا منتقل شده است و تهران حاضر به "کوتاه آمدن" از این شروط نیست.
عراقچی با ادعای اینکه آمریکا به "بنبست" رسیده است، گفت که تنها "یک راهحل مذاکرهشده میتواند آنها را از این بنبست خارج کند". او مدعی شد که تهران راه مذاکره و دیپلماسی را ادامه داده و از این جهت "در موضع برتر سیاسی است".
عراقچی پیشتر گفته بود که ایران از طریق قطر یک "برنامه مشخص هفت روزه" برای بازگشایی تنگه هرمز به آمریکا ارائه کرده است و اگر شرایط مورد نظر تهران فراهم شود، تنگه هرمز میتواند مجددا به روی کشتیرانی بینالمللی باز شود و تردد عادی در این آبراه ظرف هفت روز از سر گرفته شود.
از سوی دیگر دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در گفتوگو با خبرنگاران از رد این طرح خبر داده و طرح تهران را "غیرقابل قبول" خواند. او گفت که ایران با تلاش برای بستن تنگه هرمز "خودش را فریب داده است".
عباس عراقچی روز شنبه ۲۶ سپتامبر با اشاره به واکنش ترامپ گفت که هنوز از سوی میانجیها پاسخی به جمهوری اسلامی منتقل نشده است. او اظهار داشت: «البته رئیس جمهور آمریکا هم حرفهای خوب و نیز حرفهای نقیض زیادی زده که متأسفانه زیاد از ایشان شنیده میشود. ما منتظر هستیم نظرات قطعی توسط واسطهها به ما منتقل شود و بر اساس آن تصمیم خواهیم گرفت.»
پیشتر روزنامه وال استریت ژورنال در گزارشی نوشته بود که ترامپ در محافل خصوصی نسبت به برآورده شدن درخواستهایش از سوی ایران تردید داشته و به دستیاران خود گفته است که احتمال از سرگیری حملات نظامی علیه ایران پس از انتخابات میاندورهای ماه نوامبر را محتمل میداند.
نهاد "مدیریت آبراه خلیج فارس" به کشتیها هشدار داد که در صورت استفاده از "مسیرهای غیرقانونی" در تنگه هرمز با پیامدهای جدی مواجه خواهند شد. این نهاد که جمهوری اسلامی برای "مدیریت" تنگه هرمز ایجاد کرده، شامگاه شنبه با انتشار پیامی در شبکه ایکس نوشت: «گزارشهایی ارسال شده مبنی بر اینکه برخی چارتررها، شناورها را مجبور به تردد از مسیرهای نامعتبر میکنند. این کار علاوه بر ایجاد احتمال وقوع خسارتهای مالی و جانی برای شناور، مالک، کاپیتان و خدمه، عبور آتی آن شناور از تنگه هرمز را نیز با محدودیت جدی مواجه میکند . »
در این پیام هشدار داده شده است که در صورت "احراز تخلف چارتررها"، عبور تمامی شناورهای مربوط به آنها از تنگه هرمز با محدودیتهایی مواجه خواهند شد.
این هشدار در حالی صادر شده است که دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، از رد پیشنهاد ایران برای بازگشایی فوری تنگه هرمز خبر داد. او روز شنبه ۲۶ سپتامبر (چهارم مهر) به خبرنگاران گفت که ایالات متحده "با قدرت" در حال پیروزی است و کنترل کامل تنگه هرمز را در اختیار دارد و مقادیر عظیمی نفت از این آبراه خارج میشود.
فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجه عربستان سعودی، روز شنبه ۲۶ سپتامبر در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد به اعضای این سازمان هشدار داد که تلاشها برای مسدود کردن آبراههای خاورمیانه، تهدیدی برای امنیت جهانی انرژی به شمار میروند و جامعه بینالمللی باید برای دفاع از آزادی کشتیرانی اقدامات بیشتری انجام دهد.
او تأکید کرد: «جامعه بینالمللی در عمل به مسئولیتهای خود برای مقابله با هر آنچه صلح و امنیت بینالملل را تهدید میکند، غایب بوده است.»
پس از آغاز جنگ میان آمریکا و اسرائیل با ایران در ۲۸ فوریه (نهم اسفند سال گذشته)، تهران با مسدود کردن تنگه هرمز اختلال گستردهای را در کشتیرانی بینالمللی به وجود آورده است. از سوی دیگر شبهنظامیان حوثی یمن نیز که از سوی جمهوری اسلامی حمایت میشوند، اقدام مشابهی را در تنگه بابالمندب به اجرا درآوردهاند و با شلیک به سمت نفتکشها و کشتیهای تجاری، امنیت کشتیرانی در یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت و گاز جهان را با تهدید مواجه کردهاند.
فیصل بن فرحان گفت عربستان سعودی بر "اهمیت تضمین حفاظت از آزادی کشتیرانی در تمامی آبراههای بینالمللی به ویژه تنگه هرمز، تنگه بابالمندب، دریای سرخ و خلیج عدن" تأکید میورزد. او همچنین گفت ریاض خواستار بازگشت وضعیت تنگه هرمز "به شرایط پیش از جنگ، بدون تحمیل هیچگونه عوارض یا مالیات" است.
وزیر خارجه عربستان در این سخنرانی اظهار داشت که این کشور با "استفاده هر طرفی از این گذرگاههای حیاتی به عنوان ابزاری برای اعمال فشار، تهدید یا آسیب رساندن به منافع کشورها" مخالف است و این موضع "با حقوق بینالملل و قطعنامههای مربوطه سازمان ملل همسو است".
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، اعلام کرد از زمان آغاز عملیات "طرد اقتصادی" علیه ایران، ایالات متحده نمایندگانی را به سراسر جهان اعزام کرده تا کشورها را تحت فشار قرار دهند تا اقتصاد ایران را منزوی کنند. او همچنین از محدودیتهای جدید که شرکتهای هواپیمایی و بانکهای ایرانی را هدف قرار دادهاند، استقبال کرد.
بسنت روز شنبه چهارم مهر (۲۶ سپتامبر) در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، با به اشتراک گذاشتن مقالهای از روزنامه "وال استریت ژورنال" نوشت: «به دستور من تیمهایی به سراسر جهان فرستاده شدند تا با کشورها گفتوگو کنند و خواستار اقدام علیه رژیم ایران شوند. این تلاشها در حال به ثمر نشستن هستند.»
بسنت افزود ترکیه و عمان از توقف پروازهای شرکت هواپیمایی "ماهان" به کشورهای خود خبر دادهاند و امارات متحده عربی نیز تمامی پروازهای شرکتهای هواپیمایی ایرانی را متوقف کرده است. او در ادامه نوشت که بانکهای تجاری بزرگ در ترکیه و امارات نیز انجام هرگونه تراکنش مالی با ایران را متوقف ساختهاند.
به گفته وزیر خزانهداری آمریکا پیامدهای اقتصادی جنگ برای ایران به حدی بوده است که رهبران این کشور نیز به آن اذعان کردهاند و ارزش ریال به پایینترین حد تاریخی خود سقوط کرده است.
بسنت در پایان پیام خود از دولتهای بریتانیا، ترکیه، عمان و امارات متحده عربی قدردانی کرد و افزود: «برای جلوگیری از پیشبرد دستور کار تروریستی تهران هنوز باید اقدامات بیشتری انجام شود.»
در مقاله وال استریت ژورنال که بسنت در شبکه ایکس به اشتراک گذاشته است، آمده است که جان برک، معاون وزیر خزانهداری آمریکا در امور تأمین مالی تروریسم، طی دو هفته به کشورهای مختلف در خاورمیانه و اروپا سفر کرده است تا برای اجرای طرحی تلاش کند که بسنت آن را "روز دی اقتصادی" علیه تهران نامیده است.
طبق گزارش این روزنامه، وزارت خزانهداری آمریکا در همین راستا با بیش از ۵۰ کشور گفتوگو کرده است.