پرسش و پاسخ: «نقشه راه جنگل‌زدایی» به رهبری برزیل چیست؟

چاپ مقاله

به اشتراک بگذارید

محتویات مقاله

بزرگ کردن منو

بستن

"نقشه راه" جنگل زدایی چیست؟

نقشه راه در مورد کاهش جنگل زدایی چه می گوید؟

چرا برخی از کشورها نقشه راه را در COP30 امضا نکردند؟

موانع اجرای نقشه راه جنگل زدایی چیست؟

در 3 نوامبر، ریاست برزیل مذاکرات آب و هوایی COP30 "نقشه راه" مورد انتظار خود را برای پایان دادن به جنگل زدایی منتشر کرد.

پیش از اجلاس بلم، رئیس جمهور برزیل، لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا، خواستار "نقشه راه" برای توقف و معکوس کردن جنگل زدایی شد.

اگرچه این نقشه راه داوطلبانه خارج از دستور کار رسمی COP بود، اما به یک نقطه تجمع در COP "Amazon" تبدیل شد.

تا پایان اجلاس، 93 کشور نقشه راه جنگل زدایی را امضا کردند و متعهد شدند که مسیرهای داوطلبانه ای برای معکوس کردن از دست دادن و تخریب جنگل ها تا سال 2030 ایجاد کنند.

ریاست جمهوری برزیل از کشورها خواست تا توصیف کنند که مسیر دور از جنگل زدایی چگونه می تواند باشد، به چه چالش ها و حمایت هایی نیاز دارند.

این فراخوان توسط 18 کشور و چهار بلوک مذاکره کننده که نظرات خود را در نقشه راه ارائه کردند، همراه با تعداد زیادی سازمان غیردولتی، مراکز تحقیقاتی و سایر گروه ها پاسخ دادند.

اکنون که نقشه راه منتشر شده است، Carbon Brief توضیح می‌دهد که از کجا آمده است، چه چیزی مستلزم آن است، چرا برخی آن‌ها را امضا نکرده‌اند - و بعد چه می‌شود.

"نقشه راه" جنگل زدایی چیست؟

«نقشه راه جنگل‌زدایی» یکی از اعلامیه‌های امضای ریاست برزیل در اجلاس آب و هوای COP30 در بلم بود – هرچند که خارج از نتایج رسمی و مذاکره‌شده بود.

رئیس‌جمهور برزیل، لولا، اولین نقشه راه جنگل‌زدایی و تخریب جنگل‌ها را در کنار نقشه‌ای در مورد انتقال سوخت‌های فسیلی، در نشست رهبران در بلم چند روز قبل از شروع COP30 پیشنهاد کرد.

تا پایان COP30، نزدیک به 100 کشور حمایت خود را از چنین نقشه راهی ابراز کرده بودند. این شامل اتحادیه اروپا با 27 کشور عضو و همچنین ائتلاف 56 عضوی برای ملل جنگل های بارانی است.

نقشه کشورهایی که از درخواست نقشه راه جنگل زدایی تا پایان COP30 حمایت کردند. منبع: Carbon Brief

با این حال، این هنوز کمتر از 196 حزب مورد نیاز برای اجماع در COP بود، به این معنی که، در نهایت، نقشه راه یک نتیجه رسمی نبود.

در عوض، آندره کورئا دو لاگو، رئیس COP30، در جلسه عمومی پایانی اعلام کرد که ریاست جمهوری در راستای ایجاد نقشه‌های راه جنگل‌زدایی و حذف سوخت‌های فسیلی خارج از فرآیند COP کار خواهد کرد.

نقشه راه جنگل زدایی آخرین مورد از یک سری تعهدات بین المللی برای پایان دادن به از دست دادن جنگل است.

در سال 2014، 39 کشور متعهد شدند که به عنوان بخشی از اعلامیه نیویورک در مورد جنگل‌ها، تا سال 2030 در هفته آب و هوا سازمان ملل به نابودی جنگل‌های طبیعی پایان دهند.

هفت سال بعد، در COP26، بیش از 140 کشور بیانیه رهبران گلاسکو در مورد جنگل ها و استفاده از زمین را امضا کردند. در این بیانیه آمده است که کشورها «متعهد می‌شوند تا به طور جمعی برای متوقف کردن و معکوس کردن از دست دادن جنگل‌ها و تخریب زمین تا سال 2030 کار کنند» - اگرچه متعاقبا درگیری بر سر آنچه که کشورها دقیقا با آن موافقت کرده بودند به وجود آمد.

هدف از توقف و معکوس کردن جنگل زدایی تا سال 2030 در نهایت در یک متن مذاکره شده برای اولین بار دو سال بعد، در COP28 در دبی، جایی که بخشی از سهام جهانی بود، مورد توافق قرار گرفت.

پاراگراف 33 اولین ثبت جهانی، که به توقف جنگل زدایی تا سال 2030 اشاره دارد. منبع: UNFCCC

برخلاف این تعهدات قبلی، نقشه راه هیچ تعهد جدیدی ندارد. همچنین "به دنبال بازگشایی تصمیمات توافق شده" نیست.

در عوض، هدف اعلام شده نقشه راه این است که «نتایج مربوط به جنگل را به اقدامات هماهنگ و رهبری کشوری با رعایت شرایط، اولویت‌ها و چالش‌های اجرایی مختلف ملی تبدیل کند».

پس از انعقاد COP30، ریاست جمهوری – همراه با اندیشکده ابتکار سیاست آب و هوا – شروع به درخواست ورودی ها از کشورها، سازمان های جامعه مدنی، مردم بومی، محققان دانشگاهی، بخش خصوصی و سایر گروه ها کرد.

(ابتکار سیاست آب و هوا به عنوان دبیرخانه و شریک فنی فرآیند نقشه راه انتخاب شد.)

دبیرخانه خاطرنشان می کند که در پی این دعوت بیش از 200 مشارکت دریافت کرده است. با این حال، تنها 18 مورد از این کشورها از کشورها، و چهار مورد از بلوک ها - اتحادیه اروپا، ائتلاف برای ملل جنگل های بارانی، اتحاد کشورهای جزیره کوچک (AOSIS) و کشورهای کمتر توسعه یافته (LDC) - خود بودند.

نقشه راه در مورد کاهش جنگل زدایی چه می گوید؟

این نقشه راه کمتر از یک هفته قبل از آغاز نشست آب و هوای COP31 در رویدادی به میزبانی برنامه توسعه سازمان ملل در برازیلیا منتشر شد.

در جریان مراسم پرتاب، دو لاگو ارقام اخیر را برجسته کرد که نشان می‌دهد نرخ جنگل‌زدایی برزیل به پایین‌ترین سطح خود در تاریخ رسیده است - از سال 2022 تا کنون بیش از 70 درصد کاهش یافته است.

او گفت: «حتی خوشبین‌ها هم باور نمی‌کنند که بتوانیم جنگل‌زدایی را به همان اندازه که کشور در سال‌های اخیر مدیریت کرده است کاهش دهیم».

کوریا دو لاگو گفت که امیدوار است این نقشه راه یک "سند زنده" باشد و بتواند "مسیری عملی برای اقدام اقلیمی" را برای کشورها فراهم کند.

نقشه راه اقدامات جنگل را به سه بخش مکمل تقسیم می کند: اقدام ملی، اقدام بین المللی و مکانیسم های مالی.

برای هر یک از این سه، سند اقدامات یا ابزارهای فعلی و شرایط توانمند مورد نیاز برای ارتقای اقدام را برجسته می‌کند. سپس، "پیشنهادهای ریاست جمهوری COP30 در راه آینده" را در هر ستون ارائه می دهد.

تحت "تلاش های ملی"، نقشه راه به چالش توقف و معکوس کردن جنگل زدایی در پنج "بعد جنگل" می پردازد:

حفظ جنگل های موجود

استفاده پایدار از جنگل ها در عین ایجاد ارزش برای جوامع.

مبارزه با تخریب جنگل

مبارزه با جنگل زدایی

احیاء، احیای جنگل و جنگل کاری.

این نقشه راه 18 سیاست یا «رویکرد اجرایی» را مشخص می‌کند که کشورها می‌توانند از آنها برای رسیدگی به تلفات و تخریب جنگل‌ها استفاده کنند، اگرچه اشاره می‌کند که این فهرست به عنوان «طبقه‌بندی جامع یا تجویزی» در نظر گرفته نشده است.

این شامل طیف گسترده ای از رویکردها، از جمله ایجاد یا حفظ مناطق حفاظت شده، به رسمیت شناختن حقوق سرزمینی مردم بومی، مدیریت گسترش آفات و بیماری های گیاهی و محدود کردن مجوز برای فعالیت های مرتبط با تبدیل جنگل است.

جنگل‌های دره سیانگ در آروناچال پرادش، هند. اعتبار: Cyrille REDOR / عکس استوک Alamy

برای هر یک از این سیاست ها، نقشه راه رویکرد را توضیح می دهد و نمای کلی از شواهد اثربخشی آن را ارائه می دهد. همچنین نمونه هایی از نحوه اجرای این سیاست را ارائه می دهد.

سپس، نقشه راه شرایط توانمندی را که باید برای انجام اقدامات در سطح ملی تضمین شود، مانند حمایت از حکمرانی زمین و ترویج آموزش محیط زیست، مورد بحث قرار می دهد.

در نهایت، برای اقدام ملی، نقشه راه یک فرآیند پنج مرحله ای را برای کشورها پیشنهاد می کند. این "سوالات راهنما" را ارائه می دهد که کشورها ممکن است در کار خود برای حمایت از هر مرحله در نظر بگیرند.

در مورد «معماری بین‌المللی برای اقدام جنگل»، نقشه راه به این موضوع می‌پردازد که چگونه اسناد بین‌المللی محیطی و حقوق بشری به روش‌های مختلف به مشکل جنگل‌زدایی می‌پردازند. می گوید:

تغییر اقلیم، تنوع زیستی، تخریب زمین، حقوق مردمان بومی و جوامع محلی، حفاظت از اکوسیستم و حفاظت از گونه‌ها از طریق رژیم‌های بین‌المللی متمایز مورد توجه قرار می‌گیرد، اما اهداف و اجرای آن‌ها به روش‌های مهمی در رابطه با جنگل‌ها تلاقی می‌کنند.

نقشه راه برخی از ابتکارات جهانی نظارت بر جنگل را که می تواند از تلاش های ملی حمایت کند، برجسته می کند، در حالی که اشاره می کند که ظرفیت کشورها برای دسترسی و استفاده از چنین اطلاعاتی "نابرابر باقی می ماند". این خواستار بهبود همکاری فنی بین کشورها و افزایش ظرفیت سازی است.

در نهایت، نقشه راه دو موضوع فرامرزی را مورد بحث قرار می دهد: جرم و تجارت. در مورد دوم، اشاره می‌کند که اقدامات تجاری که به تبعیت از آن پاداش می‌دهند، عموما مؤثرتر از اقداماتی هستند که «بار اقتصادی و اداری اضافی بر صادرکنندگان» تحمیل می‌کنند.

عضویت

از روزنامه نگاری جوایز برنده جوایز حمایت کنید

به CB+ بپیوندید

پیشنهادات نهایی نقشه راه برای اقدام بین المللی شامل تقویت ظرفیت ملی برای بررسی جرایم زیست محیطی و اولویت بندی سیاست های تجاری است که به تولید پایدار و بدون جنگل زدایی پاداش می دهد.

نقشه راه اشاره می کند که کشورها تا سال 2030 به 300 میلیارد دلار در سال برای متوقف کردن و معکوس کردن جنگل زدایی نیاز دارند، اما بودجه فعلی به کمتر از یک سوم این رقم می رسد.

نقشه راه اشاره می کند که از این میزان، تقریبا 90 درصد از منابع مالی عمومی داخلی تأمین می شود، زیرا کشورهای جنگلی در حال حاضر «تلاش قابل توجهی» را برای حفاظت از سیاست ها و بودجه داخلی خود اختصاص داده اند.

نقشه راه 10 پیشنهاد برای اقدام در زمینه تأمین مالی جنگل ارائه می دهد، از جمله همسویی جریان های مالی داخلی برای حمایت از اقدامات جنگلی، اجرای اقدامات مؤثر در تقسیم منافع و تقویت موقعیت جنگل ها در بازارهای کربن.

این با درخواست از کشورها به پایان می رسد تا "گفتگوی جمعی را ادامه دهند" تا پایان دومین سرمایه گذاری جهانی در سال 2028.

کلی استون، هماهنگ کننده شبکه جامعه مدنی Climate Land Ambition and Rights Alliance در بیانیه ای گفت:

«تعهدات جنگل در اولین ذخیره‌سازی جهانی و این فرآیند نقشه راه، گام‌های مهمی هستند، اما این تعهدات باید به اقدام فوری واقعی در محل تبدیل شوند.

این نقشه راه باید در فرآیندی پیش برود که در آن کشورها برای اقدام سریع و جاه طلبانه در زمین برای مقابله با جنگل زدایی و تخریب و حفاظت از امنیت غذایی با یکدیگر همکاری می کنند. ما نمی توانیم صبر کنیم.

چرا برخی از کشورها نقشه راه را در COP30 امضا نکردند؟

در بلم، بحث‌ها پیرامون نقشه راه جنگل‌زدایی بسیار پربار بود و چندین کشور آن را امضا نکردند.

از لحاظ تاریخی، هند با تعهدات از بالا به پایین در مورد کاهش و تغییر کاربری زمین مخالفت کرده و نگرانی هایی را مطرح کرده است. به عنوان مثال، این کشور تعهد اصلی گلاسکو در مورد جنگل‌ها و استفاده از زمین را در COP26 امضا نکرد، و اعتراض کرد که «تجارت» به جنگل‌ها و اقدامات آب و هوایی مرتبط است.

در بلم، هند - به عنوان بخشی از بلوک کشورهای در حال توسعه همفکر - با گنجاندن نقشه‌های راه داوطلبانه خارج از دستور کار COP در نتیجه رسمی COP30 مخالفت کرد.

با این حال، در مصاحبه ای پس از پایان مذاکرات، وزیر محیط زیست، جنگل ها و آب و هوا، بوپندر یاداو، به تایمز آو هند گفت که هند از نقشه راه جنگل " استقبال می کند". او افزود که علاوه بر این، صندوق تسهیلات برای همیشه در جنگل های استوایی برزیل را تایید می کند.

روسیه یکی از مخالفان اولیه نقشه راه جنگل زدایی بود و موقعیت خود را در آوریل سال گذشته مشخص کرد. در حالی که این کشور تعهد خود را به اعلامیه جنگل گلاسکو و اولین ذخیره‌سازی جهانی تکرار کرد، «از توسعه یک نقشه راه جهانی حمایت نمی‌کند»، با این استدلال که:

چنین ابتکاراتی تحت معماری بین المللی آب و هوایی مورد توافق اجباری نیست و فراتر از تصمیمات اتخاذ شده تحت UNFCCC و توافقنامه پاریس است.

تصویر ماهواره ای از آتش سوزی بزرگ در شمال روسیه در منطقه یاکوتیا در سال 2024. اعتبار: رصدخانه زمین ناسا

روسیه میزبان بزرگترین جنگل های شمالی جهان است که شاهد آتش سوزی های شدیدتر هستند. روسیه در ارائه خود در مورد نقشه راه جنگل‌زدایی تأکید کرد که هیچ «تعریف الزام‌آور و مورد توافق جهانی» از تخریب جنگل‌ها وجود ندارد، اگرچه متعاقبا اضافه می‌کند که آتش‌سوزی‌ها «محرک اصلی» تخریب هستند.

مانند هند، این کشور نیز به دلایل تجاری با نقشه راه مخالفت کرد.

سایر کشورها نسبت به امضای تعهدات کاهش‌دهنده جدید بدون مذاکره خارج از دستور کار رسمی COP، به قیمت سایر موارد دستور کار، مانند تامین مالی سازگاری، محتاط بودند.

در مذاکرات طبیعت COP17 ایروان که اخیرا به پایان رسید، مارکو تولیو اسکارپلی کابرال، هماهنگ‌کننده نقشه راه جنگل‌زدایی، به Carbon Brief گفت، زمانی که کشورها با اجماع برای مقابله با جنگل‌زدایی در چارچوب COP جهانی سهام و زیست‌مذاکره موافقت کرده‌اند، صحبت در مورد امضای بیشتر کشورها به نقشه راه بدون مذاکره منطقی نیست. وی افزود:

«همه کشورها قبلا این تعهد [جنگل زدایی] را پذیرفته اند، هم در کونمینگ-مونترال [چارچوب تنوع زیستی جهانی] با برخی اهداف همگرا، و هم در جمع بندی جهانی…

ما همه آن را پذیرفته‌ایم. بنابراین به هیچ کشوری نیاز نداریم که در نقشه راه مشترک شود.»

اولین ذخیره جهانی در COP28 در دبی انجام شد. همانطور که در بالا ذکر شد، در بخش کاهش این سند - که با اجماع به تصویب رسید - بر اهمیت "توقف و معکوس کردن جنگل زدایی و تخریب جنگل ها" تاکید شده است.

بنابراین، نقشه راه جدید منتشر شده برای متقاعد کردن کشورها به توافق برای مقابله با جنگل‌زدایی طراحی نشده است. در عوض، به دنبال ایجاد این اجماع مفروض با استفاده از توافقات قبلی مانند سهام جهانی است.

رئیس COP30 Corrêa do Lago در یک کنفرانس مطبوعاتی با حضور Carbon Brief در 3 نوامبر گفت که آنها توافقنامه در دبی را در نظر گرفتند و سپس شروع به جستجوی "ابزار و راه هایی برای پیشبرد و برداشتن گام های بعدی" کردند. او افزود:

دستور کار تغییرات آب و هوایی سریعتر از مذاکرات [خود] پیش می رود، بنابراین ما دستور کار را بازسازی کردیم.

موانع اجرای نقشه راه جنگل زدایی چیست؟

در فوریه 2026، ریاست COP برزیل از کشورها خواست تا موانع خاصی را برای اجرای نقشه راه جنگل و حمایت ملموسی که نیاز دارند، توصیف کنند.

از درگیری‌های سیاسی گرفته تا آتش‌سوزی‌ها و اتکا به هیزم در طول بحران انرژی، کشورها تعدادی از چالش‌های همپوشانی برای توقف و معکوس کردن جنگل‌زدایی را در طرح‌های خود فهرست کرده‌اند.

استخراج طلا در گویان. اعتبار: کتابخانه عکس طبیعت / عکس سهام آلامی

به عنوان مثال، گویان و سورینام هر دو تاکید کرده‌اند که حفظ «جنگل‌های دست‌نخورده» موجود در مقایسه با «فشارهای ناشی از صنایع استخراجی» مانند معدن یا کشاورزی کمتر ارزش‌گذاری شده است.

در همین حال، اتحادیه اروپا، سوئیس و مکزیک به نقش گسترش کشاورزی در از دست دادن زمین های جنگلی و مرتعی اشاره می کنند. نروژ و مکزیک بر چوب‌برهای غیرقانونی تاکید کردند که پاداش‌های بالاتری نسبت به حفاظت از جنگل‌ها ارائه می‌دهند.

هم کانادا و هم روسیه به «تعریف ناسازگار» تخریب جنگل اشاره کردند.

کشورهای تنوع زیستی با پوشش جنگلی قابل توجه، مانند سورینام و آذربایجان، در عین حال خواستار دسترسی "قابل پیش بینی" و "مقرون به صرفه" به منابع مالی آب و هوا برای حفظ جنگل ها شدند.

ائتلاف ملل جنگل های بارانی در ارسال خود خواستار "ارزیابی مالی روشن از کل بودجه مورد نیاز برای توقف تلفات جنگل ها" شد.

با این حال، بسیاری از کشورهای کمک کننده در راه حل های خود بر تامین مالی داخلی، خصوصی و نوآورانه تاکید کردند. برای مثال، بریتانیا خواستار «تامین مالی ترکیبی برای کاهش ریسک سرمایه‌گذاری خصوصی در مقیاس» برای حفاظت از جنگل‌ها و بازارهای کربن با یکپارچگی بالا شد.

در حالی که نروژ از نیاز به استفاده مجدد از یارانه‌های مضر صحبت می‌کرد، استرالیا بر نقش اعتبار بحث‌برانگیز تنوع زیستی و بازارهای طبیعت در «بازیابی و حفاظت از زمین و تنوع زیستی و کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای همزمان» تاکید کرد.

نظارت بر پیشرفت جنگل‌زدایی و احیاء یکی دیگر از چالش‌های رایج در سراسر کشورها بود. AOSIS، ارمنستان و آذربایجان همگی این چالش را مطرح کردند و خواستار حمایت فنی برای نظارت بر احیای جنگل‌ها از جمله نظارت ماهواره‌ای شدند.

همزمان، کانادا، اندونزی، روسیه، آذربایجان و استرالیا همگی از افزایش خطر تشدید آتش‌سوزی‌ها به عنوان تهدیدی برای جنگل‌ها یاد کردند و کشورها خواستار سیستم‌های تشخیص زودهنگام و پشتیبانی برای نظارت بر آتش‌سوزی در مناطق دورافتاده شدند.

AOSIS خواستار گنجاندن جنگل‌های مانگرو ساحلی و جنگل‌های خشکی داخلی در تعریف جنگل‌ها شد و افزود که اثرات ناشی از اقلیم در حال حاضر جنگل‌های حرا را تخریب می‌کند.

منطقه مرده در جنگل های حرا تخریب شده توسط طوفان ایرما. اعتبار: فرانسیسکو بلانکو / عکس سهام آلامی

بسیاری از موانع عمیقا مختص زمینه‌های جغرافیایی و اقتصادی-اجتماعی کشورها هستند. برای مثال، کشورهای جزیره ای کوچک مانند موریس به فشارهای ناشی از «در دسترس بودن محدود» زمین اشاره می کنند. سودان، در عین حال، توجه 70 درصد از جمعیت خود را به هیزم به عنوان منبع انرژی در میان درگیری ها جلب می کند.

تعاملی: چه کسی در اجلاس تغییرات آب و هوایی COP31 چه می خواهد

2026/11/02

COP31 آنتالیا

کارشناسان: چین از مذاکرات اقلیمی COP31 چه می خواهد

29.10.2026

سیاست چین

مصاحبه: رئیس COP31 می گوید برق رسانی "مطمئن ترین راه برای محافظت از شهروندان است"

10.07.2026

COP31 آنتالیا

مذاکرات آب و هوای بن: نتایج کلیدی کنفرانس آب و هوای سازمان ملل در ژوئن 2026

2026/06/19

انطباق

پرسش و پاسخ پست: «نقشه راه جنگل‌زدایی» به رهبری برزیل چیست؟ اولین بار در Carbon Brief ظاهر شد.