پشت اعتراضات دانشجویی فرانسه که به خشونت تبدیل شد چیست؟

اعتراض‌ها به شلوغی کلاس‌های درس، کمبود معلم و روزهای طولانی مدرسه در سراسر فرانسه گسترش یافته است و پلیس بیش از 400 نفر را که بسیاری از آنها خردسال بودند، روز سه‌شنبه بازداشت کرد.

این جنبش هفته گذشته در دبیرستان های منطقه پاریس آغاز شد و سپس در سراسر کشور گسترش یافت. برخی از محاصره مدارس به خشونت کشیده شد زیرا معترضان سطل های زباله را سوزاندند و بطری ها را به سوی مأموران پرتاب کردند که با باتوم و گاز اشک آور پاسخ دادند. مقامات گفتند که 48 افسر مجری قانون زخمی شدند.

این ناآرامی با اعتصاب بخش عمومی بر سر برنامه های بودجه دولت همزمان شد و به تنش های سیاسی و سردرد امانوئل ماکرون پیش از انتخابات ریاست جمهوری سال آینده افزود. در اینجا چیزی است که ما می دانیم.

وزارت آموزش فرانسه می‌گوید تظاهرات حدود 400 نفر از 3700 لیسه (دبیرستان) فرانسه را تحت تأثیر قرار داده است.

اعتراضات از هفته گذشته در پاریس آغاز شد، جایی که نوجوانان چندین روز است که مدارس خود را مسدود کرده اند. این هفته تظاهرات و محاصره در سراسر کشور گسترش یافته است. روز سه‌شنبه، معترضان سطل‌های زباله را در خارج از دبیرستانی در لیل، شمال فرانسه به آتش کشیدند و بطری‌ها، سنگ‌فرش و سایر گلوله‌ها را به سوی پلیس پرتاب کردند.

درگیری در بوردو، رن، نانت، لیون و مارسی نیز گزارش شده است. در برخی موارد، پس از تخریب پناهگاه های اتوبوس و انبارهای تبلیغاتی، مأموران با گاز اشک آور پاسخ دادند. به گزارش خبرگزاری فرانسه، دانش‌آموزان دبیرستانی سطل‌های زباله را در ورودی مدرسه Gabriel Guist’hau در نانت انباشته کردند.

حدود 80 دانش آموز در بیرون مدرسه لامارتین در پاریس تجمع کردند و شعارهایی سر دادند که از درس خواندن بیشتر از خواب شکایت داشتند.

یک خبرنگار ویدئویی خبرگزاری فرانسه گزارش داد که در Lycee Brequigny در شهر شمال غربی رن، بزرگترین دبیرستان بریتنی، حدود 100 دانش آموز به سمت ساختمان پرتاب کردند.

لوران نونز وزیر کشور به تلویزیون BFM گفت که 440 نفر در سراسر کشور بازداشت شده اند، اگرچه آمار نهایی نیست. او گفت که متعاقبا حدود دو سوم آنها در بازداشت پلیس قرار گرفتند.

نونز معترضانی را که با صورت های پوشانده و پرتابه حمل می کردند، محکوم کرد و گفت که هیچ توجیهی برای درگیری با افسران وجود ندارد. وی همچنین گفت که هفت مورد در پرتاب اسید هیدروکلریک به سمت پلیس رخ داده است. خبرگزاری فرانسه گزارش داد که پلیس حامل سپر ضد شورش با باتوم به دانش‌آموزان حمله کرد که جمعیتی در حومه سن-سن دنی پاریس به وجود آمد.

وینسنت لاتور، استاد مطالعات بریتانیا در دانشگاه تولوز ژان ژورس، به الجزیره گفت که جنبش در حال گسترش است. وی گفت: «تعداد مدارس متوسطه درگیر طی دو روز گذشته دو برابر شده است.

این اعتراضات به دلیل شرایط در لیسه‌های فرانسه است، جایی که دانش‌آموزان معمولا سه سال آخر تحصیلات متوسطه خود را بین سنین 15 تا 18 سال می‌گذرانند.

شکایات آنها شامل کلاس های بزرگ، غیبت معلمان، ساختمان های نامناسب مدرسه و برنامه های طاقت فرسا است. روزنامه بریتانیایی گاردین گزارش داد که در خارج از مدرسه لامارتین در پاریس، دانش آموزان پلاکاردهایی در اعتراض به جدول زمانی خود در دست داشتند. یکی از آنها نوشته بود: "8 صبح تا 6 بعدازظهر. ساعات درس بیشتر از خواب."

لاتور گفت که این شکایات از زمانی که موج گرما در ماه ژوئن مشکلاتی را در ساختمان‌های مدارس آشکار کرد، افزایش یافته است. او گفت: «از موج گرمای پی در پی در ژوئن امسال که وضعیت بد مدارس با عایق بندی ضعیف و تهویه هوا را نشان داد، نارضایتی وجود داشته است.

موج کنونی در شرایط سختی در حال وقوع است: معلمان غایب، معلمان غایب و جایگزین نشده، ادامه شرایط سخت مادی و نارضایتی از شرایط کار و حقوق.

در سنت دنیس، در شمال پاریس، شهردار بالی باگایوکو به صدها دانش آموز خارج از مدرسه پل-الوارد پیوست. او اعتراض آنها را "کاملا مشروع" توصیف کرد و گفت که مناطق فقیرتر منابع کمتری نسبت به مناطق ثروتمند دریافت می کنند.

لاتور گفت که برخی از دانش‌آموزان نیز اولویت‌های دولت را زیر سوال می‌برند و به تاکید دولت بر محدودیت‌هایی مانند ممنوعیت پوشیدن عبا در مدارس دولتی اشاره می‌کنند.

او گفت: «بعضی از دانش‌آموزان استدلال می‌کنند که باید روی آنچه مهم است تمرکز کنند: ارائه شرایط یادگیری مناسب به دانش‌آموزان و دانشجویان.

کارولین چیو، دبیر کل فدراسیون اتحادیه آموزش و پرورش FSU، گفت که دانش آموزان و معلمان اساسا ناامیدی مشابهی دارند.

او گفت: "آنها در کلاس های درس شلوغ هستند. گاهی اوقات به دلیل کمبود نیروی کار معلم کافی ندارند. آنها واقعیتی مشابه ما می بینند و عصبانی هستند."

بنابراین معلمان، آتش نشانان و سایر کارکنان بخش دولتی به اقدام روز سه شنبه دانش آموزان پیوستند. وزارت آموزش و پرورش گفت که کمی بیش از 11 درصد از معلمان و سایر کارکنان مدرسه شرکت کردند. ریاد رانی، رئیس اتحادیه سندیکال لیسن، اتحادیه دانش‌آموزان دبیرستانی، خواستار محاصره سراسری مدارس در کنار اعتصاب بخش عمومی شد و در عین حال از معترضان خواست که «مسالم بمانند».

او گفت که دانشجویان به «کمبود عمومی منابع»، کلاس‌های دارای 32 تا 35 دانش‌آموز، و کمبود معلم و سایر کارکنان اعتراض کردند.

رانی از دستورالعمل‌های وزارت کشور و آموزش و پرورش که به پلیس گفته شده است تا نظم خارج از مدارس را با استفاده متناسب از زور حفظ کند، انتقاد کرد.

او به تلویزیون BFM گفت: "ما در مورد دانش آموزان 15 تا 18 ساله صحبت می کنیم و تنها پاسخ دولت سرکوب خودکار و نهادینه شده است. این غیرقابل قبول است."

نخست وزیر سباستین لکورنو خشونت در خارج از مدارس را محکوم کرد و مخالفان سیاسی را به تشویق تشدید تنش متهم کرد. او در X نوشت: «آتش بازی، آتش‌سوزی، خشونت در نزدیکی دبیرستان‌ها: هیچ چیز خطر دانش‌آموزان، کارکنان یا پلیس را توجیه نمی‌کند.

ژان لوک ملانشون، رهبر حزب چپ‌گرای فرانسه بدون تعظیم، دولت را متهم کرد که دستور سرکوب دانش‌آموزان دبیرستانی را صادر کرده است. او با فراخوان از مقامات منتخب و فعالان حزبی برای مداخله نوشت: "این وحشیگری غیرمسئولانه است و دارای یک لحن نژادپرستانه آشکار است. دست از جوانان ما بردارید."

لکورنو مداخله ملنشون را «تشدید غیرمسئولانه» خواند و اتهام نژادپرستی را «توهین» رد کرد.

او نوشت: «استفاده از خشم آنها برای اهداف حزبی اشتباه است.

این اختلاف در حالی رخ می دهد که لکورنو به دنبال حمایت از بودجه 2027 در پارلمانی تقسیم شده است، در حالی که احزاب خود را در آستانه انتخابات ریاست جمهوری بهار آینده قرار می دهند.

لاتور گفت که اعتراضات مدارس در بحبوحه خشم گسترده تر از خدمات عمومی، قیمت بالای سوخت و فشار بر امور مالی خانوار در حال گسترش است. او گفت: «فضای سیاسی به دلیل انتخابات ریاست جمهوری آتی نسبتا انفجاری است.

او پیشنهاد کرد که احزاب جناح چپ می توانند به دنبال گرد هم آوردن جنبش های اعتراضی مختلف، از جمله جنبش های دانش آموزان مدرسه باشند.

لاتور همچنین گفت که ناآرامی ها می تواند به دانشگاه ها نیز سرایت کند، جایی که فشارهای مالی در آنها تشدید شده است. او گفت: «با توجه به کمبود بودجه دانشگاه‌های فرانسه در چند سال گذشته، امکان یک سری اعتراضات در دانشگاه‌های فرانسه وجود دارد.»

در سال گذشته یک وخامت وجود داشت که به نظر می رسد ادامه یابد.