چگونه تیم "خط آبی" اسرائیل زمین های فلسطینی را در کرانه باختری تصرف می کند

المغیر، کرانه باختری اشغالی - با نزدیک شدن به برداشت زیتون در ماه اکتبر، بلال ابوعلیه در نزدیکی خانه خود ایستاده و به زمین خانواده اش خیره شده است - سرزمینی که به گفته مقامات اسرائیلی از خانواده او در روستای فلسطینی المغیر در شمال شرقی رام الله گرفته شده است.

بلال از زمین اصلی آنها به مساحت 0.4 کیلومتر مربع (100 جریب) توضیح می دهد که خانواده او اکنون فقط می توانند به یک منطقه کوچک که شامل خانه و چند درخت زیتون است دسترسی داشته باشند.

مصادره زمین در کرانه باختری اشغالی همیشه با تصرف مستقیم آغاز نمی شود. در بسیاری از موارد، فرآیند با طراحی مجدد و تعیین مرز زمین بر روی نقشه های رسمی اسرائیل آغاز می شود و "تیم خط آبی" اداره مدنی اسرائیل نقش مهمی ایفا می کند.

بر اساس گزارشی که در اواسط سپتامبر توسط دفتر ملی دفاع از سرزمین و مقاومت در شهرک‌ها، نهادی وابسته به سازمان آزادی‌بخش فلسطین، منتشر شد، تیم خط آبی رسما در سال 1999 تأسیس شد.

به گفته این دفتر، این تیم متشکل از نقشه برداران، نقشه نگاران و کارشناسان حقوقی، از فناوری مدرن نقشه برداری و سیستم های اطلاعات جغرافیایی برای بررسی و ترسیم مجدد آن مرزها بر روی نقشه های رسمی استفاده می کند.

اهمیت این فرآیند در این است که زمین های موجود در داخل مرزهایی که اسرائیل به عنوان "زمین دولتی" به رسمیت می شناسد، می تواند متعاقبا برای پروژه های شهرک سازی که بر اساس قوانین بین المللی غیرقانونی هستند، اختصاص یابد.

اداره مدنی اسرائیل استدلال کرده است که اصلاحات خط آبی اصلاحات فنی اشتباهات نقشه برداری تاریخی است. اما سازمان ملل متحد گفته است که بازنگری ها اساسا مرزهای سرزمینی را که توسط اسرائیل به عنوان دارایی دولتی طبقه بندی شده است، گسترش داده است.

گزارش دفتر استدلال می‌کند که در سال‌های اخیر، تیم خط آبی از یک مکانیسم فنی برای تعیین مرزها به ابزاری تبدیل شده است که به طور فزاینده‌ای برای تسریع گسترش شهرک‌سازی و مشروعیت بخشیدن به پایگاه‌های شهرک‌سازی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

به گفته این دفتر، این تیم اخیرا مناطقی را در شمال و مرکز کرانه باختری به مساحت تقریبا 0.2 کیلومتر مربع (49 هکتار) که از «زمین دولتی» به زمین‌های تعیین‌شده برای فعالیت شهرک‌سازی طبقه‌بندی شده است، مجددا تعیین کرده است. این شامل زمین هایی می شد که متعلق به روستاهای فلسطینی جلود، قاریوت، تورموسیه و المغیر بود.

الجزیره برای اظهار نظر با مقامات اسرائیلی تماس گرفته است، اما هنوز پاسخی دریافت نکرده است.

در آگوست 2025، یک شهرک نشین اسرائیلی هنگام تجاوز به سرزمین فلسطین در المغیر مورد اصابت گلوله قرار گرفت. نیروهای اسرائیلی متعاقبا عملیاتی چهار روزه را در این روستا آغاز کردند که طی آن بولدوزرها هزاران درخت زیتون را در بسیاری از روستاها از بین بردند، از جمله زمین هایی که بعدا از خانواده بلال گرفته شد.

بلال به الجزیره گفت: "به ما اطلاع دادند که دسترسی به این زمین ممنوع شده است، این منطقه به یک منطقه نظامی و سپس زمین دولتی تبدیل شده است. ما شاهد بودیم که درختان زیتونی که یک قرن پیش توسط پدربزرگ من کاشته شده بود، درست جلوی چشمان ما با بولدوزر و از ریشه کنده شد، اما ما قادر به جلوگیری از آن نبودیم."

اسرائیل به خانواده اطلاع داد که این سرزمین به یک منطقه نظامی بسته تبدیل شده است که برای فلسطینی ها و شهرک نشینان ممنوع است. اما اندکی بعد بلال متوجه شهرک نشینی شد که زمین را شخم می زد. پس از شکایت خانواده به دفتر ارتباط نظامی، شهرک نشین برای چند روز شخم زدن را متوقف کرد اما به زودی تحت حمایت ارتش اسرائیل از سر گرفت.

وی افزود: «علاوه بر این، در دسامبر 2025، ماه‌ها پس از ریشه‌کن شدن درختان زیتون، ما تلاش کردیم تا زباله‌ها را جمع‌آوری کنیم تا حداقل چوب را نجات دهیم.» ما متوجه شدیم که زمین زیر نظر دوربین است؛ من و پدرم، عموی سالخورده‌ام دستگیر شدیم و به مدت سه روز با دستبند، چشم‌بند و روی زمین سرد در اردوگاه ارتش درازکش رها شدیم.»

این زمین زمانی منبع امرار معاش خانواده بزرگ بلال بود، اما خانواده می‌گویند دیگر نمی‌توانند آن را کشاورزی کنند. در همین حال، مهاجران به ورود و استفاده از زمین های اطراف خانه خود ادامه می دهند.

این خانواده تلاش کردند علیه مصادره زمین خود اعتراض کنند، اما بلال گفت که تنها سه روز به او فرصت داده شد تا اعتراض خود را مطرح کند و فرصت واقعی برای آنها باقی نگذاشته است، در حالی که بولدوزرها از قبل کار در محل را آغاز کرده بودند.

پیامدهای کار تیم خط آبی بسیار فراتر از تغییر رنگ ها یا مرزها بر روی نقشه است: طبقه بندی مجدد زمین به دارایی دولتی می تواند به طور مؤثری آن را به روی پروژه های ساختمانی یا گسترش غیرقانونی سکونتگاه ها باز کند.

در مورد المغیر، این در چارچوب گسترش سکونتگاه گسترده‌تر رخ می‌دهد که به گفته دفتر ملی، روستا را محاصره کرده و توانایی ساکنان را برای دسترسی و استفاده از زمین‌هایشان محدود می‌کند.

این مکانیسم نشان می‌دهد که تصرف زمین اغلب به صورت مرحله‌ای آشکار می‌شود: زمین ابتدا بررسی می‌شود و مرزها قبل از تعیین «زمین دولتی» و سپس برای گسترش شهرک تعیین می‌شود.

در شمال کرانه باختری، این اقدامات به گسترش مستمر شهرک‌های اسرائیلی در اطراف جنین می‌افزاید. برای مثال، این دفتر به دستورات توقیف نظامی اشاره می کند که بر زمین های اطراف قاباتیا، نزدیک جنین تأثیر می گذارد.

بر اساس این گزارش، اسرائیل در هفته های اخیر اراضی متعلق به قاباتیه و مناطق اطراف آن را هدف قرار داده است و دو دستور نظامی در مجموع حدود 14 کیلومتر مربع (5.4 مایل مربع یا نزدیک به 3500 هکتار) را مصادره کرده است.

رائد مقدی، محقق مرکز تحقیقات زمین، به الجزیره گفت که تلاش های تیم خط آبی در سال 2026 شتاب گرفته است.

وی تصریح کرد: تشکیلات خودگردان فلسطین اعتراضاتی را در خصوص کار این تیم به نهادها و سازمان‌های بین‌المللی مختلف ارائه کرده است، اما این حرکت‌ها منجر به توقف اقدامات انجام شده در میدان نشده است.

تیم خط آبی تنها مکانیسمی نیست که بر کنترل سرزمین فلسطین تأثیر می گذارد، بلکه در یک سیستم گسترده تر که شامل شبکه ای از اقدامات همپوشانی است، عمل می کند.

صلاح الخواجه، یکی از مقامات ارشد کمیسیون استعمار و مقاومت دیوار، به الجزیره گفت که سیاست کنترل سرزمین فلسطین در یک سیستم یکپارچه شامل شهرک‌ها، پاسگاه‌های شبانی و جاده‌های شهرک‌نشینان، در کنار دیوار جدایی، مناطق نظامی و مناطق آموزشی عمل می‌کند.

الخواجه این اقدامات را به یک برنامه سیاسی گسترده تر با هدف تثبیت کنترل اسرائیل بر منطقه C، منطقه کرانه باختری تحت کنترل نظامی و اداری اسرائیل، بر اساس طرحی که بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی کنونی اسرائیل در سال 2017 منتشر کرد، مرتبط دانست.

الخواجه خاطرنشان کرد که روند قانونی نیز بخشی از این سیستم است. او گفت که اکثر پرونده های مربوط به زمین که توسط کمیسیون رسیدگی می شود به نفع شهرک نشینان حل و فصل می شود و احکام دادگاه عالی اسرائیل دیگر حمایت کافی از فلسطینی ها در مناقشات زمینی را فراهم نمی کند.

برای فلسطینی‌هایی که سرزمین‌شان تحت تأثیر قرار گرفته است، این در نهایت به معنای از دست دادن زمین‌هایی است که اغلب برای نسل‌ها در دست خانواده‌شان بوده است.

عدنان کیمیل، 62 ساله، که خانواده اش صاحب زمین های متاثر از دستورات اخیر ارتش اسرائیل در المغیر است، به الجزیره گفت که هرگز اخطار واضح و کتبی در مورد آنچه به گفته وی مصادره 0.1 کیلومتر مربع (25 هکتار) از اموالش بود دریافت نکرده است. در عوض، شهرداری محلی به او اطلاع داده است.

او متعاقبا شاهد بود که بولدوزرهای اسرائیلی درختان زیتون را که برخی از آنها بیش از 60 سال قدمت دارند، از ریشه کندند تا راه را برای یک پاسگاه ارتش باز کنند.

درختان زیتون منبع درآمدی برای عدنان و خانواده بزرگش - در مجموع بیش از 70 نفر - بود. عدنان گفت که زمین در هر فصل حدود 5000 کیلوگرم (1100 پوند) روغن زیتون تولید می کند، درآمدی که خانواده ها اکنون از دست داده اند.

عدنان گفت: "ما اعتراضی نکردیم زیرا می دانستیم که بیهوده خواهد بود. ما حتی نمی توانیم به زمین نزدیک شویم؛ همین چند روز پیش، سربازان فقط به خاطر عبور از منطقه به پای مردی شلیک کردند. هر وقت به سرزمین خود فکر می کنم قلبم درد می کند."