چگونگی گسترش جنگ در اتیوپی فراتر از Tigray، در نقشه ها و نمودارها

جنگ در سراسر شمال اتیوپی تشدید شده است، تقریبا چهار سال پس از توافق صلح که به جنگ ویرانگر دو ساله در منطقه تیگری این کشور پایان داد.

درگیری به مناطق همسایه آمهارا و آفار نیز گسترش یافته است. نیروهای همسو با دولت می گویند که آنها شهر استراتژیک آلاماتا، تیگری را در 28 سپتامبر تصرف کردند، در حالی که نیروهای تیگرایان به سمت آفار پیشروی کرده اند.

ارتباطات از راه دور در بسیاری از Tigray قطع شده و پروازهای تجاری به حالت تعلیق درآمده است، خانواده ها را از هم جدا کرده و عملیات بشردوستانه را با مشکل مواجه کرده است.

فرمانده ارتش اتیوپی، اریتره، ارتش سودان و مصر را به حمایت از گروه‌های مسلح متهم کرده و این نگرانی از وقوع یک جنگ منطقه‌ای گسترده‌تر را افزایش داده است. همه کشورها این اتهامات را رد کرده اند و مصر افزوده است که به حاکمیت کشورهای همسایه کاملا احترام می گذارد.

در این توضیح تصویری، الجزیره نقشه‌هایی را نشان می‌دهد که درگیری‌ها کجاست، چه کسانی درگیر هستند و چگونه اتیوپی به اینجا رسیده است.

نبردها در سه منطقه در شمال اتیوپی متمرکز است: تیگری، آمهارا و آفار. چندین جبهه فعال به جای یک میدان جنگ وجود دارد.

در جنوب تیگری، نیروهای دولتی و متحدان آنها آلاماتا، یک شهر استراتژیک در حدود 120 کیلومتری (75 مایلی) جنوب پایتخت منطقه، مکله، را تصرف کردند.

این شهر مرکز تامین نیروها، سوخت و غذا در نزدیکی مرز تیگری با آمهارا است.

بر اساس گزارش ناظر درگیری ACLED، در 22 سپتامبر، بین 15 تا 17 حمله هواپیماهای بدون سرنشین آلاماتا، از جمله چندین مدرسه و یک بیمارستان، مورد هدف قرار گرفت.

در غرب، جبهه جداگانه ای در نزدیکی رودخانه تکزه در غرب تیگری، منطقه ای که بین تیگری و آمهارا مورد مناقشه قرار دارد، باز شده است.

نبرد همچنین به شمال آمهارا، اطراف کوبو و گیدان در منطقه نورث ولو و سکوتا در منطقه واگ همرا که نیروهای دولتی در 27 سپتامبر بازپس گرفتند، گسترش یافته است.

در شرق تر، نیروهای تیگرایان و گروه مسلح آفار اوگوگومو به سمت آفار پیشروی کرده اند، جایی که درگیری در امتداد مرز تیگری-آفر و اطراف اربتی و آبالا گزارش شده است.

این پیشرفت مهم است زیرا می تواند کریدور سمرا-جیبوتی، مسیر اصلی اتیوپی برای واردات، از جمله سوخت، را تهدید کند.

هفت گروه مسلح و سیاسی اتیوپی در 20 سپتامبر ائتلافی را با هدف برکناری دولت ابی احمد نخست وزیر و ایجاد یک دولت انتقالی فراگیر اعلام کردند.

این گروه، اتحاد نیروهای مردمی اتیوپی برای بقا یا اتحاد برای بقا نامیده می شود. اعضای آن عبارتند از:

جبهه آزادی‌بخش خلق Tigray (TPLF): نیروی نظامی اصلی اتحاد که جنگنده‌های آن آخرین حمله را آغاز کردند. این کشور تقریبا سه دهه بر سیاست اتیوپی تسلط داشت تا اینکه ابی در سال 2018 به قدرت رسید. جنگ بین TPLF و نیروهای فدرال در نوامبر 2020 آغاز شد.

جنبش ملی آمهارا فانو: ائتلافی از جناح های فانو که پس از جنگیدن در کنار نیروهای فدرال در طول جنگ تیگری، در سال 2023 علیه دولت ابی مخالفت کردند.

ارتش آزادیبخش اورومو (OLA): این ارتش از سال 2018 با نیروهای فدرال در ارومیه جنگیده است و به دنبال خود مختاری بیشتر برای اورومو است.

گروه های دیگری که در این ائتلاف نام برده شده عبارتند از: جبهه آزادیبخش ملی اوگادن (ONLF)، جبهه وحدت دموکراتیک انقلابی آفار (همچنین به عنوان اوگوگومو شناخته می شود)، جنبش آزادیبخش خلق بنیشانگول و جنبش دموکراتیک خلق گوموز. در 25 سپتامبر، جبهه آزادیبخش ملی سیداما اعلام کرد که به آن خواهد پیوست.

عضویت این اتحاد مورد مناقشه است. به گفته جلاله گتاچو بیرو، تحلیلگر ارشد آفریقای شرقی در ACLED، جنبش دموکراتیک خلق گوموز پیوستن به آن را رد کرده و گفته است که شاخه مسلحی ندارد. ONLF تقسیم شده است: یک جناح از ائتلاف حمایت می کند، در حالی که گروهی دیگر می گوید که بخشی از آن نیست. OLA نشان داده است که منافع اصلی آن برکناری دولت به جای پیوستن به عملیات نظامی هماهنگ است.

ACLED می گوید که تنها سه عضو، TPLF، جنبش ملی آمهارا فانو و اوگوگومو، تا 26 سپتامبر به طور فعال با نیروهای فدرال می جنگیدند.

این ائتلاف در بیانیه تأسیس خود، دولت را به "حکومت دیکتاتوری" متهم کرد. در این بیانیه آمده است که یک دولت انتقالی به جنگ های کشور پایان می دهد، از حقوق دفاع می کند و گفتگوی ملی را باز می کند.

اتیوپی کشوری محصور در خشکی در شاخ آفریقا است که با اریتره، سودان، سودان جنوبی، کنیا، سومالی و جیبوتی همسایه است. این کشور با حدود 139 میلیون نفر، دومین کشور پرجمعیت آفریقا پس از نیجریه است.

این کشور همچنین با بیش از 80 گروه یکی از متنوع ترین کشورهای جهان از نظر قومیتی است. اوروموها بزرگترین هستند و حدود 35 درصد از جمعیت را تشکیل می دهند و پس از آن آمهارا با حدود 24 درصد قرار دارند. سایر گروه های اصلی عبارتند از سومالیایی (7 درصد)، تیگرایان (6 درصد) و سیداما (4 درصد).

اتیوپی به 12 ایالت منطقه ای و دو شهر اجاره ای، آدیس آبابا و دیر داوا تقسیم شده است. سیستم فدرال که در سال 1992 معرفی شد و در قانون اساسی 1994 رسمیت یافت، عمدتا از تقسیمات قومی و زبانی پیروی می کند.

جنگ مجدد ناشی از تنش‌های سیاسی و سرزمینی است که پس از جنگ تیگری در اتیوپی در سال‌های 2020-2022 حل نشده باقی مانده است. جبهه آزادی‌بخش خلق تیگری (TPLF) و دولت فدرال همچنان بر سر کنترل سیاسی، امنیت و قلمرو مورد مناقشه اختلاف دارند.

تنش ها از ماه ها قبل شروع شده است. بر اساس گزارش ناظر درگیری ACLED، درگیری بین تیگرایان و نیروهای فدرال در نزدیکی مرز سودان در اول اوت آغاز شد و به دنبال آن حملات هواپیماهای بدون سرنشین فدرال و استقرار نیروهای تیگرایان انجام شد.

در سپتامبر، نیروهای تیگرایان تانک ها و توپخانه ها را به سمت جنوب حرکت دادند. همچنین گزارش هایی از استخدام مجدد و بسیج اجباری در تیگری وجود دارد.

در 20 سپتامبر، TPLF و شش گروه مسلح و سیاسی دیگر اتحاد نیروهای مردمی اتیوپی برای بقا را اعلام کردند که هدف آن سرنگونی دولت ابی و ایجاد یک دولت انتقالی است.

سه روز بعد، در 23 سپتامبر، درگیری ها به شدت بالا گرفت. نیروهای تیگرایان فرودگاه های مکله، آکسوم و شایر را تصرف کردند و به سمت همسایه های افار و آمهارا پیشروی کردند. دولت می گوید که TPLF یک "حمله همه جانبه" را آغاز کرد. TPLF می گوید که در حال مبارزه با یک "جنگ دفاعی" است و نیروهای فدرال را متهم به حمله با هواپیما، هواپیماهای بدون سرنشین و توپخانه می کند.