یک سیاره فراخورشیدی "سرکش" در جهت مخالف ستاره خود می چرخد

ویرایش شده توسط Swati Mestri، بررسی توسط Robert Egan

این مقاله با توجه به روند و سیاست های ویرایشی Science X بررسی شده است. ویراستاران ضمن اطمینان از اعتبار محتوا، ویژگی های زیر را برجسته کرده اند:

یک ستاره و سیارات آن زمانی تشکیل می شوند که ابری از گاز و غبار در جایی از فضا روی خود فرو می ریزد. سپس ابر یک قرص در اطراف ستاره نوپا تشکیل می دهد که سیارات درون آن تشکیل می شوند. سپس این پیش ستاره و دیسک آن در یک جهت می چرخند.

در این سناریوی ایده آل، سیارات تشکیل شده در دیسک سپس در همان جهت ستاره خود و در همان صفحه استوای ستاره ای، عمود بر محور چرخش خواهند چرخید. ستاره شناسان از این سیستم ها به عنوان سیستم های هم تراز یاد می کنند.

برای منظومه شمسی، هشت سیاره در همان جهت خورشید می چرخند، اما زاویه کمی بین صفحات مداری آنها و صفحه استوایی خورشید وجود دارد. این زاویه که اغلب Psi نامیده می شود، بسته به سیاره از حدود 3 تا 7 درجه متغیر است. برای مثال، دمای زمین کمی بیش از 7 درجه است.

این انحراف کوچک از سناریوی ایده آل ممکن است منعکس کننده آشفتگی هایی باشد که در طول شکل گیری منظومه شمسی ما رخ داده است، مانند مواجهه با ستاره دیگری یا فروپاشی نامتقارن ابر اولیه.

یان کارترت، دانشجوی دکترای دپارتمان نجوم در دانشکده علوم UNIGE و اولین نویسنده این مطالعه بر روی سیاره GJ 3090 b می گوید: اندازه گیری زاویه Psi سرنخ هایی در مورد شکل گیری و تکامل منظومه های سیاره ای ارائه می دهد. بنابراین طبیعی است که ما سعی کنیم آن را برای سایر منظومه های سیاره ای اندازه گیری کنیم.

در کمال تعجب ما، نه تنها سیاره GJ 3090 b در مداری بسیار ناهم تراز قرار دارد، بلکه به صورت رتروگراد نیز در جهت مخالف چرخش ستاره خود می چرخد.

این تحقیق در مجله Astronomy & Astrophysics منتشر شده است.

GJ 3090 یک کوتوله قرمز است، ستاره ای که سردتر و کوچکتر از خورشید ما است. سیاره GJ 3090 b که به دور آن می چرخد، برای اولین بار توسط تلسکوپ فضایی TESS شناسایی شد که آسمان را برای گذرها اسکن می کند (تغییرات کوچک و دوره ای در روشنایی یک ستاره ناشی از عبور سیاره از مقابل آن). شعاع این سیاره 2.2 برابر زمین و جرم آن 4.5 برابر زمین است که آن را به زیر نپتون تبدیل می کند که فراوان ترین کلاس سیارات فراخورشیدی در کهکشان ماست.

NIRPS، یک طیف‌نگار ساخت سوئیس که در رصدخانه لا سیلا نصب شده است، برای شناسایی دو سیاره دیگر در منظومه، تأیید حضور GJ 3090 b، اندازه‌گیری جرم آن و مهم‌تر از همه، تعیین پیکربندی مداری غیرعادی آن استفاده شد.

لنا پارک، دانشجوی دکترا در دپارتمان نجوم دانشکده علوم UNIGE و یکی از نویسندگان این مطالعه گفت: «این عملکرد NIRPS در مادون قرمز است که امکان دستیابی به دقت مورد نیاز برای اندازه‌گیری زاویه بین صفحه مداری سیاره و صفحه استوایی ستاره را برای چنین سیاره کوچکی فراهم می‌کند.

زاویه Psi برای GJ 3090 b تقریبا 136 درجه است. تنها پنج منظومه چند سیاره ای دیگر به عنوان میزبان سیاره ای نامناسب با زاویه بیش از 70 درجه شناخته شده اند. با این حال، بر خلاف آن سیستم‌های دیگر، هیچ شواهدی مبنی بر چرخش یک شی عظیم (ستاره یا سیاره دیگر) به دور GJ 3090 وجود ندارد که بتواند مسئول این پیکربندی باشد.

وینسنت بوریر، مدرس و محقق دپارتمان نجوم در دانشکده علوم UNIGE و یکی از نویسندگان این مطالعه، گفت: «غیاب یک همراه عظیم برای توضیح این مدار غیرعادی، ما را به بررسی فرضیه های دیگری سوق می دهد. او در پایان گفت: «در مورد GJ 3090، این ستاره می‌تواند یک قرص ثانویه ناهمتراز و رتروگراد ایجاد کند که در آن سیارات منظومه تشکیل شده‌اند.

Yann Carteret و همکاران، وارونه: GJ 3090 b اولین سیاره فراخورشیدی رتروگراد در اطراف یک کوتوله M که با NIRPS، Astronomy & Astrophysics (2026) شناسایی شد. DOI: 10.1051/0004-6361/202661989

اطلاعات مجله: Astronomy & Astrophysics

سواتی مستری دارای مدرک لیسانس در مهندسی الکترونیک است و از سال 2019 به عنوان ویرایشگر محتوا کار کرده است. او ویرایش اسناد تحقیقاتی در زمینه فناوری، مراقبت های بهداشتی و علم مواد را تجربه کرده است و علاقه خاصی به فناوری و فضا دارد. نمایه کامل →

لیسانس زیست شناسی ریاضی، کارشناسی ارشد در نوشتن خلاق. خوش سفر با دیدگاه های منحصر به فرد در علم و زبان. نمایه کامل →