آب‌وهوای افراطی محصولات اروپا را نابود می‌کند؛ کشاورزان راه‌حل دارند

در اروپا بادامها زیر ضربه سرما از بین رفته، گوجه فرنگیها از گرما از مدار خارج شده و کدوهای هالووین به خاطر خشکسالی ریز مانده اند؛ سال بسیار سختی برای کشاورزی در این قاره بوده است.تابستان داغ و خشکی که بدون تغییرات اقلیمی تقریبا غیرممکن بود، پیش بینی برداشت غلات در اروپا را حدود 16.7 میلیون تن کاهش داده و طبق برآورد واحد اطلاعات انرژی و اقلیم (ECIU) بیش از 3 میلیارد یورو به کشاورزان ضرر زده است.جوزفین هرت مدیر عامل ائتلاف اروپایی کشاورزی احیاگر (EARA) میگوید: «بعد از این تابستان بسیاری از کشاورزان اروپایی در لبه پرتگاه قرار گرفته اند.»مگان سپ توضیح میدهد: «یک سال قیمت ها سقوط میکند چون تولید زیاد است؛ سال بعد خشکسالی همان کشاورزان را به خاطر اینکه اصلا کشت کرده اند مجازات میکند و هر نوسان، سهم بیشتری از بازار را به همان تعداد محدود کارخانه دار و خرده فروش میدهد که قیمت ها را برای مصرف کنندگان بالا میبرند.»انجمن سبزیکاران فرانسه، لگوم دو فرانس، در ماه ژوئیه هشدار داد که در برخی بخش ها میزان خسارت میتواند به 50 درصد برسد.اختلال در حمل و نقل دریایی از طریق تنگه هرمز که در پی جنگ علیه ایران رخ داده، فشار بر عرضه سوخت و کودهای شیمیایی را بیشتر کرده است؛ همزمان خشکسالی در برخی آبراهه های اروپایی رفت و آمد باربری را محدود کرده است. مجموع این مشکلات در زنجیره تامین، نگرانی ها درباره هزینه کشاورزی و امنیت عرضه مواد غذایی را تشدید کرده است.اما آیا تغییر شیوه کشاورزی میتواند راه را برای آینده ای قابل پیش بینی تر باز کند؟تنوع بخشی به محصولات به کشاورزان کمک میکند با افراطی شدن آب و هوا کنار بیاینددر مزرعه کرلی کریک رانچ (منبع به زبان انگلیسی) در منطقه باسک اسپانیا، گوجه فرنگی که یکی از پردرآمدترین محصولات مزرعه با قیمت 7 یورو برای هر کیلو است، در موج گرمای شدید از گل دهی ایستاد.مگان سپ کشاورز این مزرعه و مدیر روابط خارجی EARA (منبع به زبان انگلیسی) میگوید: «تصور کنید طول بوته گوجه فرنگی را که یک سوم میانی آن کاملا بدون میوه است. چنین چیزی را قبلا هرگز ندیده بودیم.» گلدهی دوباره آغاز شده و او امیدوار است فصل برداشت که امسال دیرتر از معمول شروع میشود، بتواند بخشی از کمبود را جبران کند.به گفته مگان، کمبود آب همچنین روی کدوهای هالووین این مزرعه اثر گذاشته و باعث شده امسال کوچکتر از حد معمول باشند، در حالی که گرمای بالا روی برگهای ذرت «نشانه های اولیه سوختگی که قبلا ندیده بودیم» بر جا گذاشته است.این موج گرما ضعفهای شبکه تامین آب محلی از جمله زیرساخت های نشتی دار را هم عیان کرد. مزرعه کرلی کریک رانچ مکرر کمتر از سهمیه روزانه ای که انتظار داشت دریافت کرد و در نهایت مقامات ناچار شدند 50 هزار لیتر آب با تانکر به آنجا منتقل کنند.با این حال، تنوع بخشی به محصولات به این مزرعه کمک کرده ریسک را پخش کند.مگان توضیح میدهد: «سالهای زیادی هیچ بادمجان نمیگیریم چون گرما کافی نیست، با این حال باز هم آن را میکاریم، برای روز مبادا. امسال آن ریسک جواب داد… برای اولین بار محصول بسیار زیادی برداشت کردیم.»این راهبرد برای کشاورزان جنوب اسپانیا هم جواب داده است.یانیک شونهوفن که مالک مزرعه لا خونکرا (منبع به زبان انگلیسی) در مورسیا است، میگوید: «در طول تاریخ مزرعه ما به شدت به غلات وابسته بوده است. ما به تدریج تنوع محصولات را بیشتر کردیم و به دنبال نظامهایی رفتیم که با اقلیمی هرچه غیرقابل پیش بینی تر سازگارتر باشند.»به گفته یانیک، گیاهان معطر مانند رزماری، اسطوخودوس، مریم گلی و اورگانو به خوبی با شرایط خشک مدیترانه ای سازگارند. این محصولات همچنین قیمت خوبی دارند؛ حدود 2000 یورو در هر هکتار با هزینه هایی در حدود 1000 یورو. پسته که آن هم با آب و هوای خشک کنار می آید، حتی درآمد بیشتری دارد؛ حدود 2350 یورو در هر هکتار با هزینه هایی مشابه.با این حال سرما در یک بازه حساس، تمام محصول بادام لا خونکرا را از بین برد؛ زیانی «بسیار قابل توجه» در حد 700 تا 1050 یورو در هر هکتار.چالشهای فاصله گرفتن از محصولات کالاییبا وجود حاشیه سود جذاب برخی محصولات مقاوم به خشکسالی، تغییر کشت به آنها چندان ساده نیست.یانیک توضیح میدهد: «اگرچه گیاهان معطر را میتوان به روغنهای اسانسی تبدیل کرد که ارزش افزوده بیشتری نسبت به غلات دارند، این بازارها به تاسیسات فرآوری، سرمایه گذاری و خریداران قابل اعتماد نیاز دارند.»در مقابل، غلات و دانه های روغنی محصولات کالایی به شمار میروند؛ محصولاتی استاندارد که به صورت حجمی فروخته میشوند و قیمت آنها عمدتا تحت تاثیر بازارهای جهانی است. کشاورزان معمولا برای محصول خود خریداران ثابت دارند، اما قدرت چندانی برای گرفتن پول بیشتر در ازای مقاومت اقلیمی ندارند. در لا خونکرا، به گفته یانیک، گندم حدود 600 یورو در هر هکتار درآمد دارد در حالی که هزینه ها در حدود 500 یورو است.با این حال سیاستهای یارانه ای بیشتر به نفع همین محصولات است. سیاست مشترک کشاورزی اتحادیه اروپا (CAP) حمایت پایه درآمدی را بر اساس تعداد هکتارهای زیر کشت پرداخت میکند، نه بر اساس نوع محصول یا میزان تولید؛ بنابراین منابع مالی به طور طبیعی بیشتر به مزارع بزرگتری میرود که اغلب محصولات کالایی تولید میکنند. اتحادیه اروپا همچنین در صورتی که قیمت بازار محصولات کالایی زیر یک حد مشخص بیاید وارد عمل میشود.با این همه، محصولات کالایی هم در برابر هوای افراطی مصون نیستند. در مزرعه 700 هکتاری ارگانیک گوت ویمارشمیندن در فلدونگن آلمان، که بر کشاورزی حفاظتی متکی است، به گفته مدیر آن ماکسیمیلیان کریم، جو تابستانی و گندم زمستانی در برابر گرما کم آورده اند و ذرت به جای 25 تا 30 تن معمول، تنها حدود 17 تن محصول داده است.اسپلت و کانولا وضعیت بهتری داشتند. ماکسیمیلیان همچنین در فکر کشت امری، یکی از گونه های قدیمی گندم، است که عملکرد آن 20 تا 30 درصد کمتر از گندم معمولی است اما قیمت تنها کمی بالاتر است. او میگوید: «به طور کلی محصولاتی با ارزش پایین تر کشت نمیکنیم چون قیمتشان هزینه ها را توجیه نمیکند.»احیای سلامت خاک میتواند ورق را برای کشاورزان اروپایی برگرداندکشاورزی کالایی همچنین روشهای فشرده ای را تشویق میکند که خاک را تهی کرده و انتشار گازهای گلخانه ای را افزایش میدهند، به ویژه از طریق کود شیمیایی؛ و تنها تغییر نوع محصول این مشکل را حل نمیکند.لیلی مکسول لوین رئیس امور دفاعی در سازمان بین المللی غیرانتفاعی کامون لند (منبع به زبان انگلیسی) میگوید: «اگر یک محصول مقاوم به خشکسالی را در خاکی مرده و فشرده شده در منطقه ای عاری از تنوع زیستی بکارید، باز هم به سختی رشد میکند چون چیزی باقی نمانده که وقتی باران میبارد آب را در خود نگه دارد.»به گفته او، تیمش با جوامع محلی در بیش از 50 کشور کار میکند تا با رویکردی جامع که تاثیر اجتماعی، بازسازی تنوع زیستی، بازده مالی و حس تعلق به مکان را در هم میآمیزد، مناظر تخریب شده را احیا کنند.مگان توضیح میدهد: «برای بیشتر مزارع زراعی در منطقه ما، سالها شخم عمیق، تک کشتی و استفاده از نهاده های شیمیایی، خاک را به زمینی سخت و خشک با کربن آلی بسیار پایین تبدیل کرده که توانایی نفوذ و نگه داری آب باران را محدود میکند. در عوض آب روی سطح جاری میشود و فرسایش به بار میآورد.»به گفته لیلی، خاک سالم تر میتواند عملکرد را افزایش دهد، نیاز به کود شیمیایی گران را کاهش دهد و آب بیشتری در خود نگه دارد؛ وضعیتی که هم خشکسالی و هم سیل را تعدیل میکند. او میگوید: «دیده ایم که مناظر تخریب شده در عرض یک دهه دگرگون شده اند؛ خاکی که روی آن پوسته میبست دوباره شروع به جذب باران کرده و دامنه هایی که آب را جاری میکردند مثل اسفنج عمل میکنند.»در لا خونکرا، حوضچه ها، شیارهای انحرافی، پوشش گیاهی و طراحی کلیدخطی، رواناب را کند میکنند و نفوذ آب را افزایش میدهند. یانیک میگوید: «برای ما سازگار شدن با خشکسالی به معنای پیدا کردن آب بیشتر نیست، بلکه استفاده بسیار بهتر از هر قطره بارانی است که میبارد.»لیلی میگوید: «همین کار است که به محصولات مقاوم، شانس مقاومت میدهد. اگر میخواهیم کشاورزان ریسک تغییر به سوی گونه های کم بازده تر اما مقاوم به اقلیم را بپذیرند، باید ابتدا روی احیای زمینی که زیر پای این محصولات است سرمایه گذاری کنیم، نه اینکه فقط بذر دیگری دستشان بدهیم و خیالمان راحت شود.»کشاورزان به چه حمایتی از دولت ها نیاز دارند؟طرح یارانه ای CAP در اتحادیه اروپا، اقدامهایی مانند تناوب کشت، کشت پوششی و کشت گیاهان تثبیت کننده نیتروژن را که کود طبیعی تولید میکنند و سلامت خاک را بهبود میدهند، پاداش میدهد. با این حال، هزینه و مسئولیت اجرای این اقدامها تا حد زیادی بر دوش خود کشاورزان است، در حالی که منافع آنها برای امنیت غذایی، تنوع زیستی و سلامت انسانها چندان به رسمیت شناخته نمیشود.یانیک میگوید: «به سیاستهایی نیاز داریم که سازگار شدن را برای کشاورزان کمتر ریسکی کند.» او به بیمه های بهتر در برابر خشکسالی و سرما و نیز حمایت مالی در سالهایی که طول میکشد تا محصولات چندساله مستقر شوند اشاره میکند.مگان از سیاستگذاران منطقه ای میخواهد سریع عمل کنند و تامین مالی گذار به مدیریت احیاگر زمین را از طریق خدمات مشاوره ای، بیمه دوران گذار و سرمایه گذاری مشترک در ماشین آلات جدید بر عهده بگیرند.به گفته جوزفین، کشاورزان عضو ائارا با آب کمتر و نهاده های پایین تر، برداشتهایی برابر یا بهتر به دست میآورند، اما «نه بازار و نه CAP برای مقاومتی که ایجاد شده پولی پرداخت نمیکنند.» او خواستار «بازاری منصفانه و سیاست CAPی است که به نتایج پرداخت کند، نه فقط به اقدامها و هکتارها؛ تا مقاومت دیگر هزینه ای نباشد که کشاورزان به تنهایی آن را میپردازند.»یکی از کشاورزان این ائتلاف، گونار تلین از مزرعه وسترا گاتوگورد در ودرسلو سوئد که پنج هکتار مساحت دارد، طرحی برای نحوه اجرای این کار ترسیم میکند: اندازه گیری های ماهواره ای در طول فصل بررسی میکند که میزان فتوسنتز بالاتر از سطح توافق شده برای آن منطقه باشد و میزان زمین عریان و دمای خاک پایین تر از حدود توافقی.اگر این معیارها رعایت شود، پول CAP پرداخت میشود و اگر رعایت نشود خبری از یارانه نخواهد بود. او میگوید: «این همان مشوقی است که کشاورزان را به سمت کشاورزی احیاگر سوق میدهد.»همه به این رویکرد قانع نشده اند. ماکسیمیلیان میگوید که «طرفدار جدی یارانه نیست» و معتقد است کشاورزان باید صرفا از طریق کشاورزی احیاگر خود را سازگار کنند. او میگوید قیمتهای بهتر به تنهایی مشکل بنیادی را حل نخواهد کرد.با این حال برای بسیاری، بازار منصفانه همچنان حلقه مفقوده است. یانیک میگوید: «کشت یک محصول مقاوم به خشکسالی تنها نیمی از راه حل است. کشاورزان همچنین به بازاری نیاز دارند که آن قدر پرداخت کند تا کاشتن چنین محصولی ارزش داشته باشد.» بدون چنین بازاری، جوزفین هشدار میدهد که «اروپا هر روز صدها مزرعه از دست میدهد؛ همان مزارعی که کلید احیای این قاره در دستان آنهاست.»