آیا انتخابات اسرائیل رویکرد ایران را تغییر خواهد داد؟

رای امروز سه‌شنبه اسرائیل اولین انتخابات سراسری این کشور پس از حمله حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ است - حمله‌ای که به یکی از عمیق‌ترین بحران‌های امنیتی در تاریخ اسرائیل منجر شد.

در حالی که نخست وزیر فعلی بنیامین نتانیاهو برای حفظ قدرت می‌جنگد، مسئله صرفا این نیست که چه کسی دولت بعدی اسرائیل را رهبری می‌کند، بلکه این است که چگونه آن دولت بحران امنیتی منطقه‌ای را که در اثر حمله و واکنش اسرائیل ایجاد شد، که شامل آغاز جنگ علیه ایران می‌شود، هدایت خواهد کرد.

برای مشاهده این ویدیو لطفا جاوا اسکریپت را فعال کنید و به مرورگر وب که از ویدیوی HTML5 پشتیبانی می کند ارتقا دهید.

دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده اخیرا رهبر فعلی اسرائیل را به عنوان "نخست وزیر جنگجو" تأیید کرد و هشدار داد که هر انتخاب دیگری بر اتحاد اسرائیل با واشنگتن تأثیر می گذارد.

ترامپ در یک پست آنلاین با اشاره به مناقشه ایران گفت: اگر اسرائیل رهبر اشتباهی داشته باشد که هر کسی غیر از بی بی (بنیامین نتانیاهو) باشد، آمریکا باید خود این کار را انجام دهد و من تمایلی به این کار ندارم.

با این حال، در پشت صحنه، گزارش های رسانه ها حاکی از شکاف بین دولت اسرائیل و دولت ترامپ بود. به گزارش فایننشال تایمز، ارتش اسرائیل قصد داشت دور جدیدی از حملات را به تاسیسات هسته ای، مراکز دولتی و زیرساخت های انرژی ایران در حدود 10 اکتبر انجام دهد. با این حال، ترامپ قبل از انتخابات میان دوره ای آمریکا در 3 نوامبر با تشدید تنش های جدید مخالفت کرد.

جروزالم پست بعدا این روایت را زیر سوال برد و گزارش داد که ارتش هیچ دستورالعمل خاصی برای چنین عملیاتی ندارد.

رقابت اسرائیل به یک دوئل فشرده بین نتانیاهو و رقیب اصلی او، گادی آیزنکوت - رئیس سابق ستاد ارتش اسرائیل (نیروهای دفاعی اسرائیل) و رهبر حزب میانه رو پیشرو "یاشار" تبدیل شده است.

اما راز زیمت، رئیس برنامه ایران در موسسه مطالعات امنیت ملی (INSS) مستقر در تل‌آویو، هشدار می‌دهد که شکاف‌های سیاسی بین این دو گزینه آنقدر عمیق نیست که از «تغییر اساسی در رویکرد تل‌آویو نسبت به تهران» پس از انتخابات صحبت کند.

زیمت به دویچه وله گفت: «در برداشت جناح‌های چپ، راست و مرکزی اسرائیل در مورد تهدید ایران، به‌ویژه تهدید هسته‌ای آن، تفاوت‌های جزئی وجود دارد».

علاوه بر این، به گفته زیمت، هر گونه تشدید تنش نظامی علیه ایران بسیار بیشتر از اینکه به هویت نخست وزیر اسرائیل بستگی داشته باشد «به تصمیم رئیس جمهور آمریکا» بستگی دارد.

او گفت: «به طور کلی، من انتظار ندارم که سیاست اسرائیل در قبال ایران و نیروهای نیابتی آن، بدون توجه به ترکیب دولت آینده، دستخوش تغییرات چشمگیری شود.

دنی سیترینوویچ، همکار ارشد INSS موافق است که نباید انتظار "تغییرات اساسی" در سیاست اسرائیل در قبال ایران بسته به نتیجه انتخابات داشت.

سیترینوویچ به دویچه وله گفت: «حتی اگر نتانیاهو شخصا از قدرت کناره‌گیری کند، نفوذ او و سیاست‌های شکل‌گرفته در سال‌های اخیر به سادگی از بین نخواهد رفت».

اجماع کنونی در مورد ایران را می توان در حمله تروریستی سه سال پیش حماس جستجو کرد. به گفته نوید طوبیان از مؤسسه تحقیقات رسانه ای خاورمیانه مستقر در آمریکا، قبل از این حمله، بسیاری معتقد بودند که اسرائیل باید با جمهوری اسلامی «به شیوه ای محدود و مدیریت شده» برخورد کند و تنها با بازوهای به اصطلاح «محور مقاومت» مقابله کند. اما 7 اکتبر قوانین بازی را به کلی تغییر داد.

طوبیان می‌گوید در حالی که اسرائیل از شعارهای ایران برای نابودی آن آگاه بود، اعتقاد بر این بود که چنین فراخوان‌هایی «جنبه داخلی» برای جمع‌آوری پایگاه اسلام‌گرایان تندرو در ایران دارد.

حمله تروریستی حماس متحد ایران اما نشان داد که تهران "از هیچ تلاشی برای ضربه زدن به اسرائیل دریغ نمی کند."

دامون گلریز، محقق مؤسسه ژئوپلیتیک لاهه، نیز به 7 اکتبر به عنوان محرک "بزرگترین آسیب تاریخی ملت یهود" ناشی از هولوکاست اشاره می کند.

وی به دویچه وله گفت: حفظ جاه طلبی های هسته ای ایران و تهدیدهای مستمر علیه اسرائیل این ترس را تشدید کرده است که برای بخش بزرگی از جامعه اسرائیل، حاکمان امروزی در ایران به نماد یک تهدید تاریخی تبدیل شده اند.

به گزارش گلریز، با در نظر گرفتن این موضوع، سیاست کنونی آمریکا و اسرائیل در قبال ایران سه بردار را دنبال می کند.

او گفت: «اول، برکناری رهبران رژیم؛ دوم، فروپاشی صنعتی و زیرساختی، و سوم، سازماندهی جنگ داخلی و آنچه او «قیچی جغرافیایی» برای تجزیه ایران، با کمک جدایی طلبان کرد و بلوچ مسلح کرد.

با این حال، ایالات متحده و اسرائیل تنها بازیگران درگیری نیستند. خبرگزاری رویترز در گزارش اخیر خود به نقل از مقامات ارشد امنیتی ایران اعلام کرد که تهران برنامه های عملیاتی مفصلی را برای حملات تلافی جویانه آماده کرده است. تهران هشدار داد که ابزارهای تلافی جویانه آنها شامل انهدام کابل های ارتباطی فیبر نوری زیر دریا در خلیج فارس و تنگه هرمز، در کنار هدف قرار دادن مراکز داده وابسته به آمریکا و زیرساخت های هوش مصنوعی در منطقه است.

گلریز با اظهار نظر در مورد جایگزین‌های احتمالی برای تشدید تنش نظامی، به فرصت دیپلماتیکی اشاره می‌کند که شش ماه پیش در اسلام‌آباد باز شد، زمانی که تهران موافقت کرد هرگز جنگ یا عملیات نظامی علیه اسرائیل را آغاز نکند.

به گزارش گورلیز، برای اولین بار در تاریخ جمهوری اسلامی، منافع اساسی امنیت ملی اسرائیل به امضای روسای جمهور ایران و آمریکا رسید.

گلریز گفت: اولین ماده چارچوب اسلام آباد می توانست «آغاز پایانی برای شعارهای «مرگ بر آمریکا» و تهدیدهای ضدیهودی از جمله «مرگ بر اسرائیل» باشد.

این پنجره دیپلماتیک به سرعت بسته شد، اما "با اراده سیاسی، مفاد و روح تفاهم نامه اسلام آباد اولین گام راهبردی به سوی صلح پایدار خواهد بود."

اما سیترینوویچ، همکار ارشد INSS، در ارزیابی تمایل نخبگان اسرائیلی برای بازگشت به دیپلماسی کمتر خوشبین بود.

وی به دویچه وله گفت: در حال حاضر بازگشت به توافق هسته ای در عرصه سیاسی اسرائیل جایی ندارد.