آیا در برنامه فضایی اولیه شوروی «کیهان نوردان گمشده» وجود داشت؟

در هفته‌های پایانی سال 1960، دو جوان علاقه‌مند به رادیو در حال نظارت بر مخابره‌های یک ایستگاه شنود خانگی بر روی پشت بامی در تورین، ایتالیا بودند، که برادران چیزی خارق‌العاده را تشخیص دادند: سیگنال ضعیفی که نشانه‌های مشخصه‌ای را داشت که از فضا سرچشمه می‌گرفت. این تنها چیز شگفت‌انگیز در مورد سیگنال ادعایی نبود: این پیام حاوی یک پیام بسیار آشنا بود: این کد مورس برای سیگنال بین‌المللی پریشانی SOS بود.

همانطور که جوانان گوش می دادند، به نظر می رسید سیگنال ضعیف تر می شد. این یک احتمال نگران کننده را ایجاد کرد: آیا ممکن است منبع سیگنال در حال دورتر شدن از زمین باشد؟ و اگر چنین است، آیا این امکان وجود داشت که این سیگنال مربوط به منشأ شوروی باشد - شاید یک فضاپیما که درمانده به فضا می‌رود و فضانوردی را حمل می‌کند که مأموریت محکوم به فنا هرگز به طور عمومی تایید نشده است؟

این رویدادهای عجیب در نوامبر 1960 اولین مورد از یک سری شنود سیگنال های رادیویی ادعایی بود که اساس یک راز ماندگار دوران جنگ سرد را تشکیل می داد که شامل به اصطلاح "کیهان نوردان گمشده" می شد - شایعه شده بود که مسافران فضایی اولیه شوروی قبل از پرواز تاریخی یوری گاگارین در تاریخ 19 بهار بعدی، شش روز بعد از بهار سال بعد، در جریان ماموریت های فضایی مخفی جان خود را از دست داده اند. یکی از ترسناک ترین افسانه های عصر فضا باقی مانده است. آیا واقعا مأموریت‌های فضایی اولیه شوروی - با خدمه فضانوردان بدبخت - که تا به امروز نامشخص مانده است وجود داشته است؟

رهگیری در توره برت

این داستان عجیب در اکتبر 1957 آغاز شد، زمانی که برادران ایتالیایی آشیل و جیان باتیستا جودیکا-کوردیلیا، همراه با سایر نقاط جهان، درباره پرتاب موفقیت‌آمیز اسپوتنیک 1، اولین ماهواره مصنوعی زمین توسط اتحاد جماهیر شوروی، مطلع شدند.

بلافاصله، این دو مجذوب ایده تلاش برای گوش دادن به سیگنال‌های چنین فضاپیما شدند و شروع به کار برای مونتاژ ایستگاه ردیابی رادیویی خود کردند که بیشتر از تجهیزات نظامی دست دوم مازاد ساخته شده بود. آنچه را که به راحتی نمی توانستند پیدا و خریداری کنند، برادران اغلب خودشان را جمع می کردند.

آنها یک ایستگاه ردیابی بداهه در یک پناهگاه متروکه جنگ جهانی دوم ساختند، که برادران آن را توره برت نامیدند، که در نهایت تبدیل به یک مرکز رادیویی کاملا کاربردی با آنتنی شد که آنها از مواد نجات یافته مانند سیم مرغ و قطعات فلزی ساخته بودند.

برادران جودیکا-کوردیلیا، آشیل (چپ) و جیووانی باتیستا (راست). (اعتبار تصویر: دامنه عمومی) ایستگاه هر چه از نظر زیبایی شناسی فاقد آن بود، عملکرد را جبران کرد و به زودی تلاش‌های آماتوری برادران به آنها اجازه داد تا با موفقیت ارسال‌های مرتبط با اسپوتنیک 2، اولین فضاپیمای شوروی را که یک موجود زنده را به مدار برد: سگی به نام لایکا، که در ماموریت مسافر یک طرفه شد، رهگیری کنند. بعدا، پسران همچنین گفتند که می‌توانند پیام‌های ارسالی از ماهواره اکسپلورر ۱ آمریکا را ردیابی کنند.

برخی از چیزهایی که برادران جودیکا-کوردیلیا توانستند به دست آورند را می توان به قرار گرفتن در مکان مناسب در زمان مناسب دانست. به طور خاص، موقعیت آنها در شمال ایتالیا سودمند بود، زیرا به آنها اجازه می داد سیگنال های فضاپیمای شوروی را که از بالای سر عبور می کردند، نظارت کنند.

تماس پریشان از فضا

در اواخر نوامبر 1960، برادران جودیکا-کوردیلیا از گزارش‌هایی از یک رصدخانه آلمان غربی مطلع شدند که نشان می‌دهد ممکن است یک ماهواره ناشناس در مدار وجود داشته باشد، که احتمال جالبی را ایجاد می‌کند: آیا می‌توانست فضاپیمائی وجود داشته باشد که برای عموم فاش نشده باشد؟

برادران که شیفته بودند، شروع کردند به گذراندن شب های خود در توره برت و اسکن آسمان برای فرکانس های رادیویی در جستجوی شی مرموز ادعایی. در نهایت، آنها ادعا کردند که سیگنالی را شناسایی کرده اند که به طور قابل توجهی با سیگنال هایی که در گذشته ردیابی کرده بودند متفاوت است. برخلاف بوق‌های الکترونیکی آشنا که از ماهواره‌های دیگر رهگیری می‌کردند، این انتقال غیرقابل انکار به نظر می‌رسید: کد مورس برای SOS بود.

طبق گزارش آنها، هنگامی که این زوج به ارسال هشدار دهنده گوش می دادند، سیگنال به تدریج شروع به محو شدن کرد و احتمال نگران کننده ای را ایجاد کرد: چه می شد اگر فضاپیمایی که آنها نظارت می کردند فقط در مدار حرکت نمی کرد، بلکه از زمین دور می شد؟

آثار هنری حزب کمونیست اتحاد جماهیر شوروی در جشن چهار مأموریت اول وستوک، اولین پروازهای فضایی انسان در تاریخ. (اعتبار تصویر: Pierce Archive LLC/Buyenlarge از طریق Getty Images) اگر درست باشد، پیامدها خیره کننده بودند: اتحاد جماهیر شوروی ممکن است یک مأموریت فضایی مخفی را انجام داده باشد، اما این بار با یک فضانورد انسانی - و چیزی به طرز وحشتناکی اشتباه شده بود و با گم شدن یک فضاپیما و سرنشین آن در فضا پایان یافت.

به طور قابل توجهی، به نظر می‌رسد که برادران مستقلا به این نتیجه رسیده‌اند و هیچ مدرک تأیید شده‌ای مبنی بر اینکه انتقالی که آنها ادعا می‌کنند رهگیری کرده‌اند از یک فضاپیمای خدمه‌دار سرچشمه گرفته است، چه رسد به مأموریت ناشناخته شوروی که به نحوی از نفوذ گرانشی زمین فرار کرده و نتایج غم‌انگیزی داشته است، ظاهر نشده است.

با این وجود، ادعاهای برادران به زودی به احتمال نگران‌کننده‌ای کمک می‌کند: اینکه فضانوردان گمشده ناشناخته‌ای وجود داشته‌اند که در طول مأموریت‌هایی که از آگاهی عمومی پنهان مانده‌اند، از بین رفته‌اند.

ضربان قلب و صداهای روحی

سیگنال پریشانی ادعایی تنها آغاز یک سری ادعاهای غیرمستند برادران جودیکا-کوردیلیا بود، و در اولین روزهای فوریه 1961، کارآگاهان رادیویی آماتور ادعا می کردند که سیگنال عجیب دیگری را رهگیری کرده اند. این بار، این زوج ادعا کردند که تنفس سختی را شنیده‌اند که از امواج رادیویی عبور می‌کند، و حتی چیزی که شبیه ناله‌های سخت فردی در یک فضاپیمای در حال گردش است.

در ضبطی به همان اندازه وهم‌آوری که برادران تهیه کردند، صدایی شبیه صدای تپنده قلب انسان شنیده می‌شد. برادران ضبط شده را با متخصص قلب ایتالیایی آشیل دوگلیوتی به اشتراک گذاشتند، که طبق گزارش ها، معاینه او به این نتیجه رسید که صداها با تنفس سخت و ضربان قلب بالا انسان مطابقت دارد.

با گذشت زمان، ضبط‌های بیشتری ظاهر می‌شد، که شامل ارسال‌هایی بود که پسران معتقد بودند شواهدی از مأموریت‌های ناموفق شوروی است که قبل از پرواز موفقیت‌آمیز فضایی یوری گاگارین، که سفر 108 دقیقه‌ای به دور زمین در سال 1961 او را به اولین انسانی تبدیل کرد که به فضا سفر کرد.

با این حال، آنچه که ممکن است بحث برانگیزترین ادعای برادران باشد مربوط به ضبطی بود که آنها معتقد بودند آخرین لحظات یک فضانورد زن را ثبت کرده است که ظاهرا سفر بدش پیش از پرواز فضایی تاریخی والنتینا ترشکووا در سال 1963، اولین زنی که به فضا سفر کرد، رخ داده است. با این حال، کارشناسان خاطرنشان کرده‌اند که این انتقال‌ها از پروتکل‌های معمولی ارتباطات نظامی پیروی نمی‌کنند و مشروعیت آنها را بیشتر مورد تردید قرار می‌دهد.

سرگرد یوری گاگارین، اولین انسانی که به فضا پرواز کرد. (اعتبار تصویر: Bettmann/Getty Images) ادعای جاسوسی شوروی؟

با افزایش شهرت برادران جودیکا-کوردیلیا، روزنامه نگاران و کنجکاوها تنها کسانی نبودند که توجه آنها را به خود جلب کردند. ظاهرا فعالیت های آنها مورد توجه مقامات اطلاعاتی قرار گرفته است.

در یک نمونه، برادران ادعا کردند که مردی که خود را خبرنگار روسی معرفی می‌کرد، با آنها ملاقات کرده است. اندکی پس از آن، فرد دیگری - این بار که ادعا می کرد یک مامور ضد جاسوسی ایتالیایی است - به آنها هشدار داد که "خبرنگار" که برای دیدن آنها آمده بود یک مامور KGB است.

جودیکا-کوردیلیاها و سرگرمی غیرمتعارفشان، به نظر می رسید، اکنون آنها را در تیررس مقامات اطلاعاتی شوروی قرار داده بود.

یک پیچ غیرمعمول در این بخش از داستان برادران ایتالیایی سرانجام دهه‌ها بعد ظاهر شد، زمانی که روزنامه‌نگار مستقر در لندن، کریس هولینگتون، شروع به بررسی مجدد ادعاهای خود برای داستانی بلند کرد که در مجله فورتین تایمز با محوریت ماوراء الطبیعه ظاهر شد. به گفته هولینگتون، یک عامل سابق KGB شوروی که بعدا به عنوان سفیر روسیه در یک کشور اروپایی خدمت کرد، گزارش شده است (به شرط ناشناس ماندن) که مسکو واقعا به جودیکا-کوردیلیاس و ادعاهای آنها علاقه مند است.

مامور سابق کا.گ.ب به هالینگتون گفته است: «به فضانوردان ما هشدار داده شد که پس از این در فضا مراقب آنچه می‌گویند باشند و برادران را دنبال کردند.»

اگر به خاطر شهرتی که در آن زمان به خاطر شنودهای رادیویی ادعایی به دست آوردند نبود، اوضاع می توانست برای برادران به طرز غم انگیزی پایان یابد. همانطور که مامور سابق KGB به هالینگتون گفت، برای مدتی اعتقاد بر این بود که برادران "باید با آنها برخورد شود - شاید یک تصادف"، اگرچه پس از حضور آنها در یک برنامه تلویزیونی که توجه قابل توجهی به آنها جلب کرد، هر گونه نقشه شوروی که برادران را به خطر می انداخت غیرعملی شد.

مامور سابق کا.گ.ب به هولینگتون گفت: «این باعث نجات جان آنها شد.

صندلی پرتابی Vostok VZA و لباس فضایی SK-1، همانطور که در پنج مأموریت اول وستوک اتحاد جماهیر شوروی در سال 1961 استفاده شد، در 17 سپتامبر 2015 در لندن به نمایش گذاشته شد. (اعتبار تصویر: LEON NEAL/AFP از طریق Getty Images) سوالات بی پاسخ

البته، با توجه به ناشناس ماندن درخواست شده توسط منبع هالینگتون، صحت ادعای جاسوسی ادعایی شوروی دشوار است. همین را باید در مورد بسیاری از ادعاهای جودیکا-کوردیلیاس گفت - حتی اگر برادران در رهگیری مخابره های شوروی در آن زمان موفق بودند، این به تنهایی ثابت نمی کند که آنها شواهدی از مأموریت های ناشناخته کشف کرده اند که ممکن است طی آن فضانوردان از بین رفته باشند.

برخی، مانند Sven Grahn، محقق پرواز فضایی، به قابلیت‌های ردیابی واقعی برادران اذعان کرده‌اند، در حالی که نسبت به ادعاهای احساس‌کننده‌تر «کیهان‌نورد گمشده» تردید دارند و نشان می‌دهند که برادران ممکن است برخی از ارسال‌هایی را که ضبط کرده‌اند، اشتباه تفسیر کرده باشند.

گرن در ارزیابی برادران و ادعاهای آنها گفت: "من فکر می کنم که برادران جودیکا-کوردیلیا یک ایستگاه ردیابی را راه اندازی کردند و سیگنال هایی را از فضاپیماهای مختلف دریافت کردند." او می افزاید: «با این حال، بنا به دلایلی آنها فکر می کردند که به داستان های هیجان انگیز [برای] حفظ تصویر خود از یک عملیات «شات داغ» نیاز دارند. زمانی که برخی از دریافت‌ها را بیش از حد تفسیر کردند و ادعاهای خارق‌العاده‌ای داشتند، «به دام افتاده‌اند» و مجبور بودند به ایجاد احساسات ادامه دهند.»

البته این احتمال هم وجود دارد که ضبط ها فریبنده باشند. به هر حال، هیچ سوابق تأیید شده مستقلی از پرتاب، ارتباطات تأیید شده، یا سایر شواهد مربوط به آن دوره وجود ندارد که پشتیبانی بیشتری از آنچه برادران ادعا می‌کردند رهگیری کرده‌اند، ارائه کند.

با این حال، چیزی که می توان تأیید کرد، محرمانه بودن کاملا مستند اتحاد جماهیر شوروی است که لایه دیگری از پیچیدگی را به مسائل اضافه می کند. همانطور که جیمز اوبرگ مورخ فضایی مشاهده کرده است، موارد تایید شده ای وجود دارد که در آن مقامات شوروی عکس ها و سوابق مربوط به سال های اولیه پرواز فضایی انسان را تغییر داده اند، واقعیتی که شاید به تقویت شایعات در مورد ادعای گم شدن فضانوردان کمک کرده است. همچنین مشخص است که برنامه فضایی شوروی چندین فاجعه مرگبار مانند انفجار سکوی پرتاب در 24 اکتبر 1960 که منجر به کشته شدن یک افسر عالی رتبه ارتش شوروی و حداقل 100 نفر دیگر شد را پوشش داد.

در آن زمان، خبرگزاری های دولتی شوروی آن را به عنوان سقوط هواپیما گزارش کردند.

هیچ مدرک تأیید شده ای برای حمایت از ادعاهای مربوط به پروازهای فضایی ناکام و ناشناخته شوروی از نوع توصیف شده در افسانه های فضانوردان گمشده به دست نیامده است. با این حال، روایت‌های برادران جودیکا-کوردیلیا برای دهه‌ها توجه را به خود جلب کرده و در میان عجیب‌ترین داستان‌های افسانه‌های دوران اولیه عصر فضایی باقی مانده است - واقعیتی که شیفتگی همیشگی بشر را نسبت به اسرار و پدیده‌های جنگ سرد که فراتر از زمین وجود دارند، نشان می‌دهد.