اجلاس استانبول: تأکید ۸ کشور اروپایی و منطقه بر راهحل دیپلماتیک در جنگ ایران
وزیران امور خارجه آلمان و هفت کشور دیگر توافق کردند برای یافتن راهحلهای دیپلماتیک در ارتباط با جنگ ایران همکاری کنند. آنها با هشدار به تهران و حوثیها در باره حمله به کشتیها،تاکید کردند که جنگ ایران راهحل نظامی ندارد
درگیریهای نظامی در دریای سیاه، خلیج فارس و دریای سرخ، تجارت بینالمللی و انتقال کالا را با اختلالهای گسترده روبهرو کرده است.
در همین ارتباط وزیران امور خارجه آلمان و هفت کشور دیگر در نشستی در استانبول توافق کردند برای یافتن راهحلهای دیپلماتیک در ارتباط با جنگ ایران و تضمین آزادی کشتیرانی در دریای سیاه همکاری کنند.
یوهان وادهفول، وزیر خارجه آلمان، در حاشیه نشست استانبول گفت: «ما در اینجا با یک صدا سخن میگوییم و اعلام میکنیم: دیگر بس است.»
در این نشست، علاوه بر وادهفول و هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه و میزبان مذاکرات، وزیران خارجه فرانسه، بریتانیا، ایتالیا، مصر، پاکستان و عربستان سعودی نیز حضور داشتند.
وادهفول اشاره کرد کشورهای شرکتکننده تصمیم گرفتهاند از تمامی امکانات دیپلماتیک استفاده کنند و با همه طرفهایی که بهطور مستقیم یا غیرمستقیم از بحرانهای منطقهای تأثیر پذیرفتهاند، وارد گفتوگو شوند.
او همچنین اعلام کرد که آلمان همراه با فرانسه و بریتانیا آمادۀ مذاکره با جمهوری اسلامی برای جلوگیری از دستیابی این کشور به سلاح هستهای است.
وادهفول با تأکید بر این که تحت هیچ شرایطی نباید دور جدیدی از تنشها در منطقه آغاز شود، حلوفصل مناقشه ایران از طریق نظامی را غیرممکن دانست و افزود: «در صورت بروز درگیری، نه تنها منطقه، بلکه اقتصاد جهانی و شهروندان اروپایی نیز متحمل صدمات سنگینی خواهند شد.»
همتای فرانسوی وادهفول نیز در اظهاراتی در استانبول گفت که تشدید دوباره تنش میان ایران و آمریکا برندهای نخواهد داشت و قیمت نفت را افزایش میدهد.
هاکان فیدان نیز خواستار بازگشایی تنگه هرمز و توقف حملات به عربستان سعودی شد. او همچنین تأکید کرد پیامدهای منفی درگیریها بر بازارهای جهانی باید پایان یابد.
وزیر امور خارجه ترکیه در عین حال مداخله نظامی علیه جمهوری اسلامی را راهحل مناسبی ندانست و گفت: «در حال حاضر هیچکس هم از چنین اقدامی حمایت نمیکند.»
وادهفول جمهوری اسلامی و شبهنظامیان حوثی مورد حمایت ایران را متهم کرد که با حملات خود به کشتیرانی بینالمللی، اقتصاد جهانی را تحت فشار قرار میدهند.
او گفت: «آنها مسئول بیثباتسازی خاورمیانه، بحرانهای انسانی در یمن و بحرانهای غذایی در کشورهای جنوب جهانی هستند.»
تنگه هرمز و تنگه بابالمندب که هر دو از مسیرهای راهبردی تجارت و حملونقل دریایی بینالمللی به شمار میروند، در پی درگیریهای منطقهای به گلوگاههایی برای عبور کشتیهای تجاری تبدیل شدهاند.
یکی دیگر از محورهای اصلی مذاکرات استانبول، وضعیت کشتیرانی در دریای سیاه بود؛ منطقهای که در جریان جنگ روسیه علیه اوکراین، کشتیها از سوی هر دو طرف هدف حمله قرار گرفتهاند.
وادهفول در این زمینه گفت: «ما توافق کردیم که مشترکاً هر اقدامی را انجام دهیم تا صادرات غلات روسیه و همچنین غلات اوکراین امکانپذیر شود.»
او از روسیه خواست برای دستیابی به توافقی در این زمینه همکاری کند.
هاکان فیدان نیز خواستار برقراری آتشبس در جنگ اوکراین شد و تأکید کرد همه کشورهای حاضر در نشست از این خواسته حمایت میکنند.
به گفته وزیر خارجه ترکیه، آزادی کشتیرانی باید دوباره برقرار شود؛ موضوعی که بهویژه برای صادرات غلات اهمیت دارد.
او افزود در صورت ادامه جنگ، روسیه و اوکراین باید بار دیگر به توافقی دست یابند که امکان صادرات غلات را فراهم کند.
حملات در دریای سیاه بهویژه صادرات غلات اوکراین را محدود کرده است. این کشور میتواند از طریق مسیرهای زمینی یا رود دانوب تنها بخشی از حجم معمول صادرات خود را جابهجا کند.
صادرات غلات روسیه نیز کاهش یافته است، هرچند این کاهش در مقایسه با اوکراین محدودتر بوده است.
به گفته سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد، فائو، کشورهای شمال آفریقا، خاورمیانه و بخشهایی از آفریقای جنوب صحرا بیش از دیگر مناطق از اختلال در صادرات غلات آسیب میبینند.
فائو اعلام کرد: «اختلالهای قابل توجهی در بخش لجستیک و دسترسی به بازار وجود دارد، اما هنوز بحران جهانی مواد غذایی شکل نگرفته است.»
این سازمان تأکید کرد چالش اصلی کمبود غلات نیست، بلکه آن است که آیا محمولهها بهطور قابل اعتماد، بهموقع و با هزینهای قابل پرداخت به دست خریداران میرسند یا نه.
نشست استانبول نخستین گردهمایی کشورهای اروپایی و منطقه در این قالب تازه دیپلماتیک بود.
پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه بهتازگی یک پیمان دفاعی تشکیل دادهاند و در نشست استانبول، وزیر امور خارجه مصر نیز به این مجموعه پیوست.
در سوی اروپایی، آلمان، فرانسه و بریتانیا که سالهاست در چارچوب موسوم به E3 همکاری میکنند، این بار همراه با ایتالیا در مذاکرات شرکت داشتند.
وادهفول در پایان نشست گفت گفتوگوها چنان مثبت پیش رفته که کشورهای شرکتکننده تصمیم گرفتهاند از این پس بهطور منظم دیدار کنند.
او اعلام کرد نشست بعدی در آلمان برگزار خواهد شد و همه کشورهای حاضر دعوت او را پذیرفتهاند.