از بنزین تا مواد غذایی و بلیت هواپیما؛ جنگ ایران چقدر برای خانواده‌های آمریکایی آب خورده است؟
بیش از هفت ماه از آغاز جنگ آمریکا با ایران می‌گذرد و پیامدهای اقتصادی آن بیش از هر زمان دیگری در زندگی روزمره آمریکایی‌ها نمایان شده است. از افزایش قیمت بنزین و بلیت هواپیما گرفته تا هزینه حمل‌ونقل کالاها و حتی قیمت کفش، جنگ به‌تدریج راه خود را به سبد هزینه خانوارها باز کرده است.
خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارشی که روز شنبه ۱۷ اکتبر منتشر شد، تاثیر جنگ ایران بر قیمت کالاها و خدمات در آمریکا را بررسی کرد. یافته‌های این گزارش نشان می‌دهد که افزایش شدید بهای انرژی، اگرچه بیشترین فشار مستقیم را بر رانندگان و مسافران هوایی وارد کرده، اما به‌تدریج هزینه تولید، حمل‌ونقل و توزیع کالاها را نیز بالا برده است.بر اساس برآورد مارک زندی، اقتصاددان ارشد موسسه مودی آنالیتیکس، جنگ ایران تاکنون معادل نزدیک به دو هزار دلار به هزینه‌های متوسط هر خانوار آمریکایی افزوده است. از این رقم، حدود هزار و ۱۰۰ دلار به افزایش قیمت انرژی، ۵۴۰ دلار به بالا رفتن نرخ بهره و ۳۶۰ دلار به هزینه‌های نظامی مربوط می‌شود. البته این رقم برآوردی از بار اقتصادی جنگ است و به معنای پرداخت مستقیم تمام این مبلغ از جیب هر خانوار نیست.زندی هشدار می‌دهد که فشار ناشی از افزایش قیمت انرژی همچنان رو به افزایش است و با سطح کنونی قیمت سوخت، هزینه برآوردشده انرژی برای هر خانوار آمریکایی هفته‌ای حدود ۵۰ دلار دیگر بالا می‌رود.آسوشیتدپرس می‌نویسد ملموس‌ترین نشانه این فشار اقتصادی را می‌توان در جایگاه‌های سوخت آمریکا مشاهده کرد. پیش از آغاز جنگ، میانگین قیمت هر گالن بنزین معمولی در این کشور ۲ دلار و ۹۸ سنت بود، اما این رقم روز جمعه به ۴ دلار و ۳۳ سنت رسید؛ افزایشی ۴۵ درصدی که برای میلیون‌ها آمریکایی وابسته به خودرو شخصی، به معنای افزایش محسوس هزینه رفت‌وآمد روزانه است.وضعیت گازوئیل حتی بدتر است. بر اساس داده‌های انجمن خودروی آمریکا، میانگین قیمت هر گالن گازوئیل از ۳ دلار و ۷۶ سنت پیش از جنگ به ۶ دلار و ۳۳ سنت رسیده که نشان‌دهنده افزایشی ۶۸ درصدی است. قیمت این سوخت در سپتامبر حتی رکورد ۶ دلار و ۵۳ سنت را ثبت کرده بود.اهمیت افزایش قیمت گازوئیل تنها به رانندگان خودروهای دیزلی محدود نمی‌شود. بخش بزرگی از حمل‌ونقل جاده‌ای و انتقال کالاها در آمریکا به این سوخت وابسته است و افزایش قیمت آن، هزینه رساندن محصولات از کارخانه‌ها و مزارع به فروشگاه‌ها را بالا می‌برد. به همین دلیل، گرانی گازوئیل می‌تواند با تاخیری چندماهه به افزایش قیمت بسیاری از کالاهای مصرفی منجر شود.آسوشیتدپرس همچنین به چشم‌انداز هزینه‌های گرمایش در فصل زمستان اشاره می‌کند. اداره اطلاعات انرژی آمریکا پیش‌بینی کرده است که هزینه گرمایش برای خانوارهایی که از نفت گرمایشی استفاده می‌کنند، در زمستان پیش رو حدود ۲۱ درصد افزایش یابد؛ البته به شرط آنکه هوا نسبتا معتدل باشد. این نوع سوخت در حدود سه درصد خانوارهای آمریکایی، عمدتا در شمال‌شرق کشور، مورد استفاده قرار می‌گیرد.افزایش قیمت سوخت هواپیما نیز صنعت هوانوردی را تحت فشار قرار داده است. بر اساس آمار انجمن بین‌المللی حمل‌ونقل هوایی، قیمت جهانی هر بشکه سوخت جت که پیش از جنگ حدود ۹۹ دلار بود، در ماه آوریل به ۲۰۹ دلار رسید و پس از یک دوره کاهش، در سپتامبر بار دیگر به نزدیکی ۱۹۵ دلار افزایش یافت.به گزارش آسوشیتدپرس، شرکت‌های هواپیمایی برای جبران بخشی از این هزینه‌ها، قیمت بلیت‌ها و خدمات جانبی را افزایش داده و در مواردی برنامه گسترش پروازهای خود را متوقف کرده‌اند. شاخص قیمت مصرف‌کننده آمریکا نشان می‌دهد که بلیت هواپیما در سپتامبر امسال حدود ۲۲ درصد گران‌تر از مدت مشابه سال گذشته بوده است.آمار اداره حمل‌ونقل آمریکا نیز حاکی از آن است که میانگین قیمت بلیت پروازهای داخلی، بدون محاسبه خدمات اختیاری، از ۴۰۵ دلار در اواخر سال ۲۰۲۵ به ۴۴۵ دلار در سه‌ماهه دوم سال جاری رسیده است. تحلیلگران هشدار می‌دهند که حتی در صورت کاهش قیمت سوخت، محدود شدن ظرفیت پروازها ممکن است مانع از کاهش سریع قیمت بلیت شود.اما وضعیت در فروشگاه‌های مواد غذایی هنوز به اندازه بازار سوخت و حمل‌ونقل بحرانی نشده است. وزارت کشاورزی آمریکا که پیش از جنگ انتظار داشت قیمت مواد غذایی در سال ۲۰۲۶ حدود ۱.۷ درصد افزایش یابد، اکنون رشد ۲.۴ درصدی را پیش‌بینی می‌کند. با این حال، هنوز نمی‌توان مشخص کرد چه سهمی از این افزایش مستقیما ناشی از جنگ است و چه میزان به عواملی مانند تعرفه‌های تجاری، شرایط آب‌وهوایی و افزایش دستمزدها مربوط می‌شود.کریس برت، استاد اقتصاد دانشگاه کرنل، در گفت‌وگو با آسوشیتدپرس از اینکه قیمت مواد غذایی تاکنون افزایش شدیدتری نداشته، ابراز تعجب کرده است. به گفته او، هزینه سوخت، کود شیمیایی و نگهداری محصولات در سردخانه‌ها افزایش یافته، اما بخش مهمی از این فشار هنوز به مصرف‌کننده نهایی منتقل نشده است.وزارت کشاورزی آمریکا برآورد هزینه کود شیمیایی برای محصولات عمده کشاورزی در سال جاری را بین ۹ تا ۱۳ درصد افزایش داده است. برآورد هزینه‌های سوخت، روان‌کننده‌ها و برق نیز بین ۳۳ تا ۴۱ درصد بالا رفته است.برت معتقد است فروشگاه‌های مواد غذایی احتمالا بخشی از این هزینه‌ها را خود تحمل می‌کنند تا مشتریانی را که طی سال‌های گذشته با تورم مداوم روبه‌رو بوده‌اند، از دست ندهند. قیمت مواد غذایی در سپتامبر امسال در مجموع حدود ۲۲ درصد بالاتر از پنج سال پیش بوده است.به ارزیابی کارشناسان، محصولات تازه و فسادپذیر بیش از بسیاری از کالاهای دیگر در معرض افزایش قیمت قرار دارند، زیرا هزینه حمل‌ونقل سریع و نگهداری در شرایط سردخانه‌ای نقش مهمی در قیمت نهایی آن‌ها دارد. در عین حال، خطر خشکسالی، گرما یا سیلاب‌های مرتبط با تشدید پدیده ال‌نینو نیز می‌تواند فشار بیشتری بر بازار مواد غذایی وارد کند.آسوشیتدپرس در بخش دیگری از گزارش خود نشان می‌دهد که پیامدهای افزایش قیمت نفت حتی به بازار پوشاک و کفش نیز رسیده است. بخش بزرگی از مواد اولیه کفش‌های مصنوعی از مشتقات پتروشیمی تولید می‌شود و به گفته انجمن توزیع‌کنندگان و خرده‌فروشان کفش آمریکا، حدود ۷۰ درصد مواد تشکیل‌دهنده یک کفش مصنوعی به این محصولات وابسته است.بر اساس شاخص قیمت مصرف‌کننده، قیمت کفش در سپتامبر نسبت به یک سال قبل ۳.۴ درصد افزایش داشته و کفش مردانه با رشد ۴.۵ درصدی بیشترین افزایش را تجربه کرده است. فعالان این صنعت معتقدند ترکیب قیمت بالای نفت، تعرفه‌های تجاری و بی‌ثباتی ژئوپلیتیکی می‌تواند روند افزایش قیمت کفش را تا سال ۲۰۲۷ ادامه دهد.مت پریست، رئیس انجمن توزیع‌کنندگان و خرده‌فروشان کفش آمریکا، می‌گوید شرکت‌های این صنعت تلاش می‌کنند قیمت محصولات را در سطحی قابل پرداخت نگه دارند، اما توان بنگاه‌ها برای جذب هزینه‌های اضافی نامحدود نیست و سرانجام بخشی از فشار به مصرف‌کنندگان منتقل خواهد شد.در همین حال، داده‌های اقتصادی ماه سپتامبر نشان می‌دهد که هزینه خدمات حمل‌ونقل و انبارداری کالاهای مورد استفاده بنگاه‌ها نسبت به یک سال قبل ۱۰.۲ درصد افزایش یافته است. نرخ خدمات حمل بار با کامیون و حمل‌ونقل دریایی نیز هرکدام ۱۹.۳ درصد بالا رفته‌اند؛ هرچند روشن نیست چه بخشی از این افزایش تاکنون در قیمت کالاهای خرده‌فروشی منعکس شده است.مصرف‌کنندگان آمریکایی هنگام ارسال بسته‌های پستی نیز با بخشی از این افزایش هزینه مواجه شده‌اند. اداره پست آمریکا در آوریل، با اشاره به افزایش مخارج حمل‌ونقل، تعرفه پایه چند خدمت ارسال بسته را هشت درصد بالا برد. شرکت‌های خصوصی از جمله یوپی‌اس، فدکس و دی‌اچ‌ال نیز هزینه‌های اضافی مرتبط با سوخت را بر بسیاری از مرسوله‌ها اعمال می‌کنند.اندی دایر، مدیرعامل شرکت لجستیکی AFS Logistics، پیش‌بینی می‌کند که سوخت همچنان یکی از عوامل اصلی بالا ماندن هزینه حمل‌ونقل در آینده قابل پیش‌بینی باشد. در آستانه فصل خریدهای پایان سال، محدودیت ظرفیت کامیون‌ها و هزینه‌های فصلی ارسال کالا می‌تواند فشار بیشتری بر خرده‌فروشان و مشتریان وارد کند.این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که ایالات متحده به انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر نزدیک می‌شود و هزینه زندگی به یکی از موضوعات اصلی رقابت سیاسی تبدیل شده است. تورم سالانه آمریکا در ماه سپتامبر به ۳.۷ درصد رسیده و افزایش هزینه انرژی از عوامل مهم تشدید آن بوده است.با این همه، آنچه در گزارش آسوشیتدپرس بیش از ارقام کنونی اهمیت دارد، فاصله میان افزایش هزینه تولید و افزایش قیمت نهایی کالاهاست. بخشی از فشار اقتصادی جنگ تاکنون در حساب‌های شرکت‌ها و شبکه‌های حمل‌ونقل باقی مانده و هنوز به‌طور کامل به مصرف‌کنندگان منتقل نشده است. اگر قیمت انرژی همچنان بالا بماند، خانوارهای آمریکایی ممکن است در ماه‌های آینده با موج تازه‌ای از گرانی روبه‌رو شوند؛ موجی که این بار فراتر از پمپ‌بنزین‌ها و بلیت هواپیما، دامنه گسترده‌تری از کالاهای روزمره را دربر خواهد گرفت.