از جنگ ایران تا تشدید نبرد در یمن؛ عربستان و حوثیها در چه بنبستی گرفتار شدهاند؟
تشدید حملات حوثیهای یمن به عربستان سعودی و پاسخ نظامی ریاض، جنگ یمن را به یکی از پرتنشترین جبهههای درگیریهای منطقهای تبدیل کرده است. در حالی که طرفین چشمانداز روشنی برای مذاکره نمیبینند، مصر آمادگی خود را برای حمایت نظامی از عربستان اعلام کرده و احتمال بازگشت امارات به جنگ تقویت شده است.
روزنامه واشنگتنپست در گزارشی که روز یکشنبه (۱۸ اکتبر) منتشر شد، نوشت که پس از حملات مرگبار حوثیها به فرودگاه ریاض، تاسیسات شرکت آرامکو و کاخ ریاستجمهوری دولت مورد حمایت عربستان در عدن، دو طرف عملا مذاکره را کنار گذاشته و پیروزی نظامی را راه پایان دادن به رویارویی میدانند.به نوشته واشنگتنپست، دو مقام دولت بهرسمیتشناختهشده یمن که نخواستند نامشان فاش شود، گفتهاند رهبری عربستان بازپسگیری مناطق تصرفشده به دست حوثیها را تنها گزینه قابل قبول میداند. یکی از این مقامها تاکید کرده است که در شرایط کنونی هیچ گفتوگویی درباره مذاکره جریان ندارد.در مقابل، حوثیها که طی ماههای گذشته مناطقی در سواحل دریای سرخ را تصرف کرده و مدعی کنترل تنگه راهبردی بابالمندب شدهاند، با حملات موشکی و پهپادی تلاش میکنند هزینه ادامه عملیات عربستان را افزایش دهند.احمد ناجی، تحلیلگر ارشد مسائل یمن در گروه بینالمللی بحران، به واشنگتنپست گفته است که راهبرد حوثیها بر مقابلهبهمثل استوار است؛ راهبردی که میتوان آن را با شعار «بندر در برابر بندر، فرودگاه در برابر فرودگاه و محاصره در برابر محاصره» خلاصه کرد.ناجی معتقد است حملات هوایی ائتلاف سعودی خسارت بیشتری از آنچه حوثیها میپذیرند به این گروه وارد کرده، اما نیروهای زمینی مورد حمایت ریاض نیز ضعیفتر از انتظار عمل کردهاند. او این رویارویی را جنگی تعیینکننده برای آینده یمن و امنیت کشورهای خلیج فارس توصیف میکند که به یک بازی با حاصلجمع صفر تبدیل شده است.از سقوط بالگرد سعودی تا احتمال ورود مصردر تازهترین تحول نظامی، ائتلاف به رهبری عربستان روز یکشنبه اعلام کرد یک بالگرد شناسایی این کشور از نوع AH-6i در منطقه نجران، نزدیک مرز یمن، سقوط کرده و هر دو سرنشین آن کشته شدهاند.به گزارش رویترز، ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف، علت سقوط را نقص فنی اعلام کرده است. در مقابل، حوثیها مدعی شدند بالگرد را با موشک سرنگون کردهاند و تصاویری نیز منتشر کردند که رویترز نتوانسته صحت آنها را تایید کند.همزمان، ریاستجمهوری مصر روز یکشنبه پس از نشست شورای دفاع ملی اعلام کرد که قاهره آماده ارائه همه کمکهای ضروری و ممکن برای دفاع از امنیت و ثبات عربستان است.به گزارش رویترز، عبدالفتاح السیسی خواستار دریافت مجوز پارلمان برای اقدام نظامی احتمالی شده است. بررسی این درخواست که قرار بود روز یکشنبه انجام شود، به گفته دو نماینده مجلس و گزارش رسانههای محلی، روز دوشنبه نیز ادامه خواهد یافت. هنوز تصمیمی قطعی برای اعزام نیرو اعلام نشده است.روزنامه گاردین نیز روز شنبه گزارش داده که بر اساس گفته منابع یمنی، امارات عربی متحده برای ازسرگیری حمایت مالی از بخشی از نیروهای ضدحوثی با عربستان به توافق رسیده است و ریاض در مقابل، پوشش هوایی عملیات آنها را تامین خواهد کرد. این توافق هنوز بهطور رسمی تایید نشده است.جنگ ایران و تردید آمریکا درباره مداخله مستقیمواشنگتنپست بخش مهمی از تشدید جنگ یمن را به پیامدهای رویارویی ایران و آمریکا نسبت میدهد. این روزنامه به نقل از دو مقام یمنی و رائد کریملی، دیپلمات ارشد سعودی، مینویسد که ریاض معتقد است تهران برای افزایش فشار بر واشنگتن، حوثیها را به تشدید حملات تشویق کرده است؛ ادعایی که ایران آن را رد میکند.با این حال، دونالد ترامپ تاکنون از ورود مستقیم ارتش آمریکا به جنگ علیه حوثیها خودداری کرده است. واشنگتنپست مینویسد که با وجود نارضایتی محافل سعودی از نبود حمایت هوایی مستقیم آمریکا، واشنگتن همچنان کمکهای اطلاعاتی و پشتیبانی نظامی در اختیار عربستان قرار میدهد.علی شهابی، نویسنده و تحلیلگر سعودی، به این روزنامه گفته است که ریاض پس از حمله مرگبار به فرودگاه بینالمللی ملک خالد، دفاع هوایی و حملات شدیدتر به مواضع حوثیها را در اولویت قرار داده است.این تحولات در حالی رخ میدهد که بحران انسانی یمن نیز تشدید شده است. حدود ۱۸ میلیون نفر در این کشور با گرسنگی شدید روبهرو هستند و از ماه سپتامبر بیش از ۲۰۰ هزار نفر آواره شدهاند. محاصره شهر تعز نیز دسترسی نزدیک به یک میلیون نفر به مواد غذایی و کمکهای ضروری را با مشکل مواجه کرده است.آدام بارون، پژوهشگر اندیشکده نیو آمریکا، معتقد است عربستان با انتخابی دشوار روبهرو شده است: ادامه جنگی پرهزینه یا پذیرش حوثیها بهعنوان یک قدرت نظامی مسلط در منطقه.در چنین شرایطی، با وجود گسترش حمایت احتمالی کشورهای منطقه از عربستان، هنوز نشانه روشنی از بازگشت طرفین به میز مذاکره دیده نمیشود. ادامه درگیریها نهتنها آینده یمن، بلکه امنیت بابالمندب، مسیرهای تجارت جهانی و صادرات انرژی منطقه را نیز با خطر بیشتری روبهرو کرده است.