استارتاپ آمریکایی: طلای آزمایشگاهی از جیوه می تواند مثل الماس قیمت طلا را سقوط دهد

شرکت ماراتن فیوژن، یک شرکت کوچک انرژی همجوشی در سانفرانسیسکو، روز چهارشنبه اعلام کرد ماه گذشته جیوه را به طلای پایدار تبدیل کرده و رکورد ثبت‌شده توسط سرن را ده برابر شکسته است. این سازمان مستقر در ژنو بزرگترین آزمایشگاه فیزیک ذرات جهان را اداره می‌کند.این ادعا که هنوز به طور مستقل تایید نشده، هم رویای کیمیاگران را زنده می‌کند و هم نگرانی بازار را که طلای تولیدشده در آزمایشگاه بتواند با بازار شمش طلا همان کاری را بکند که سنگهای قیمتی پرورشی با بازار الماس کردند.این شرکت که در سال 2023 توسط کایل شیلر و آدام روتکووسکی، مهندس سابق اسپیس‌اکس، تاسیس شده است، سامانه‌های سوخت برای نیروگاههای همجوشی آینده توسعه می‌دهد؛ تاسیساتی که هدفشان تولید برق از طریق همجوشی اتمها، مانند فرایندی است که در خورشید رخ می‌دهد.در وبسایت ماراتن، وزارت انرژی ایالات متحده به عنوان شریک معرفی شده و این شرکت در سال 2023 جایزه‌ای از آژانس پژوهشهای انرژی پرریسک این وزارتخانه، آرپا-ای، دریافت کرده است.حامیان مالی ماراتن شامل شبکه فناوری اقلیمی بریکثرو انرژی، که بیل گیتس بنیان گذاشته است، و شرکت معدنی انگلو امریکن، مالک گروه دی بیرز، بزرگترین شرکت تولیدکننده الماس طبیعی جهان و صاحب شعار «A diamond is forever»، هستند.این شرکت در اطلاعیه خود اعلام کرد جیوه را به «طلای واقعی و پایدار تبدیل کرده و رکورد سرن را 10 برابر شکسته است».سرن در سال 2025 اعلام کرده بود شتابدهنده بزرگ هادرونی (LHC)، قدرتمندترین شتابدهنده ذرات جهان، در جریان فعالیت خود بین سالهای 2015 تا 2018 حدود 29 پیکوگرم، معادل 29 هزار میلیاردیم گرم، طلا تولید کرده است. این مقدار معادل حدود 86 میلیارد هسته طلای اتمی بود که تنها برای کسری از ثانیه وجود داشتند و سپس در برخورد با تجهیزات شتابدهنده از بین رفتند.روش ماراتن به این صورت است که نوترونهای حاصل از واکنشهای همجوشی را به سوی جیوه شلیک می‌کند و آن را به یک ایزوتوپ ناپایدار، یعنی شکلی دیگر از این فلز، تبدیل می‌کند که در نهایت به طلا واپاشی می‌شود.این شرکت همچنین ادعا می‌کند با استفاده از سانتریفیوژ پلاسمایی خود، ماشینی که گاز باردار را با سرعت بالا می‌چرخاند تا ایزوتوپهای مورد استفاده در سوخت همجوشی را جدا کند، رکوردی را که 40 سال پیش در اتحاد جماهیر شوروی ثبت شده بود شکسته است.ماراتن می‌گوید اکنون در حال ساخت یک راکتور در سانفرانسیسکو است تا به رکورد چگالی توان دست یابد، یعنی بیشترین میزان تولید برق نسبت به اندازه تاسیسات.ادعای مربوط به تولید طلا هنوز به طور مستقل تایید نشده و اطلاعات موجود مشخص نمی‌کند چه مقدار طلا و با چه هزینه‌ای تولید شده است.برای الماسها چه اتفاقی افتاد؟الماسهای تولیدشده در آزمایشگاه از نظر شیمیایی با الماسهای استخراج‌شده از معادن یکسان هستند.اگرچه متخصصان می‌توانند آنها را از هم تشخیص دهند، کارخانه‌ها این الماسها را در مقیاس بالا تولید و با بخش کوچکی از قیمت الماس طبیعی به بازار عرضه کردند.پل زیمنیسکی، تحلیلگر صنعت الماس، سال گذشته گفت قیمت عمده‌فروشی الماسهای پرورشی نسبت به سال 2015 بین 90 تا 95 درصد کاهش یافته است و رقابت این محصولات فشار نزولی بر قیمت الماسهای معدنی نیز وارد کرده است.دی بیرز در سال 2018 برند الماس پرورشی خود با نام لایت‌باکس را با قیمت 800 دلار (712 یورو) برای هر قیراط راه‌اندازی کرد اما در سال 2025 آن را بست تا بر الماسهای طبیعی تمرکز کند.بر اساس گزارش بلومبرگ و به نقل از افراد آگاه، دی بیرز در سال 2025 زیانی اساسی معادل 511 میلیون دلار (455 میلیون یورو) ثبت کرده و شرکت انگلو امریکن در حال مذاکره است تا 85 درصد سهام خود را به ارزش حدود 1 میلیارد دلار (890 میلیون یورو) به گروهی به رهبری گرت پنی، مدیرعامل سابق دی بیرز، واگذار کند.گزارش شده است گروه سوئیسی لوکس ریچمونت، مالک برند کارتیه، و شرکت آمریکایی سگنت، مالک زنجیره‌های جواهرات کی و زیلز، نیز در حال مذاکره برای پیوستن به این کنسرسیوم هستند.چرا طلا متفاوت استبازار طلا بسیار بزرگتر است.به گفته شورای جهانی طلا، معادن در سال 2025 در مجموع 3,672 تن طلا تولید کردند و در طول تاریخ حدود 222,600 تن طلا استخراج شده است.بانکهای مرکزی نیز طلا را به عنوان ذخیره امن ارزش در اختیار دارند و در سالهای اخیر بسیاری از آنها، از جمله بانکهای چین و لهستان، به طور گسترده خرید کرده‌اند.روز پنجشنبه هر اونس طلا 4,062 دلار (3,617 یورو) معامله شد که بیش از 27 درصد پایینتر از رکورد 5,598 دلار (4,985 یورو) در ماه ژانویه بود.مطالعه‌ای که خود ماراتن در سال 2025 انجام داده، برآورد کرده است که هر نیروگاه همجوشی به ازای هر گیگاوات برق تولیدی می‌تواند حدود 5 تن طلا در سال تولید کند؛ رقمی در حد خروجی یک راکتور بزرگ هسته‌ای.بر این اساس، 100 نیروگاه از این نوع می‌تواند سالانه حدود 500 تن به عرضه طلا اضافه کند، معادل تقریبا 14 درصد تولید معادن در سال گذشته.با این حال هنوز هیچ نیروگاه همجوشی برق به فروش نمی‌رساند و نخستین نمونه‌های تجاری آن چندین سال دیگر فاصله دارند. این شرکت گفته است طلای تولیدشده ممکن است حاوی ایزوتوپهای رادیواکتیو باشد و لازم باشد تا 18 سال در انبار نگهداری شود تا بتوان آن را فروخت.در حال حاضر هیچ برنامه عمومی برای تولید و تجاری‌سازی این محصول اعلام نشده است، اما برخلاف الماسهای پرورشی، طلای حاصل از تبدیل عناصر پس از از بین رفتن فعالیت رادیواکتیو آن از نظر ظاهری از طلای استخراج‌شده از معادن قابل تشخیص نخواهد بود.