استراتژی انرژی اوکراین برای حملات روسیه ساخته شده است، اما شوک های جهانی نیست

در حالی که اوکراین خود را برای زمستان دیگری تحت حملات روسیه آماده می کند، استراتژی انرژی این کشور دستخوش دگرگونی اساسی شده است. نیروگاه‌های بزرگ و شبکه‌های متمرکز ضروری هستند، اما شهرها به طور فزاینده‌ای به تولید پراکنده روی می‌آورند: واحدهای گازسوز، تولید همزمان، دیگ‌خانه‌های مدولار، پنل‌های خورشیدی، باتری‌ها و ژنراتورهای پشتیبان. منطق روشن است.

یک حمله موشکی می‌تواند یک تاسیسات بزرگ برق را از کار بیاندازد، در حالی که صدها منبع کوچکتر که در یک شهر پخش شده‌اند، به سختی می‌توان یک‌باره از بین برد. دولت اوکراین عناصر مرکزی تولید پراکنده و گرمایش غیرمتمرکز را در برنامه های تاب آوری خود برای زمستان آینده قرار داده است. بیش از 1.4 میلیارد دلار برای این طرح ها تخصیص داده شده است که 210 میلیون دلار دیگر از بودجه های محلی تامین شده است. اما تمرکززدایی را نباید با استقلال انرژی اشتباه گرفت. اوکراین ممکن است کمتر به یک شبکه متمرکز برق وابسته شود و در عین حال عمیق تر شود

به سوخت، زیرساخت گاز، تجهیزات وارداتی و بازارهای جهانی انرژی ختم می شود. این تمایز به ویژه اکنون اهمیت دارد، زیرا جنگ بین ایالات متحده و ایران نوسانات را در بازارهای بین المللی انرژی افزایش داده است. وابستگی اوکراین به محصولات نفتی وارداتی در حال حاضر قابل توجه است. تخریب ظرفیت پالایش داخلی در زمان جنگ، کشور را وادار کرده است تا به شدت به واردات متکی باشد، به طوری که لیتوانی حدود 32 درصد از واردات سوخت را در ماه سپتامبر و لهستان 25 درصد دیگر را به خود اختصاص داده است و پس از آن تامین کنندگان شامل آلمان، رومانی و یونان قرار دارند. این یک پارادوکس ایجاد می کند.

یک دیزل ژنراتور می تواند از بیمارستان، تاسیسات آب یا سیستم گرمایش در صورت خرابی شبکه محافظت کند. اما خود ژنراتور به عرضه قابل اعتماد دیزل بستگی دارد. اگر قیمت سوخت بین‌المللی افزایش یابد یا حمل و نقل گران‌تر شود، هزینه حفظ آن انعطاف‌پذیری محلی نیز افزایش می‌یابد. همین مشکل در مورد تولید گاز سوز نیز صدق می کند که اوکراین به سرعت در حال گسترش است. از ژوئیه، تقریبا 1.8 گیگاوات تولید گاز پراکنده در سراسر کشور نصب شده بود. منطقه کیف به تنهایی بیش از 219 مگاوات انرژی دارد.

تولید گاز وابستگی به نیروگاه های متمرکز آسیب پذیر را کاهش می دهد، اما وابستگی های زیرساختی را از بین نمی برد. هر تاسیسات جدید همچنان به یک شبکه توزیع گاز فعال، ظرفیت کافی، اتصالات فنی و منابع سوخت قابل اطمینان نیاز دارد. در سال 2026، شبکه‌های توزیع گاز اوکراین گزارش داد که 140 تأسیسات تولید پراکنده را به هم متصل کرده است و 86 مورد دیگر تا پایان سال برنامه‌ریزی شده است.

هر پروژه نیاز به ارزیابی ظرفیت شبکه، طراحی، ساخت، اتصال و راه اندازی گاز دارد. به همین دلیل ظرفیت شهرداری به اندازه تجهیزات فیزیکی اهمیت پیدا می کند. طرح های تاب آوری زمستانی اوکراین این مشکل را تشخیص می دهد. دولت می گوید بیش از ۲۵۰۰ دیگ بخار و نزدیک به ۳۰۰۰ کیلومتر شبکه گرمایشی برای فصل ۲۰۲۶-۲۷ آماده شده است، در حالی که ۱۱۰ میلیون دلار به طور خاص برای تولید گرمای پراکنده اختصاص داده شده است. با این حال شهرها با منابع یا ظرفیت اداری برابر وارد زمستان نمی شوند.

برخی می توانند به سرعت تجهیزات را تهیه کنند، تأمین مالی بین المللی را تضمین کنند و پروژه های زیرساختی پیچیده را تکمیل کنند. برخی دیگر با طراحی پروژه، تدارکات، اتصالات شبکه یا گاز و نگهداری مشکل دارند. تحولات اخیر در کیف این مشکل را نشان می دهد. در 11 اکتبر، وزارت انرژی اوکراین با اشاره به حملات مستمر روسیه به تجهیزات انرژی و شبکه‌های فشار قوی به مقامات دستور داد تا نصب و اتصال تأسیسات تولید پراکنده در پایتخت را تسریع کنند. اکنون بازار جهانی انرژی لایه دیگری از ریسک را اضافه می کند. جنگ ایران و آمریکا و د

وقفه در اطراف تنگه هرمز نفت برنت را به بالای 100 دلار در هر بشکه رسانده و نگرانی ها در مورد عرضه گازوئیل، هزینه حمل و نقل و حق بیمه را افزایش داده است. در 21 اکتبر، برنت حدود 109 دلار در هر بشکه معامله می شد، در حالی که حملات به کشتیرانی در هرمز و اطراف آن ادامه داشت. برای اوکراین، این مهم است حتی اگر سوخت هرگز مستقیما از خاورمیانه نیاید.

افزایش قیمت جهانی نفت بر بازارهای سوخت اروپا، هزینه های حمل و نقل و قیمتی که اوکراین برای واردات دیزل و سایر فرآورده های نفتی می پردازد، تأثیر می گذارد. درس این نیست که اوکراین باید تولید پراکنده را کنار بگذارد. کاملا برعکس. تمرکززدایی برای بقای کمپین روسیه علیه سیستم انرژی ضروری است. اما اوکراین و شرکای بین المللی آن باید فراتر از تحویل دادن ژنراتورها فکر کنند.

نسل بعدی تاب‌آوری باید تولید پراکنده را با ذخیره انرژی، منابع تجدیدپذیر، منابع سوخت متنوع، سیستم‌های گرمایش محلی کارآمد و ظرفیت فنی قوی‌تر شهرداری ترکیب کند. کمک های بین المللی باید به جوامع کمک کند تا نه تنها تجهیزات، بلکه مهندسی، اتصال، تعمیر و نگهداری، برنامه ریزی سوخت و مدیریت پروژه را نیز تأمین مالی کنند. اوکراین در تلاش است تا از آسیب پذیری ایجاد شده توسط یک سیستم متمرکز انرژی فرار کند. اکنون چالش این است که اطمینان حاصل شود که یک وابستگی با وابستگی دیگر جایگزین نمی شود. برای ایالات متحده

و متحدانش، این باید یک درس اصلی از تحول انرژی در زمان جنگ اوکراین باشد: انعطاف پذیری صرفا توانایی تولید برق محلی نیست. این توانایی برای ادامه تولید آن زمانی است که شوک بعدی از جای دیگری وارد می شود. کاترینا اودارچنکو رئیس موسسه دموکراسی و توسعه PolitA، مشاور سیاسی، شریک گروه SIC اوکراین و عضو انجمن بین المللی مشاوران سیاسی است.