امینه اردوغان در سمرقند: رفاه کودکان بدون خاموش شدن آژیرهای جنگ ممکن نیست
امینه اردوغان، همسر رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه طی سخنانی در «اجلاس جهانی سرمایه‌گذاری بر رفاه کودکان: مسیر توسعه پایدار و عادلانه نسل‌های آینده» در سمرقند، بر ضرورت بازتعریف مفهوم رفاه کودک در عصر بحران‌های متعدد و توقف جنگ‌ها تأکید کرد.
امینه اردوغان، همسر رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه امروز جمعه طی سخنانی در «اجلاس جهانی سرمایه‌گذاری بر رفاه کودکان: مسیر توسعه پایدار و عادلانه نسل‌های آینده» که در سمرقند، پایتخت ازبکستان برگزار شد، اظهارداشت: «ما به عنوان نمایندگان بیش از 100 کشور گرد هم آمده‌ایم تا فرصت‌های عادلانه و برابری را برای همه کودکان جهان فراهم کنیم و صدای نیازهای آنان باشیم. پس بیایید این صدا را به‌ویژه برای حل مشکلات کودکانی که در مناطق جنگی زندگی می‌کنند و هیچ رویایی برای آینده ندارند، بلند کنیم.»
وی ضمن سلام به شرکت‌کنندگان در این اجلاس، ابراز داشت که از حضور در ازبکستان، مروارید ماوراءالنهر، به مناسبت این اجلاس پرمعنا بسیار خرسند است.
امینه اردوغان با بیان اینکه امروز برای گفتگو درباره رفاه کودکان گرد هم آمده‌اند، گفت: «پرداختن به این مسئله حیاتی را در سمرقند، یکی از باشکوه‌ترین حوزه تمدنی سنت کهن ما، بسیار پرمعنا می‌دانم. باور دارم که گنجینه کم‌نظیر علم و حکمت از بیرونی تا ابن‌سینا و از امام بخاری تا خوارزمی، روشنی‌بخش مسیر ما در هدفمان برای ساختن دنیایی عادلانه و پر از آسایش برای کودکانمان خواهد بود. از نگاه ما، کودک قلب بشریت است. مسائل مربوط به آنان باید همواره در مرکز دستور کار جهانی قرار گیرد.»
همسر رئيس‌جمهور ترکیه با بیان اینکه رابطه مستقیمی میان توسعه پایدار و آینده یک جامعه با سرمایه‌گذاری در رفاه کودکان وجود دارد، تصریح کرد: «وقتی از رفاه کودکان سخن می‌گوییم، معیارهای ما مشخص است. ما برآورده کردن نیازهای اساسی مانند تغذیه، مسکن، امنیت، آموزش و دسترسی به خدمات بهداشتی را اصل قرار می‌دهیم. اما جهان هر روز در حال تغییر است. بنابراین، شاخص‌های سنتی که رفاه کودکان را اندازه‌گیری می‌کنند و آمار و ارقامی که با درصد بیان می‌شوند، می‌توانند به یک رویکرد کلی‌بافانه تبدیل شوند که تصویر بزرگتر را پنهان می‌کند. زیرا اندازه‌گیری‌هایی که انجام می‌دهیم در واقع نوعی روش دیدن است؛ انتخابی است. ارقام در حالی که به ما می‌گویند چه چیزی را زیر ذره‌بین قرار داده‌ایم، همزمان به ما می‌گویند که چه چیزی را نادیده گرفته‌ایم.»
وی با تاکید بر اینکه رفتن کودکان به مدرسه و قرار نگرفتن در معرض خشونت فیزیکی برای آمار رفاه ضروری است، افزود: «اما رفتن به مدرسه همیشه به معنای دریافت آموزش باکیفیت، مواجه نشدن با خشونت، و دیدن محبت و ارزش نیست. در نتیجه، ارزیابی جهان امروز با معیارهای دیروز نتایج ناقصی به دست می‌دهد. زیرا ما در عصر بحران‌های متعدد زندگی می‌کنیم و کودکان ما با چالش‌های چندبعدی مواجه هستند. ما باید بحران اقلیمی، شرایط جنگی و مهاجرت‌های اجباری ناشی از آنها را نیز وارد معادله کنیم.»
علاوه بر این، امینه اردوغان با اشاره به اینکه تغییرات سریع در جهان هر روز مفاهیم جدیدی را وارد ادبیات علمی می‌کند، اظهار داشت موضوعاتی مانند اضطراب اقلیمی، هوش مصنوعی، خشونت دیجیتال و استثمار توجه، به حوزه مشکلات نسل جدید بشریت تبدیل شده‌اند و باید تعریف «رفاه کودک» را متناسب با نیازهای عصر بازتعریف کنند.
«ما از نخستین کشورهایی هستیم که با "پیمان حقوق کودک در جهان دیجیتال" برای حمایت از کودکانمان دست به کار شدیم»
امینه اردوغان با تاکید بر اینکه در ترکیه سیاست‌های اجتماعی را با این فهم و با درک روح زمانه توسعه می‌دهند و نیازهای فیزیکی کودک را همراه با نیازهای ذهنی، روحی و اخلاقی او به عنوان یک کل می‌بینند، نمونه‌های زیر را به اشتراک گذاشت:
«قبل از هر چیز، این اصل را می‌پذیریم که حفاظت از نهاد خانواده، شرط اصلی حمایت از کودک است. از این رو، اعلام سال 2025 به عنوان سال خانواده از سوی رئیس‌جمهور محترممان، نخستین گام از یک چشم‌انداز بلندمدت بود. ما دوره 2026-2035 را به عنوان "دهه خانواده و جمعیت" تعیین کردیم. با مدل معارف قرن ترکیه، کودکانمان را به عنوان افرادی مجهز تربیت می‌کنیم که می‌توانند از روزنه جغرافیای خود به جهان بنگرند و همگام با عصر حرکت کنند. با "پیمان حقوق کودک در جهان دیجیتال" که به اجرا درآوردیم، از نخستین کشورهایی هستیم که برای محافظت از کودکانمان در برابر خطرات زندگی دیجیتال دست به کار شدیم. در این راستا، دسترسی کودکان زیر 15 سال به شبکه‌های اجتماعی را محدود کردیم. ما تعهداتی مانند احراز سن و نظارت والدین را برای پلتفرم‌ها ایجاد کردیم.»
امینه اردوغان با توضیح اینکه با «پروژه سفیران دل» که از سوی یونیسف به عنوان یک پروژه نمونه نشان داده شده است، خدمات خانواده‌های سرپرست (امانت‌دار) را گسترش داده‌اند، گفت: «امروز بیش از 11 هزار کودک ما تحت سرپرستی خانواده‌های سرپرست خود زندگی شادی را می‌گذرانند. ما کودکان قربانی جنگ را که با مهاجرت به کشورمان آمده‌اند نیز در این سیستم می‌گنجانیم. زیرا تامین رفاه همه کودکان بدون هیچ‌گونه تبعیض، وظیفه ما بزرگسالان است. در انجام این وظیفه، ما به عنوان ذینفعان متعدد از جمله دولت‌ها، خانواده‌ها، مربیان، جامعه مدنی و سازمان‌های رسانه‌ای باید دست در دست هم دهیم. می‌خواهم بیان کنم که کودکان مهم‌ترین مسئله ما هستند و ما به عنوان ترکیه همواره آماده همکاری‌هایی هستیم که به نفع آنان باشد.»
«در حالی که در یک جغرافیا با زنگ مدرسه کودکان به سوی کلاس می‌دوند، در جغرافیای دیگر برای فرار از آژیرهای جنگ می‌دوند»
امینه اردوغان با بیان اینکه این اجلاس میزبان بیش از 100 کشور است، گفت: «ما به عنوان نمایندگان بیش از 100 کشور گرد هم آمده‌ایم تا فرصت‌های عادلانه و برابری را برای همه کودکان جهان فراهم کنیم و صدای نیازهای آنان باشیم. پس بیایید این صدا را به‌ویژه برای حل مشکلات کودکانی که در مناطق جنگی زندگی می‌کنند و هیچ رویایی برای آینده ندارند، بلند کنیم. زیرا امروز در حالی که در یک جغرافیا با زنگ مدرسه کودکان به سوی کلاس می‌دوند، در جغرافیای دیگر برای فرار از آژیرهای جنگ می‌دوند. در حالی که برف در یک جا در دست کودکان به آدم‌برفی تبدیل می‌شود، در مناطق جنگی باعث یخ‌زدن و جان باختن کودکان در چادرها می‌شود. 60 درصد از مرگ‌ومیرهای ناشی از سرطان کودکان در مناطق مناقشات مسلحانه رخ می‌دهد.»
امینه اردوغان با بیان اینکه در غزه طی 3 سال بیش از 21 هزار کودک جان خود را از دست داده‌اند، اظهار داشت: «بیش از 10 هزار کودک دچار معلولیت دائمی و نقص عضو شدند. 197 آمبولانس، 38 بیمارستان و 96 مرکز بهداشتی بمباران شده و از خدمت‌رسانی بازماندند. 700 هزار دانش‌آموز از حق آموزش محروم شدند. امروز بیش از 1 میلیون کودک در غزه با رویای دستیابی به حقوق خود از رفاه کودکان زندگی می‌کنند. فراموش نکنیم دنیایی که در آن هیچ‌کس عقب نماند، تنها زمانی ممکن است که آژیرهای جنگ خاموش شوند. شخصاً باور دارم این باارزش‌ترین پیامی است که از سمرقند خواهیم داد.»
وی با آرزوی اینکه این اجلاس برای کودکان و تمام بشریت خیر و برکت به همراه داشته باشد، با تشکر از زیارت میرضیایوا، همسر شوکت میرضیایف رئیس‌جمهور ازبکستان برای این دیدار پرمعنا، به سخنان خود پایان داد.
امینه اردوغان که برای شرکت در این اجلاس به همراه ماهینور اوزدمیر گوکتاش، وزیر خانواده و خدمات اجتماعی و دکتر اسرا البایراک، رئیس هیئت مدیره بنیاد آموزشی و فرهنگی «نون» به سمرقند آمده بود، مورد استقبال زیارت میرضیایوا، همسر رئیس‌جمهور ازبکستان و دخترش شهنازه شوکت‌اوفنا میرضیایوا، معاون اول رئیس آژانس ملی حمایت اجتماعی ازبکستان قرار گرفت.
خانواده میرضیایف با آغوش باز و صمیمیت از امینه اردوغان و هیئت همراه استقبال کرده و در جریان این استقبال، عکس یادگاری گرفته شد.
امینه اردوغان پیش از آغاز برنامه با نعمت عون همسر رئیس‌جمهور لبنان، اوکسیلیا منانگاگوا همسر رهبر جمهوری زیمبابوه، آی‌گل جباروا همسر رئیس‌جمهور قرقیزستان، تامارا ووچیچ همسر رئیس‌جمهور سابق صربستان، لیلا علیوا دختر رئیس‌جمهور آذربایجان و عایشه هارون دختر نخست‌وزیر پاکستان که در اجلاس حضور داشتند، به گفتگو پرداخت.
این اجلاس با قرائت پیام شوکت میرضیایف، رئیس‌جمهور ازبکستان توسط شیرزاد اسدف، سخنگوی مطبوعاتی رئیس‌جمهور ازبکستان آغاز شد و با پخش یک ویدیو ادامه یافت.
در این اجلاس که خلیل‌الرحمن رئیس مجمع عمومی سازمان ملل متحد، زیارت میرضیایوا، شهنازه شوکت‌اوفنا میرضیایوا و دکتر نجات معلا مجید، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل در امور خشونت علیه کودکان سخنرانی کردند، پیام ویدیویی امینه جی. محمد، معاون دبیرکل سازمان ملل متحد که به برنامه ارسال شده بود، پخش شد. همچنین در این برنامه، سابین ماخل، هماهنگ‌کننده مقیم سازمان ملل در ازبکستان، پیام آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل را قرائت کرد.
در ادامه برنامه، کودکان اجراهای رقص و موسیقی ارائه دادند. پس از مراسم افتتاحیه اجلاس، در نشست عمومی که با سخنرانی امینه اردوغان آغاز شد، همسران سایر رهبران و برخی نمایندگان نهادها سخنرانی کردند و پیام ویدیویی دکتر تدروس آدهانوم گبرسیوس، مدیرکل سازمان جهانی بهداشت (WHO) پخش شد.
این اجلاس که پس از نشست نخست، با صرف ناهار اشتراک‌کنندگان دنبال شد، در بعدازظهر با نشست‌هایی با حضور گوکتاش، وزیر خانواده و خدمات اجتماعی و اسرا البایراک ادامه یافت.