این ابرنواختر «آتش بازی» 850 ساله پر از گره های مرموز است

حقایق سریع

چیست: Pa 30، یک باقیمانده ابرنواختر

مکان آن: ۷۵۰۰ سال نوری از ما، در صورت فلکی Cassiopeia

زمانی که به اشتراک گذاشته شد: 6 اکتبر 2026

یک "ستاره مهمان" مرموز که نزدیک به 850 سال پیش توسط ستاره شناسان قرون وسطی ثبت شده بود، پس از بدست آوردن واضح ترین تصاویر از پیامدهای انفجاری آن توسط دانشمندان، رازهای جدیدی را فاش کرد.

مشاهدات جدید Pa 30 که گمان می رود بقایای یک ابرنواختر تاریخی به نام SN 1181 باشد، نشان می دهد که رشته های آتش بازی تماشایی آن جریان های صافی از مواد نیستند. در عوض، آنها از زنجیره ای از گره های گاز کوچک تشکیل شده اند.

SN 1181 به این دلیل نامیده می شود که ستاره شناسان در چین و ژاپن ظهور کوتاه آن را در سال 1181 ثبت کردند، زمانی که آن را به عنوان یک جرم با چشم غیر مسلح در صورت فلکی Cassiopeia دیدند. هشت متن باقی مانده تاریخ ظهور آن را بین 4 و 6 اوت همان سال نشان می دهد. این شی مرموز به مدت 185 روز قابل مشاهده بود.

تیموتی کانینگهام، استادیار نجوم و اخترفیزیک در دانشگاه وارویک که رهبری یک تیم بین‌المللی از محققان برای مطالعه این شی را بر عهده داشت، در بیانیه‌ای گفت: «به ندرت می‌توان این سطح از جزئیات را در یک ابرنواختر به دست آورد که بتوانیم آن را در یک هفته خاص در تاریخ قرار دهیم.»

SN 1181 یکی از تنها پنج ابرنواختر در کهکشان راه شیری است که قبل از اختراع تلسکوپ از زمین مشاهده شده است. (این ابزارهای نوری برای اولین بار در سال 1608 در هلند ظاهر شدند.) اکنون، تلسکوپ های پیشرفته زمینی می توانند تصاویری با جزئیات فوق العاده از آن بقایای تاریخی تولید کنند. این آخرین تصویر از تلسکوپ Gemini North در Mauna Kea در هاوایی است و حدود 10 برابر ساختارهای رشته ای در Pa 30 بیشتر از آنچه قبلا دیده شده بود را نشان می دهد.

این جزئیات خارق‌العاده سرنخ‌های تازه‌ای در مورد انفجار غیرمعمول و محیط اطراف ستاره به منجمان می‌دهد.

کانینگهام که تیمش یافته‌های خود را در مجله Astrophysical منتشر کرده است، می‌گوید: «این تصاویر واضح‌ترین تصویری را که تاکنون از ساختار Pa 30 به ما ارائه می‌دهد، آن چیزی نیست که ما انتظار داشتیم.» این رشته‌ها به جای رگه‌های صاف، از زنجیره‌ای از گره‌های ریز ساخته شده‌اند که محدودیت‌های جدیدی را بر ماهیت فضای اطراف ستاره قبل از انفجار و فرآیندهای فیزیکی که جهش در حال گسترش را شکل داده‌اند، ایجاد می‌کند.

ساختارهای گره مانند ممکن است ناشی از تغییرات دما یا چگالی در مواد اطراف ستاره با انبساط زباله های ناشی از انفجار باشد.

داستان های مرتبط

ستاره ای به اندازه 20 برابر خورشید در یک ابرنواختر مرد - و تلسکوپ های سراسر جهان برای تماشای آن به نیروهای خود پیوستند.

دانشمندان برای اولین بار شکل یک ابرنواختر را ترسیم کردند - و این چیزی نیست که ما انتظار داشتیم: عکس فضایی هفته

دانشمندان شواهدی از "قبرستان ابرنواختر" در انتهای دریا - و احتمالا در سطح ماه پیدا کردند.

Pa 30 دارای یک ویژگی غیرمعمول دیگر است: یک ستاره بازمانده که تقریبا دقیقا در مرکز باقیمانده قرار دارد. این بسیار غیرمعمول است، زیرا یک انفجار ابرنواختری معمولا ستاره ها را از موقعیت اصلی خود دور می کند. به گفته محققان، این نشان می دهد که انفجار اولیه بسیار متقارن بوده است.

علاوه بر این، تصور می شود که Pa 30 یک ابرنواختر نوع Iax باشد. برخلاف ابرنواخترهای استاندارد نوع Ia که ستارگان خود را نابود می‌کنند، رویداد نوع Iax یک انفجار ناقص و کم انرژی از یک ستاره کوتوله سفید است که می‌تواند باقیمانده‌ای به نام "ستاره زامبی" را پشت سر بگذارد. این تنها ابرنواختر نوع Iax است که تاکنون پیدا شده است.