بازگشت تئاتر رقص پینا باوش به آتن؛ اجرای «ماه کامل» پس از سالها
گروه مشهور تئاتر رقص ووپرتال پس از سالها به آتن بازگشت. این گروه از ۶ تا ۹ نوامبر در تالار کنسرت مگارون، نمایش «ماه کامل» (فولمون) را روی صحنه برد؛ اثری از پینا باوش، طراح رقص برجسته آلمانی که نخستین بار در سال ۲۰۰۶ اجرا شد.
«ماه کامل» از آثار شاخص پینا باوش است. او در این اثر با زبان شاعرانه و شیوه خاص خود، عشق، میل، لطافت و تنش میان زن و مرد را به تصویر میکشد. احساسات انسانی و رابطه میان آدمها در مرکز این نمایش قرار دارند.در میانه صحنه، صخرهای بزرگ و حجم زیادی از آب دیده میشود. ۱۲ رقصنده در طول اجرا با موسیقی حرکت میکنند، به آب فرو میروند و با جریان احساسات و نیروهای طبیعت همراه میشوند.دافنیس کوکینوس از سال ۱۹۹۳ عضو این گروه است. او در شکلگیری «ماه کامل» دستیار پینا باوش بود و اکنون مسئول تمرینهای گروه است. او درباره روند خلق این نمایش میگوید: «این اثر بهطور کامل در شهر ووپرتال شکل گرفت. مثل بسیاری از آثار پینا باوش، کار را از نقطه صفر آغاز کردیم. ۱۲ رقصنده در استودیوی گروه جمع شدند، بدون آنکه صحنهآرایی، حرکتهای از پیش تعیینشده یا موسیقی مشخصی وجود داشته باشد.پینا باوش با پرسیدن سوال و شنیدن پاسخ رقصندگان، بهتدریج نمایش را شکل میداد. این روند چند ماه طول کشید. حتی آب و صخرهای که امروز بخش اصلی صحنه را تشکیل میدهند، از ابتدا وجود نداشتند. آب تنها چند روز پیش از نخستین اجرا وارد صحنه شد و رقصندگان همان زمان امکان حرکت و بازی با آن را پیدا کردند.پینا برای طراحی حرکتها با هر رقصنده جداگانه کار میکرد و به تواناییها و ویژگیهای فردی او توجه داشت. به همین دلیل در این نمایش با یک سبک واحد رقص روبهرو نیستیم. هر رقصنده شیوه و کیفیت حرکتی خودش را دارد. گاهی حرکتها بسیار پرانرژی و انفجاری هستند. صحنههای باران و آب نیز پویایی زیادی دارند و انرژی آن به تماشاگر منتقل میشود.»کوکینوس میگوید پینا باوش برای جزئیات اهمیت زیادی قائل بود؛ از نحوه تماس رقصندگان با یکدیگر تا رابطه و تعامل آنها روی صحنه. به گفته او، شکلگیری این اثر حاصل ماهها کار، دقت و تلاش بود.او درباره تاثیری که نمایش بر تماشاگر میگذارد نیز میگوید: «تماشای این اثر به آدم احساس امید و توانمندی میدهد. وقتی در کنار دیگران هستید، احساس میکنید میتوانید از پس هر کاری بربیایید. این نمایش یادآوری میکند که همهچیز در اطراف ما ناامیدکننده نیست. نکته جالب این است که وقتی از سالن بیرون میآیید، با خودتان فکر میکنید چرا بیرون هم باران نمیبارد!»پینا باوش که در سال ۲۰۰۹ درگذشت، همواره بر اهمیت احساسات انسانی در آثارش تاکید داشت. جمله مشهور او این نگاه را بهخوبی بیان میکند: «برای من مهم نیست آدمها چگونه حرکت میکنند، بلکه مهم است بدانم چه چیزی آنها را به حرکت وامیدارد.»زنده نگه داشتن میراث پینا باوش و خلق آثار تازهگروه تئاتر رقص ووپرتال پس از درگذشت پینا باوش با این پرسش روبهرو بوده است که چگونه میتوان آثار او را زنده نگه داشت و در عین حال مسیر خلاقانه گروه را ادامه داد.دانیل زیهاوس، مدیر اجرایی و هنری این گروه، میگوید مهمترین مسئولیت آنها حفظ و اجرای مجموعه آثاری است که با همکاری پینا باوش و رقصندگان گروه خلق شدهاند. باوش از سال ۱۹۷۳ و پس از برعهده گرفتن مدیریت گروه، در مجموع ۴۷ اثر با این گروه ساخت.زیهاوس میگوید بخش عمده فعالیت گروه همچنان به اجرای دوباره این آثار اختصاص دارد. بسیاری از رقصندگان جوان امروز هیچگاه فرصت همکاری مستقیم با پینا باوش را نداشتهاند. به همین دلیل بازسازی نمایشها و انتقال جزئیات آنها به نسل جدید به زمان و تمرین زیادی نیاز دارد.گروه معمولاً در هر فصل دو اثر را که سالها اجرا نشدهاند، دوباره روی صحنه میبرد. برای این کار تا حد امکان از رقصندگان اصلی دعوت میکند تا به ووپرتال بازگردند و نقشهای خود را به نسل جدید آموزش دهند.در کنار این تلاشها، گروه بهتدریج از طراحان رقص مهمان نیز دعوت میکند تا با اعضای فعلی گروه آثار تازهای خلق کنند. زیهاوس میگوید هدف، تقلید از پینا باوش نیست، بلکه یافتن هنرمندانی است که به دغدغههای انسانی و نگاه او به زندگی نزدیک باشند.به گفته او، پینا باوش به آدمهای معمولی و رفتارهایشان علاقه داشت. عشق، اندوه، خشونت و اشتیاق، همگی برای او بخشی از تجربه انسانی بودند. زیهاوس معتقد است طراحان رقصی که چنین نگاهی به زندگی و انسانها داشته باشند، میتوانند در همکاری با گروه آثاری ویژه خلق کنند.یکی دیگر از ویژگیهای گروه، حضور رقصندگانی از نسلهای مختلف است. جوانترین عضو گروه ۲۲ سال دارد و مسنترین رقصنده زن آن ۶۷ ساله است. او در نمایش «ماه کامل» نیز روی صحنه میرود.زیهاوس میگوید چنین ترکیبی در دنیای رقص، بهویژه در باله و رقص کلاسیک کمسابقه است. در این رشتهها بیشتر اجراکنندگان جوان هستند و در دهههای ۲۰ و ۳۰ زندگی خود قرار دارند. اما گروه ووپرتال میخواهد تجربه و توانایی نسلهای مختلف را در کنار هم حفظ کند.«ماه کامل» در دو دهه گذشته یکی از آثاری بوده که گروه تئاتر رقص ووپرتال بیش از همه در شهرهای مختلف جهان اجرا کرده است. استقبال از اجرای آتن نیز چشمگیر بود و بلیت هر چهار شب اجرا در تالار کنسرت مگارون از مدتها پیش به فروش رفته بود.