تحقیقات جدید نشان می دهد که ردی از خون باستانی در فسیل دایناسور 115 میلیون ساله کشف شده است.

یک مطالعه جدید ادعا می کند که گلبول های قرمز یافت شده در فسیل 115 میلیون ساله دایناسور برزیلی قدیمی ترین شواهد شیمیایی از مواد مرتبط با خون در یک فسیل دایناسور است.

با این حال، همه با نتایج تیم تحقیقاتی موافق نیستند، برخی از کارشناسان می گویند شکل آن با گلبول های قرمز خون خزنده مطابقت ندارد.

در این تحقیق جدید که دوشنبه (2 نوامبر) در مجله PNAS منتشر شد، دانشمندان گفتند که ساختارهای میکروسکوپی شبیه گلبول های قرمز خون را در کنار علائم شیمیایی هم، جزء حامل اکسیژن هموگلوبین، شناسایی کردند.

یافته های جدید از استخوان های اندام یک دایناسور تقریبا 10 فوتی (3 متری) به نام آراتاساوروس موزه ملی بدست آمده است. در حالی که تحقیقات قبلی خون را در فسیل‌های دایناسور شناسایی کرده بود، این اولین مطالعه‌ای است که از فرآیندهای شیمیایی برای شناسایی نشانه‌های مبتنی بر هم در استخوان‌های دایناسور استفاده می‌کند.

کلیتی گریس، یکی از نویسندگان این مطالعه، استاد دانشکده زمین و علوم سیاره ای در دانشگاه کرتین در استرالیا از طریق ایمیل، گفت: "به طور سنتی، فسیل ها از طریق استخوان ها، دندان ها، پوسته ها و مورفولوژی به ما اطلاعات می دهند. اما فسیل های استثنایی ممکن است حاوی آرشیو دیگری از اطلاعات باشد: ساختارهای میکروسکوپی و آثار مولکولی ارگانیسم اصلی." "این امکان پرسیدن سوالاتی در مورد زیست شناسی باستانی را باز می کند که آناتومی اسکلتی به تنهایی نمی تواند به آنها پاسخ دهد."

در اعماق استخوان ها

گریس گفت که این تیم در ابتدا به دنبال ردی از خون دایناسور نبودند. تحقیقات او با یک سوال گسترده تر انجام شد: چه مقدار از زیست شناسی اولیه یک موجود باستانی می تواند از فسیل شدن جان سالم به در ببرد؟

برای تحقیق، گریس و تیمش استخوان‌های اندام A. museunacionali را مطالعه کردند، گونه‌ای منقرض شده از تروپود کوچک که در دوره کرتاسه اولیه در برزیل می‌زیست. تروپودها گروهی از دایناسورهای عمدتا گوشتخوار بودند که روی دو پا راه می رفتند. آنها شامل شکارچیان معروفی مانند Tyrannosaurus rex و Velociraptor بودند.

محققان با استفاده از تجزیه و تحلیل میکروسکوپی و شیمیایی روی استخوان‌های اندام تروپود، ساختارهای میکروسکوپی متعددی را در کانال‌های عروقی یافتند، کانال‌هایی که زمانی رگ‌های خونی را از طریق استخوان می‌بردند. به گفته این تیم، شکل، اندازه و محل آنها با گلبول های قرمز خون سازگار بود.

گریس گفت: ما میکروسکوپ، آنالیزهای کانی شناسی و ژئوشیمی مولکولی را با هم ترکیب کردیم. به طور بحرانی، ما شیمی را در محل [در خود استخوان] بررسی کردیم، بنابراین می‌توانیم سیگنال‌های شیمیایی را به ساختارهای میکروسکوپی در بافت فیزیکی آن‌ها در فسیل مرتبط کنیم.

آنالیزهای شیمیایی تیم، ترکیبات حفظ شده مرتبط با هم مرتبط با این ساختارها را شناسایی کرد و شواهد شیمیایی بیشتری را برای حمایت از این ایده ارائه کرد که این یافته می‌تواند ردپایی از خون دایناسور باشد، زیرا هم یک مولکول حلقه‌ای شکل حاوی آهن است که بخش مهمی از مولکول هموگلوبین در گلبول‌های قرمز را تشکیل می‌دهد.

یک کپسول زمان

گریس و تیم فکر می کنند شرایطی که دایناسور تروپود در آن دفن شده است می تواند به حفظ ساختارهای عروقی و گلبول های قرمز درون آنها کمک کند. آنها پیشنهاد کردند که حیوان به سرعت توسط رسوب در یک محیط کم اکسیژن حاوی تشک های میکروبی - بیوفیلم های نازک ساخته شده از میکروارگانیسم ها - پوشیده شده است. این شرایط ممکن است روند طبیعی تجزیه را تغییر داده باشد و به حفظ ساختارهای میکروسکوپی و امضاهای شیمیایی مرتبط کمک کند.

تصویری از تشک میکروبی که استخوان های A. museunacionali را پس از مرگ پوشانده است. (اعتبار تصویر: Victor O. Leshyk) گریس گفت: «ساختارهای شبیه گلبول قرمز با هاسمانیت، یک کانی اکسید منگنز (Mn3O4) معدنی شدند. ما فکر می‌کنیم کانی‌سازی اولیه به تثبیت یا تکثیر ساختارهای بیولوژیکی میکروسکوپی قبل از نابودی کامل کمک کرد، در حالی که جنبه‌هایی از شیمی مرتبط نیز به شکل تغییر یافته باقی ماندند.

این فسیل همچنین حاوی آمینو اسیدهای حفظ شده مرتبط با کلاژن، پروتئین ساختاری موجود در استخوان بود.

همه قانع نشده اند

در حالی که قبلا خون در فسیل دایناسورها یافت شده بود، همه موافق نیستند که این یافته های اخیر واقعا گلبول های قرمز خون هستند.

مری شوایتزر، دیرینه‌شناس مولکولی در دانشگاه ایالتی کارولینای شمالی که در این مطالعه شرکت نداشت، اما قبلا بافت‌های نرم عصر دایناسورها را مطالعه کرده بود، می‌گوید: «من بسیار از این تیم که سخت‌گیری را برای مطالعه فسیل‌های زمان عمیق انجام می‌دهند، قدردانی می‌کنم. من موافقم که مولکول‌های درون‌زا [تولید شده در بدن] می‌توانند در طول زمان زمین‌شناسی به شکلی باقی بمانند، و چیزهای زیادی وجود دارد که می‌تواند به ما یاد دهد.

شوایتزر گفت، برای نمونه، ساختارها به طور قانع کننده ای با ظاهر مورد انتظار گلبول های قرمز خون در حیوانات غیر پستانداران مطابقت ندارند. برخلاف گلبول‌های قرمز پستانداران که هسته‌های خود را در طول رشد از دست می‌دهند، گلبول‌های قرمز پرندگان و خزندگان هسته‌های خود را حفظ می‌کنند. این به طور معمول یک برآمدگی هسته ای مشخص به شکل سلول ایجاد می کند.

به گفته شوایتزر، آخرین یافته ها نشان می دهد که ریزساختارها بیشتر شکل مقعر و بدون برآمدگی هسته ای دارند. شوایتزر گفت: ساختارها همچنین کوچکتر از اکثر گلبول های قرمز خون غیر پستانداران بودند، بنابراین شباهت مورفولوژیکی مشاهده نمی شود.

داستان های مرتبط

دایناسور زرهی نادری که در ژاپن یافت شده است ممکن است اجدادی داشته باشد که 100 میلیون سال پیش از روی یک پل خشکی مهاجرت کرده اند.

فسیل دایناسور زن جنگجوی تسخیر نشده با پنجه های بلند در کشوی موزه بریتانیا پس از 100 سال کشف شد.

دایناسور پردار به طرز شگفت انگیزی که در چین کشف شد اسرار جدیدی از تکامل شکارچیان پرنده را فاش می کند.

شوایتزر همچنین این سوال را مطرح کرد که آیا محققان به اندازه کافی معیارهای شناسایی سلول های خونی فسیل شده را برآورده کرده اند. او پیشنهاد کرد که طیف‌سنجی رامان رزونانسی، یک تکنیک تحلیلی که برای توصیف ترکیبات شیمیایی استفاده می‌شود، شواهد قطعی‌تری ارائه می‌دهد. شوایتزر بخشی از تیمی بود که در سال 2025 از این روش برای شناسایی هم در بافت های بازیابی شده از Brachylophosaurus canadensis و T. rex استفاده کرد.

اگرچه این مطالعه از روش های یکسانی استفاده نکرد، اما شوایتزر از جهت گیری گسترده تحقیق استقبال کرد.

او گفت: «من از این نویسندگانی که نوآوری‌های فناوری را برای مطالعه فسیل‌های دایناسورها آورده‌اند، قدردانی می‌کنم. "من از دیدن این که این تیم و سایرین با رویکرد مولکولی به بقایای فسیلی باستانی پیش می روند، هیجان زده هستم."