ترامپ: اگر ایران سریعا تغییر رفتار ندهد، کار را تمام میکنیم
ترامپ ضمن اعلام حمایت قاطع از نتانیاهو در انتخابات اسرائیل، تهدید کرد اگر جمهوری اسلامی بهسرعت تغییر رفتار ندهد، "آمریکا کار را تمام خواهد کرد". او مدعی شد ایران از نظر نظامی و مالی "بهطور سیستماتیک نابود شده است".
خبرگاه دویچه وله فارسی مجموعهای خبری از موضوعات و تحولات روز ایران، منطقه، آلمان و جهان در زمینههای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، ورزشی و غیره است.
در "خبرگاه" میتوانید رویدادهای متنوع را به شکلی کوتاه و فشرده دنبال کنید.
سپیده قلیان، فعال حقوق بشر و زندانی سیاسی پیشین، در نامهای خطاب به لارس کاستلوچی، نماینده دولت فدرال آلمان در امور سیاست حقوق بشر و کمکهای بشردوستانه، خواستار اقدام فوری دولت آلمان برای توقف اجرای احکام اعدام در ایران، رسیدگی به شکنجه زندانیان سیاسی، تضمین دادرسی عادلانه و پاسخگو کردن مسئولان نقض حقوق بشر شده است .
قلیان در این نامه با استناد به تجربه سالهای زندان خود، از شکنجه، بدرفتاری، سرکوب زنان و محرومیت زندانیان از حقوق بنیادین نوشته و تأکید کرده است که تهدید، فشارهای روانی، محرومیت از تماس با خانواده و جلوگیری از دسترسی به وکیل مستقل، امکان دفاع مؤثر و برخورداری از محاکمه عادلانه را از زندانیان در ایران سلب میکند .
او خواستار دخالت دولت آلمان برای جلوگیری از اجرای احکام اعدام در پروندههایی شده است که در آنها شواهدی از شکنجه، اعترافات اجباری یا نقض اصول دادرسی عادلانه وجود دارد. بررسی بیطرفانه ادعاهای شکنجه، بازبینی احکام صادرشده در روندهای قضایی ناعادلانه، تضمین دسترسی زندانیان به وکلای مستقل و امکان ارتباط با خانوادهها و حفاظت از جان زندانیان در معرض خطر و خانوادههای آنان، از دیگر درخواستهای مطرح شده در این نامه است .
قلیان با انتقاد از "تقلیل قربانیان سرکوب به آمار و ارقام" نوشته است: «ما عدد نیستیم. ما ابزار سیاست بینالمللی نیستیم. ما انسانهایی هستیم که زندگی، کرامت، آزادی و حقوقمان باید محترم شمرده شود . »
او از دولت آلمان و جامعه جهانی خواسته است در برابر نقض حقوق بشر در ایران صرفاً نظارهگر نباشند و از ظرفیتهای دیپلماتیک و حقوق بشری خود برای مقابله با ساختارهای سرکوب و پاسخگو کردن عاملان و آمران نقض حقوق بشر استفاده کنند. سپیده قلیان در بخش دیگری از نامه هشدار داده است: «هیچ انسانی نباید بر اساس شکنجه، اعترافات اجباری یا یک محاکمه ناعادلانه به اعدام محکوم و به سوی چوبه دار فرستاده شود . »
این نامه در ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶، در نشستی رسمی با حضور وکلا، فعالان حقوق بشر و خانوادههای دادخواه، به مسئولان حوزه حقوق بشر و بخش امور خاورمیانه و ایران در وزارت خارجه آلمان ارائه شد.
شعله پاکروان، ماریا محمودی و رادا فاتحی از خانوادههای دادخواه، سعید دهقان، وکیل حقوق بشری و بهروز اسدی، فعال حقوق بشر و سخنگوی انجمن زن، زندگی، آزادی در آلمان از جمله حاضران در این نشست بودهاند.
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، تهدید کرد اگر جمهوری اسلامی "بهسرعت رفتار خود را تغییر ندهد، آمریکا بهزودی کار را تمام خواهد کرد". او مدعی شد ایران از نظر نظامی و مالی "بهطور سیستماتیک نابود شده است".
ترامپ همچنین در پست خود که در شبکه اجتماعی تروث سوشال منتشر کرد نوشت: «حکومت ایران ۵۱ سال است شعار مرگ بر اسرائیل، مرگ بر آمریکا سر میدهد.»
رئیس جمهور آمریکا در ادامه، با اشاره به انتخابات پیش روی اسرائیل، از بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر این کشور، حمایت کرد و افزود: «اگر اسرائیل رهبر اشتباهی داشته باشد، یعنی هر کسی غیر از بیبی نتانیاهو، آمریکا ناچار خواهد شد خودش این کار را انجام دهد و من تمایلی به این کار ندارم . »
نتانیاهو نیز روز یکشنبه، در واکنش به حمایت ترامپ ، از ادامه همکاری با رئیس جمهور آمریکا برای مقابله با ایران خبر داد. او در ویدیویی که حزب لیکود منتشر کرد، از رأیدهندگان خواست به سخنان ترامپ توجه کنند و گفت که رابطه نزدیکش با ترامپ به آنها کمک خواهد کرد تا در صورت پیروزی او در این رقابت انتخاباتی تنگاتنگ، «تهدید ایران را از بین ببرند.»
نخستوزیر اسرائیل افزود همکاری او با ترامپ «ادامه خواهد یافت تا تهدید ایران طی دو سال آینده، یا حتی زودتر از آن، از میان برداشته شود.»
یوسف رجی، وزیر خارجه لبنان، در پنجاهودومین نشست شورای وزیران خارجه کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی در عراق، از ایران خواست به دخالت در امور داخلی لبنان و ارسال سلاح و پول به گروه حزبالله پایان دهد.
رجی همچنین خواستار توقف حملات ایران و متحدانش به کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس و اردن شد و با هرگونه محدودیت در آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز و بابالمندب مخالفت کرد .
وزیر خارجه لبنان با تأکید بر ضرورت واگذاری انحصاری سلاح به نهادهای رسمی لبنان، حزبالله را مسئول کشاندن این کشور به دو جنگ با اسرائیل در اکتبر ۲۰۲۳ و مارس ۲۰۲۶ دانست. او در عین حال حملات اسرائیل و اشغال بخشهایی از خاک لبنان را محکوم و بر اجرای قطعنامه ۲۸۱۷ شورای امنیت سازمان ملل متحد درباره حملات به کشورهای خلیج فارس و اردن و قطعنامه ۱۷۰۱ درباره توقف درگیریهای اسرائیل و حزبالله و تقویت کنترل دولت لبنان بر امنیت تأکید کرد. او همچنین توافق آتشبس ۱۹۴۹ و ابتکار صلح عربی را از چارچوبهای مورد تأکید لبنان دانست .
یوسف رجی گفت چارچوب سهجانبه مورد توافق با مشارکت آمریکا و اسرائیل باید به خروج کامل نیروهای اسرائیلی از لبنان، بازگشت آوارگان به روستاهایشان، آغاز بازسازی مناطق آسیبدیده و آزادی زندانیان منجر شود. او همچنین بر خلع سلاح همه گروههای مسلح تأکید کرد .
این مواضع یک روز پس از دیدار رجی با عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، در حاشیه نشست سازمان همکاری اسلامی مطرح شد. به گزارش خبرگزاری فرانسه، دو طرف درباره روابط دوجانبه و تحولات منطقه گفتوگو کردند و رجی این مذاکرات را صریح توصیف کرد .
تنشها بر سر خلع سلاح حزبالله پس از ازسرگیری درگیریها با اسرائیل در مارس ۲۰۲۶ افزایش یافت. دولت لبنان فعالیت نظامی این گروه را غیرقانونی اعلام کرد و خواستار واگذاری انحصاری سلاح به نهادهای رسمی کشور شد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، حمایت کامل خود را از بنیامین نتانیاهو برای پیروزی در انتخابات پیشرو و ادامه فعالیت او بهعنوان نخست وزیر اسرائیل اعلام کرد و او را "شریکی برای صلح" و "جنگجویی بزرگ" نامید که با جمهوری اسلامی مبارزه کرده است.
ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «بیبی نتانیاهو در برابر مخالفتهای گسترده، از جمله مخالفتهایی که حتی از داخل اسرائیل با او میشود، قوی، شجاع و درخشان بوده است . »
او افزود: «این همان نوع شراکتی است که ایالات متحده آمریکا از اسرائیل انتظار دارد؛ کشوری که آمریکا کارهای زیادی برای آن انجام داده است. لطفاً این پیام را اعلام حمایت کامل و قاطع من از بیبی نتانیاهو در رقابت پیشرو برای انتخاب مجدد بهعنوان نخستوزیر اسرائیل بدانید . »
این در شرایطی است که ترامپ در اوایل اکتبر ۲۰۲۶ از اعلام حمایت صریح از بنیامین نتانیاهو در انتخابات پیش رو در اسرائیل خودداری کرده و گفته بود هنوز درباره حمایت از نامزد مشخصی تصمیم نگرفته است.
اسرائیل قرار است روز ۲۷ اکتبر (۵ آبان) انتخابات سراسری برگزار کند. احزاب مخالف نتانیاهو برای کنار زدن او از قدرت تلاش میکنند و گزارشها حاکی از احتمال افزایش کرسیهای حزب راست افراطی "قدرت یهود" به رهبری ایتامار بنگویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل و از متحدان نتانیاهو در دولت ائتلافی، در انتخابات پیش رو است .
این نخستین انتخابات سراسری اسرائیل پس از حمله حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ است؛ حملهای که به دور تازهای از جنگ میان اسرائیل و حماس در نوار غزه انجامید و درگیریهای نظامی گسترده در ادامه به لبنان و سپس ایران نیز تسری یافت.
نتیجه انتخابات میتواند مشخص کند که آیا نتانیاهو همچنان در قدرت باقی میماند یا رقبای میانهرو او که وعده آغاز دورهای تازه را دادهاند، پیروز میشوند .
احمد نادری، عضو هیأت رئیسه مجلس شورای اسلامی، با تأکید بر ضرورت تغییر دکترین هستهای ایران گفت "جمهوری اسلامی باید به سمت ساخت بمب اتم برود". او همچنین گفت با توجه به شناختی که از مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی دارد، پیشبینی میکند فتوای او درباره سلاح هستهای با فتوای علی خامنهای، رهبر پیشین، متفاوت باشد .
این نماینده مجلس گفت پس از کشته شدن حسن نصرالله، دبیرکل پیشین حزبالله لبنان، برای نخستین بار در نطق علنی خود در مجلس بر ضرورت تغییر دکترین هستهای تأکید کرده است. به گفته او، پس از آن، این بحث بهتدریج گسترش یافته و افراد بیشتری، از جمله ائمه جمعه و نمایندگان ولیفقیه، درباره آن اظهارنظر کردهاند .
نادری درباره "احتمال تغییر فتوای رهبر جمهوری اسلامی درباره سلاح هستهای" گفت: «از رفتار آیتالله سیدمجتبی خامنهای چنین برداشت میکنم که فتوای ایشان متفاوت خواهد بود و نظرات متفاوتی در این زمینه خواهند داشت . »
او تأکید کرد که این تغییر احتمالی "به معنای اشتباه بودن موضع رهبر پیشین" جمهوری اسلامی نیست و افزود "شرایط تغییر کرده است و تصمیمگیری باید متناسب با مقتضیات زمان باشد" .
نادری با اشاره به حملات اخیر به ایران گفت: «آن موقع ما مورد حمله قرار نگرفته بودیم، اما حالا مورد حمله قرار گرفتهایم.»
علی خامنهای، رهبر کشتهشده جمهوری اسلامی، ساخت سلاح هستهای را در فتوایی "حرام" اعلام کرده بود؛ فتوایی که سالها در مجامع بینالمللی بهعنوان نشانهای از ادعای ایران مبنی بر نداشتن قصد ساخت سلاح هستهای مورد استناد قرار میگرفت.
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، روز یکشنبه ۲۶ مهر (۱۸ اکتبر)، در حاشیه اجلاس وزیران خارجه سازمان همکاری اسلامی در بغداد، گفت اگر در قطعنامه مربوط به یمن و بیانیه نهایی اجلاس سازمان همکاری اسلامی انصاف و توازن رعایت نشود، جمهوری اسلامی ایران به آن نخواهد پیوست و ممکن است تحفظ خود را اعلام یا صراحتاً مخالفت خود را با قطعنامه اعلام کند. او تاکید کرد تصمیم ایران به "متن نهایی قطعنامه" بستگی دارد .
عراقچی با اشاره به انتقال ریاست سازمان همکاری اسلامی به عراق، این کشور را "دوست و همسایه" ایران خواند و موفقیت آن در اداره این سازمان را برای جمهوری اسلامی مهم دانست .
سازمان همکاری اسلامی، متشکل از ۵۷ کشور عضو از جمله ایران، با هدف تقویت همکاری میان کشورهای اسلامی فعالیت میکند .
یمن از سال ۲۰۱۴، پس از آنکه حوثیها کنترل صنعا، پایتخت این کشور را به دست گرفتند، وارد جنگ داخلی شد. در سال ۲۰۱۵، ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی برای حمایت از دولت یمن وارد جنگ شد. حوثیها که با نام "انصارالله" نیز شناخته میشوند، از حمایت جمهوری اسلامی ایران برخوردارند. در سال ۲۰۲۶ و در جریان جنگ منطقهای، حوثیها حملاتی را علیه اهدافی در عربستان سعودی انجام دادند. نقش حوثیها و رابطه آنها با ایران از موضوعات مورد اختلاف میان کشورهای منطقه است .
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، با ادعای اینکه مهاجرت عامل اعتراضات در فرانسه است، از دولت این کشور خواست مرزهایش را ببندد و کنترل مهاجرت را در دست بگیرد. این اظهارات در پی به خشونت کشیدهشدن اعتراضهای گسترده در فرانسه نسبت به هزینههای زندگی و وضعیت خدمات عمومی مطرح شده است.
ترامپ روز یکشنبه ۱۸ اکتبر (۲۶ مهر) در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «فرانسه در آتش میسوزد! مهاجرت افرادی از جهانی کاملا متفاوت، افرادی که نفرت در دل دارند، آن کشور را که زمانی بزرگ بود، درهم شکسته است . »
او در ادامه نوشت : «مرزهایتان را ببندید و کنترل اوضاع را به دست بگیرید، پیش از آنکه خیلی دیر شود ! »
فرانسه در هفتههای اخیر شاهد تظاهرات دانشآموزان علیه کمبود معلم، فرسودگی مدارس و مشکلات نظام آموزشی بوده است. این اعتراضات اکنون با اعتراض به افزایش هزینههای زندگی، گرانی سوخت و مواد غذایی، کاهش خدمات عمومی و نابرابری اجتماعی پیوند خورده است .
در اعتراضات روز شنبه ۱۷ اکتبر (۲۵ مهر)، در چندین شهر خودروها به آتش کشیده شدند، فروشگاهها غارت شدند و ساختمانها آسیب دیدند. صدها هزار نفر در شهرهای مختلف فرانسه به خیابانها آمدند. شمار زیادی از این تظاهرات مسالمتآمیز بود، اما گروههایی با پلیس درگیر شدند و به ساختمانهای عمومی و فروشگاهها خسارت زدند.
وزیر کشور فرانسه از بازداشت حدود ۱۸۰۰ نفر در جریان اعتراضها و پس از آن خبر داد. به گفته او، تا کنون بیش از ۵۰۰ نیروی پلیس، ژاندارمری، آتشنشانی و امدادگر زخمی شدهاند.
رهبران شورای همکاری خلیج فارس و پارلمان اروپا در بیانیهای مشترک، خواستار تقویت شراکت و همکاریهای راهبردی میان طرفین شدند و حملات موشکی و پهپادی منتسب به ایران علیه کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس را محکوم کردند.
در این بیانیه مشترک که پس از نشست رهبران شوراهای قانونگذاری کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس و پارلمان اروپا در روز جمعه ۲۴ مهر (۱۶ اکتبر) در بروکسل صادر شد، تأکید شده است که همکاری اروپا و کشورهای حاشیه خلیج فارس در شرایط بیثباتی بینالمللی همچنان اهمیت دارد. امضاکنندگان از نشست آینده شورای همکاری خلیج فارس و اتحادیه اروپا خواستند شراکت راهبردی دو طرف را گسترش دهد و بُعد پارلمانی همکاریها را تقویت کند .
هیئتی از بحرین به ریاست احمد بن سلمان المسلم، رئیس مجلس نمایندگان این کشور و رئیس کمیته اجرایی بخش پارلمانی، در این نشست شرکت داشتهاند .
در این بیانیه، حملات موشکی و پهپادی منتسب به ایران علیه کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، چه بهطور مستقیم و چه از طریق نیروهای نیابتی حکومت ایران، محکوم شده است .
امضاکنندگان گفتند این حملات مراکز غیرنظامی و اقتصادی، تأسیسات حیاتی، فرودگاههای غیرنظامی، اماکن مقدس، مراکز خدماتی و زیرساختها را هدف قرار دادهاند و جان غیرنظامیان، حاکمیت ملی کشورها و امنیت منطقهای و بینالمللی را تهدید میکنند .
این بیانیه ضمن اعلام همبستگی با کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس و مردم آنها، به حق دفاع از خود بر اساس ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد اشاره کرده و از ایران و نیروهای همپیمان آن خواسته است حملات را فورا و بدون قید و شرط متوقف کنند .
در این بیانیه همچنین بر ضرورت اجرای قطعنامه ۲۸۱۷ شورای امنیت سازمان ملل متحد در سال ۲۰۲۶، درباره محکومیت حملات ایران به کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس و اردن، تأکید شده است .
رهبران شورای همکاری خلیج فارس و پارلمان اروپا از ایران و نیروهای همپیمان آن خواستند آزادی کشتیرانی و حق عبور ترانزیتی از تنگه هرمز و بابالمندب را بهطور کامل رعایت کنند .
آنها همچنین درباره تحولات دریای سرخ ابراز نگرانی کردند و هشدار دادند که ناامنی در این مسیر دریایی مهم، ارتباط تجاری میان اروپا و آسیا را تهدید میکند .
امضاکنندگان این بیانیه همچنین ضمن تقدیر از فعالیتهای دریایی اتحادیه اروپا، خواستار هماهنگی نزدیکتر میان ائتلاف چندملیتی دفاع دریایی به رهبری عربستان سعودی و عملیات دریایی اتحادیه اروپا شدند تا امنیت مسیرهای مشترک کشتیرانی و تأمین انرژی حفظ شود .
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، روز یکشنبه ۲۶ مهر (۱۸ اکتبر) در گفتوگو با رسانههای ایرانی در بغداد گفت پیشنهاد تهران برای "بازگشایی تنگه هرمز ظرف هفت روز همچنان روی میز است" و تأکید کرد اجرای این طرح به پذیرش شروط ایران از سوی آمریکا بستگی دارد .
عراقچی که برای شرکت در" نشست سازمان همکاری اسلامی" در بغداد حضور داشت، گفت ایران ملاحظات آمریکا درباره این پیشنهاد را بررسی میکند و افزود: «موضع ما روشن و بر اساس پیشنهاد هفتروزهای است که به آمریکا ارائه کردهایم.»
عراقچی با انتقاد از رویکرد واشنگتن گفت اگر طرف آمریکایی حسن نیت داشته باشد، مسیر بازگشایی تنگه هرمز روشن است .
به گفته وزیر خارجه ایران، در صورت موافقت آمریکا با شروط تهران، "تنگه هرمز ظرف شش روز بازگشایی خواهد شد و مذاکرات دو کشور از روز هفتم از سر گرفته میشود" .
از جمله شروط ایران، رفع محاصره بنادر این کشور از سوی آمریکا، لغو تحریمهای صادرات نفت ایران و توقف درگیریها در همه جبهههای منطقه است .
ایران این پیشنهاد را در اواسط سپتامبر، پس از فروپاشی آتشبس موقت، ارائه کرد. مقامات ایرانی سپس تأیید کردند که پاسخ آمریکا دریافت شده است. این در حالی است که محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، پیشتر گفته بود مذاکرات به دلیل پاسخ ندادن واشنگتن به همه هفت شرط ایران متوقف شده است .
یکی از محورهای اصلی اختلاف دو طرف، اصرار آمریکا بر پرداختن به برنامه هستهای ایران از ابتدای مذاکرات است.
جیدی ونس، معاون رئیس جمهور آمریکا، در ۶ اکتبر گفته بود "ایران برای برآورده کردن خواستههای آمریکا و پایان دادن به جنگ هفتماهه، باید کاهش معناداری در ظرفیت غنیسازی اورانیوم خود ایجاد کند" .
تهران در مقابل میگوید مرحله نخست مذاکرات باید بر بازگشایی تنگه هرمز و برقراری دوباره امنیت در این آبراه متمرکز باشد.
تنگه هرمز یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان و مسیر اصلی صادرات نفت و گاز کشورهای حاشیه خلیج فارس به بازارهای جهانی، بهویژه آسیا است. پیش از جنگ، حدود یکپنجم تجارت جهانی نفت و گاز از این آبراه عبور میکرد و اختلال در تردد کشتیها میتواند صادرات انرژی و بازارهای جهانی را تحت تأثیر قرار دهد .
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، از آماده شدن طرح عملیاتی تازهای برای رویارویی نظامی احتمالی خبر داد و گفت این طرح از طرحهای بهکارگرفتهشده در جنگهای ۱۲روزه و ۴۰روزه ویرانگرتر خواهد بود. همزمان، مهرداد اخلاقی، وزیر دفاع ایران نیز اعلام کرد، تهران تدابیر لازم برای مقابله با بمب آمریکایی موسوم به "مادر بمبها" را در نظر گرفته است .
رضایی روز یکشنبه ۲۶ مهر (۱۸ اکتبر) در پیامی در شبکههای اجتماعی نوشت: «نیروهای مسلح ایران برای ماجراجویی جدید، طرحی ویرانگرتر از جنگهای ۱۲روزه و ۴۰روزه آماده کردهاند.»
محسن رضایی همچنین در متن خود نوشته است که "تهدیدهای مکرر این روزهای مقامات آمریکایی و اسرائیلی، واقعیت میدان را تغییر نمیدهد".
همزمان، مهرداد اخلاقی، وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ایران، پس از کسب رأی اعتماد مجلس در گفتوگو با خبرنگاران گفت: «ما تدابیر لازم برای مقابله با مادر بمبها را اندیشیدهایم و خیالمان راحت است و راحت کار خود را انجام میدهیم . »
او با اشاره به تهدیدهای دونالد ترامپ ، رئیس جمهور آمریکا، افزود: «ترامپ باید به فکر این باشد که نیروهایش را سالم از منطقه ما خارج کند. اگر یک بمب بیندازد، باید ببیند چند نفر از نیروهایش را باید بهصورت افقی از منطقه خارج کند؛ همین باعث شده که تا حالا نزده و فقط شعار داده است.»
اخلاقی افزود، "اگر آمریکا تهدیدهای خود را از مرحله شعار به اقدام عملی تبدیل کند، با پیامدهای آن روبهرو خواهد شد". او همچنین گفت "به احتمال زیاد دشمن جرئت حمله به ایران را نخواهد داشت" و به گفته او در صورت حمله، "آمریکا و منطقه متحمل خسارتهای زیادی خواهند شد" .
وزیر دفاع ایران در بخش دیگری از سخنانش گفت "رأی اعتماد مجلس مسئولیت وزارت دفاع را افزایش داده است و این وزارتخانه باید به اعتماد نمایندگان پاسخ دهد" .
"مادر بمبها" نام غیررسمی بمب جیبییو-۴۳ و سلاحی غیرهستهای است که با وزن حدود ۹.۵ تن از بزرگترین بمبهای متعارف ارتش آمریکا به شمار میرود. ارتش آمریکا در آوریل ۲۰۱۷ برای نخستین بار از این بمب علیه مواضع گروه داعش در افغانستان استفاده کرده است .
اظهارات وزیر دفاع ایران درباره این بمب پس از انتشار گزارشهایی درباره بررسی گزینههای نظامی آمریکا علیه ایران مطرح شده است.
دونالد ترامپ در جدیدترین اظهارت درباره استفاده احتمالی از "مادر بمبها" علیه ایران، در مصاحبهای با شبکه نیوزمکس در ۱۵ اکتبر گفت "مادر بمبها هستهای نیست و آن را یک بمب بسیار بزرگ" توصیف کرد. او همچنین درباره تأسیسات زیرزمینی ایران در کوه کلنگ گفت "ممکن است آمریکا ناچار شود به آنجا حمله کند" و افزود که میتواند آن تأسیسات را بهسرعت از بین ببرد.
عبدالفتاح سیسی، رئیس جمهور مصر روز یکشنبه ۲۶ مهر (۱۸ اکتبر) اعلام کرد که کشورش برای دفاع از امنیت و ثبات عربستان سعودی، تمامی حمایتهای لازم و ممکن را در اختیار ریاض قرار خواهد داد .
سیسی تاکید کرد که قاهره تلاشهای سیاسی و دیپلماتیک خود را با هماهنگی طرفهای منطقهای و بینالمللی ادامه داده و تشدید خواهد کرد تا به کاهش تنشها و حل بحرانهای منطقه کمک کند .
رئیسجمهور مصر پیشتر از پارلمان این کشور خواسته بود نشست فوقالعادهای برگزار کند و به او اختیار دهد تا در صورت درخواست عربستان سعودی، اقدامات دفاعی لازم را انجام دهد .
سیسی در مراسم فارغالتحصیلی یک دانشکده نظامی اعلام کرده بود که مصر در صورت درخواست ریاض، مطابق با رهنمودهای ملک سلمان و محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان هر اقدام ضروری را برای حفاظت و دفاع از این کشور انجام خواهد داد .
رئیسجمهور مصر همچنین تاکید کرده بود که حملات علیه عربستان، امنیت ملی کشورهای عربی و مصر را تضعیف میکند و قاهره هرگونه تهدید علیه امنیت و ثبات این کشور را نمیپذیرد .
در همین حال، رشاد العلیمی، رئیس شورای رهبری ریاست جمهوری یمن، با استقبال از موضع مصر آن را نشانه همبستگی قاطع قاهره با عربستان در مقابله با تهدیدهای مشترک دانست .
العلیمی در پیامی در شبکههای اجتماعی اعلام کرد که حمایت مصر و عربستان از مردم یمن برای بازگرداندن نهادهای دولتی، یکی از پایههای امنیت و ثبات منطقه است. او قاهره و ریاض را دو بال امنیت ملی کشورهای عربی توصیف کرد .
پیش از این، عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه ۷ اوت ۲۰۲۶ توافقنامهای با عنوان "پیمان دفاع مشترک مکه" امضا کردند که بر اساس آن، "هرگونه حمله مسلحانه به یکی از سه کشور، حمله به هر سه کشور تلقی میشود" .
رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، در آنزمان از امکان گسترش این پیمان و پیوستن کشورهای دیگر، از جمله مصر، به آن سخن گفته بود. مصر تا کنون به پیمان دفاعی مکه نپیوسته و اعلام آمادگی قاهره برای دفاع از عربستان نیز به معنای عضویت رسمی در این ائتلاف نیست .
جیدی ونس، معاون دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا روز یکشنبه ۲۶ مهر (۱۸ اکتبر) اعلام کرد که ایالات متحده با وجود دستیابی به "پیروزی قاطع از برخی جهات" در جنگ با ایران ، همچنان به دنبال تضمینهایی برای جلوگیری از بازسازی برنامه هستهای جمهوری اسلامی و مقابله با بحران جهانی انرژی است .
ونس در گفتوگو با شبکه "سیبیاس نیوز" در پاسخ به این پرسش که چرا آمریکا با وجود طولانیتر شدن جنگ نسبت به پیشبینی اولیه دونالد ترامپ، هنوز به پیروزی قاطع نرسیده است، گفت که آمریکا از برخی جهات در جنگ با ایران به پیروزی قاطع دست یافته است، اما طرف مقابل نیز در روند جنگ نقش دارد.
جیدی ونس با دفاع از راهبرد ترامپ در قبال ایران تاکید کرد که آمریکا برنامه هستهای جمهوری اسلامی را نابود کرده است، اما هدف کنونی واشنگتن دستیابی به تعهدی" بلندمدت و قابل راستیآزمایی" از سوی تهران است تا این کشور نتواند توانمندیهای هستهای خود را در سالهای آینده بازسازی کند .
ونس در ادامه گفتگوی خود با شبکه سیبیاس نیوز افزود: «موضوع فقط دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ نیست؛ مسئله این است که آیا ایرانیها پنج سال دیگر میتوانند آن زرادخانه هستهای را بازسازی کنند؟ آیا میتوانند برای بازسازی ظرفیت غنیسازی خود تلاش کنند؟»
معاون رئیسجمهور آمریکا که تابستان گذشته در مذاکرات با ایران مشارکت داشت، گفت واشنگتن به دنبال دریافت "تعهدی نهایی و محکم" از جمهوری اسلامی برای بازسازی نکردن برنامه هستهای است .
ونس همچنین جلوگیری از بحران جهانی انرژی را از دیگر اهداف آمریکا در ادامه این درگیری دانست و ایران را به تلاش برای مختل کردن عرضه انرژی جهان از طریق بستن تنگه هرمز و حمله به نفتکشها متهم کرد .