ترینه بادی، اختراع اسپانیایی برای عبور بدون انتشار از قطب جنوب، بیهمتا در جهان
رامون لارامندی، کاوشگر اسپانیایی، رهبری یک سفر اکتشافی ۳۴۰۰ کیلومتری و ۸۰ روزه با وسیله نقلیه بادبادکی به قطب جنوب را برعهده دارد؛ ماموریت خود بزرگترین تحقیق خواهد بود.
کاشف اسپانیایی مناطق قطبی رامون لارامندی سرپرستی یک اکتشاف علمی را بر عهده خواهدداشت که طی حدود ۸۰ روز نزدیک به ۳۴۰۰ کیلومتر از درون قطب جنوب را میپیماید، بدون استفاده از سوختهای فسیلی برای جابهجایی. پروژه «ترینیو د وینتو آنتارتیدا ۲۰۲۶-۲۰۲۷» ابزارهایی را برای انجام ۱۶ تحقیق (منبع به زبان اسپانیایی) در برخی از دورافتادهترین مناطق سیاره حمل خواهدکرد، با هدف گسترش دانش درباره یخ، تغییرات اقلیمی و اکوسیستمهای قطبی.لارامندی در مصاحبهای در میدان پلاسا د اسپانیا در مرکز مادرید با «یورونیوز» میگوید: «سورتمه بادی چیزی است که، تا حدی، به طور کامل در جهان بیهمتاست.» این کاشف معتقد است وسیلهای که طراحی کرده ترکیبی استثنایی از فنون سنتی و فناوری پیشرفته است که برای پیمودن مسافتهای طولانی بدون نیاز به موتورهای احتراق داخلی و تدارکات هوایی طراحی شده است.این اکتشاف ۱۸ اکتبر از اسپانیا آغاز خواهدشد و بازگشت آن برای اوایل فوریه برنامهریزی شده است. مسیر از نزدیکی پایگاه روسی نوولازارفیسکایا در سرزمین ملکه مود آغاز و در پایگاه مشترک فرانسه و ایتالیا، کونکوردیا، در دومو سی به پایان خواهدرسید، پس از آنکه از «قطب غیرقابل دسترس» و حوالی «قطب سرما» عبور کند.وسیله نقلیهای بادی برای عبور بدون انتشار از قطب جنوب«ترینیو د وینتو» یک سکوی اکتشافی قطبی است که با استفاده از بادبادکها از نیروی باد بهره میگیرد و برای تغذیه تجهیزات علمی از انرژی خورشیدی استفاده میکند. لارامندی میگوید طراحی این وسیله که الهامگرفته از فرهنگ اینوایت است، حاصل حدود ۲۵ سال کار توسعه و ازمایش است که در این مدت او بیش از ۲۸ هزار کیلومتر روی یخ در اکتشافات مختلف سفر کرده است.او توضیح میدهد: «این سورتمه فنون اینوایت را، که به نظر میرسد چیزهای قدیمی و کمی عجیب در دنیای فناوری امروز باشند، با هم ترکیب میکند. در نتیجه، ترکیبی بسیار، بسیار عجیب به وجود میآید اما به طرز چشمگیری کارامد است.» این کاشف پایداری را یکی از ستونهای اصلی پروژه میداند.این وسیله از چهار ماژول تشکیل شده و ۱۵ متر طول دارد. میتواند تا ۲۱۰۰ کیلوگرم بار حمل کند، هرچند اینبار در ابتدا حدود ۲۵۰ کیلوگرم تجهیزات علمی با خود خواهدبرد.اعضای گروه ۲۰ بادبادک با سطحی بین ۵ تا ۱۵۰ متر مربع در اختیار خواهندداشت که بسته به شرایط جوی از انها استفاده خواهندکرد. در شرایط مناسب، سرعت سورتمه میتواند به ۸۰ کیلومتر در ساعت برسد و میانگین سرعت حدود ۲۵ کیلومتر در ساعت است.عدم استفاده از سوختهای فسیلی هم تاثیر زیستمحیطی و هم نیازهای لجستیکی اکتشاف را کاهش میدهد. برای مقایسه، اکتشاف علمی فرامرزی قطب جنوب در سالهای ۲۰۱۲-۲۰۱۱ مسافتی مشابه را با استفاده از کامیونهای شنی، موتورهای برفی و سورتمهها طی کرد و در عرض دو ماه حدود ۱۷۰ هزار لیتر سوخت مصرف شد.لارامندی امیدوار است این ماموریت ظرفیت این وسیله را بهعنوان سکویی علمی برای سفرهای اینده نشان دهد. او میگوید: «ممکن است سامانههای دیگری که با انرژیهای تجدیدپذیر حرکت میکنند برای عبور از قطب جنوب به وجود بیایند، اما هیچکدام به اندازه سورتمه بادی پایدار و کماثر نخواهندبود.»۱۶ پروژه برای مطالعه یخ، الایندهها و حیات میکروبیاین اکتشاف ۱۶ پروژه علمی را اجرا خواهدکرد که از طریق فراخوانی به مدیریت کمیته قطبی اسپانیا انتخاب شدهاند. در این پژوهشها که مراکزی از سیاسایسی، سیئمات، اینتا، شش دانشگاه اسپانیایی و نهادهای بینالمللی در انها مشارکت دارند، اندازهگیریهای مستقیم در مناطقی انجام خواهدشد که تقریبا هیچ دادهای از انها وجود ندارد تا اطلاعات بهدستامده از ماهوارهها و ایستگاههای دائمی تکمیل شود.در میان این کارها، تحقیقی از مرکز تحقیقاتی ایمز ناسا به رهبری دانشمند اسپانیایی آلفونسو داویلا برجسته است که بررسی خواهدکرد ایا درون سنگهای نمکی که در معرض سرمای شدید قطب جنوب قرار دارند میتوانند شرایطی مساعد برای حیات میکروبی به وجود اید. حسگرها دما، رطوبت نسبی و رسانایی الکتریکی را اندازهگیری خواهندکرد تا مشخص شود ایا با وجود دمای پایین و خشکی محیط، امکان شکلگیری اب مایع درون این سنگها وجود داشته است یا نه.در پروژهای دیگر به نام دینگلاک که به سرپرستی یخشناس فرانسیسکو ناوارو از دانشگاه پلیتکنیک مادرید انجام میشود، از ژئورادار برای تحلیل نخستین ۱۰ متر برف استفاده خواهدشد. این اندازهگیریها به درک بهتر چگونگی انباشت و جابهجایی لایههای برف کمک میکند و برآوردها از تحول جرم یخی قطب جنوب را در چارچوب تغییرات اقلیمی بهبود میبخشد.این کارزار همچنین حضور ریزپلاستیکها، الایندههای پایدار و میکروارگانیسمها و ویروسهای احتمالی را بررسی خواهدکرد و علاوه بر این، مغناطیس زمین و عملکرد سامانههای ناوبری اروپایی گالیله را زیر نظر خواهدگرفت. بخشی از این ازمایشها از ابزارهای مرتبط با اکتشاف فضایی استفاده خواهدکرد.به گفته لارامندی، ارزش این پژوهشها در این است که در قلمرویی انجام میشوند که از منظر علمی تقریبا ناشناخته است. او توضیح میدهد: «این ماموریت در منطقهای اجرا میشود که عملا هیچ دادهای از ان در دست نیست.» این سامانه اجازه میدهد به نواحیای نفوذ کنند که دشواریها و هزینههای عملیات متعارف سبب میشود کارزارهای تحقیقاتی در انها بهویژه پیچیده باشد.چهار نفر، ۸۵ روز در انزوا؛ ازمایش برای ماموریتهای فضایی ایندهاین اکتشاف از چهار کهنهسرباز قطب جنوب تشکیل میشود: خود لارامندی؛ هیلو مورنو، راهنمای قطبی و تکنسین کوهستان؛ ماریوش پوتوکی، پژوهشگر دانشگاه مین در ایالات متحده؛ و خاویر سلوا، عکاس، مستندساز و مسئول مدیریت فنی تصویر. سلوا پیشتر نیز در اکتشاف قطب جنوب در سالهای ۲۰۱۲-۲۰۱۱ لارامندی را همراهی کرده بود.علاوه بر مشارکت در کار میدانی، این چهار نفر خود نیز موضوع مطالعه خواهندبود. پروژه «ویندسلد مایند» به سرپرستی گابریل خ. د لا توره از دانشگاه کادیس، اثرات انزوای طولانیمدت بر واکنش روانی، خواب و همزیستی اعضای گروه را بررسی خواهدکرد. لارامندی با خنده میگوید: «ما بخشی از پروژه تحقیقاتی هستیم و بله، کمی احساس موش ازمایشگاهی بودن داریم؛ اما خوشحالیم.»این تحقیق در پی تولید دانشی است که در ماموریتهای فضایی طولانیمدت اینده، که در انها فضانوردان باید با شرایط حبس، خطر و فاصله بسیار زیاد با زمین روبهرو شوند، کاربرد داشته باشد. قطب جنوب یکی از مناسبترین محیطهای زمینی برای مطالعه این عوامل و ازمایش ابزارهایی است که برای اکتشافات سیارهای اینده در نظر گرفته شدهاند.لارامندی میگوید: «خود ما در اصل ازمایش هستیم؛ چهار نفر که ۸۵ روز در درون قاره قطب جنوب در انزوا زندگی میکنند.» او توضیح میدهد که دو پروژه وجود دارد که در انها خود اعضای اکتشاف موضوع تحقیق به شمار میروند.خودکفایی یکی از کلیدهای این سفر خواهدبود. تیم همه تدارکات و تجهیزات لازم را برای هفتهها اقامت بدون حمایت بیرونی با خود حمل خواهدکرد، هرچند برای مواجهه با فوریتهای پزشکی یا هر وضعیت استثنایی دیگر، برنامهای برای تخلیه اضطراری نیز پیشبینی شده است.مسیر تازهای با چشمانداز اکتشافات ایندهاین سفر که به صورت زنده از طریق وبسایت tierraspolares.es (منبع به زبان اسپانیایی) قابل پیگیری است، نتیجه دههها توسعه سورتمه بادی است و امکان ازمایش ظرفیت ان برای حمل باری علمی بیسابقه در اکتشافات قطب جنوب لارامندی را فراهم میکند. چهار عضو گروه در طول مسیر پنج ایستگاه علمی برپا خواهندکرد و در انها برای جمعاوری نمونهها، انجام ازمایشها و انجام اندازهگیریها توقفهای طولانی خواهندداشت.با رسیدن به کونکوردیا، اعضای اکتشاف از راه هوا قاره را ترک خواهندکرد، در حالی که تجهیزات علمی با کمک فرانسه به اسپانیا بازگردانده خواهدشد. سورتمه در پایگاه به صورت قطعات جداگانه باقی خواهدماند تا برای یک سفر احتمالی در جهت معکوس اماده باشد.هدف این است که این اکتشافات تکرار شوند تا امکان مقایسه دادههای جمعاوریشده در کارزارهای مختلف فراهم شود؛ چیزی که برای شناسایی تغییرات در یخ و اقلیم حیاتی است. لارامندی میگوید: «جمعاوری مکرر دادهها کاملا برای مشاهده تغییرات کلیدی است.»این سفر که در قالب چهلمین کارزار تحقیقاتی قطب جنوب (منبع به زبان اسپانیایی) که چهلمین سالگرد اکتشاف قطبی اسپانیا را گرامی میدارد، ادغام شده است، در پی ان است که مسیر تازهای برای اکتشاف علمی با اثر زیستمحیطی اندک در درون این قاره تثبیت کند؛ گزینهای که تحقیق درباره یکی از افراطیترین نواحی زمین را با توسعه فناوریهایی پیوند میدهد که میتوانند به ماموریتهای فضایی اینده کمک کنند.