تلسکوپ جیمز وب در حال مشاهده یکی از اولین ابرنواخترهای جهان است

ستاره شناسان با استفاده از تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST) چیزی را یافته اند که ممکن است یکی از دورترین ابرنواخترهایی باشد که تاکنون مشاهده شده است. و در یک شانس کیهانی، تیم فکر می‌کند که دارند می‌بینند که انفجار تنها چند روز پس از شعله‌ور شدن چگونه به نظر می‌رسید.

قدمت این ابرنواختر، AT 2026abck، به حدود 1.15 میلیارد سال پس از بیگ بنگ می رسد، زمانی که جهان کمتر از یک دهم سن کنونی خود بود و از ستاره های عظیمی که در حال سوسو زدن هستند، می پرید. به گفته محققان، ستاره عظیم در حال انفجار بیش از 12.5 میلیارد سال پیش نور خود را به شدت منتشر کرد - آنقدر طولانی پیش که فاصله بین ما به دلیل انبساط جهان عملا شش برابر شده است.

این کشف در مقاله ای توضیح داده شد که در 29 سپتامبر در سرور پیش چاپ arXiv آپلود شد و هنوز بررسی نشده است. به گفته نویسندگان مطالعه، این لکه نور باستانی به طرز شگفت انگیزی درخشان است.

Xiaohui Fan، کیهان شناس رصدی و استاد ستاره شناسی در دانشگاه آریزونا، از طریق ایمیل به Live Science گفت: «در اوج خود، این ابرنواختر حدود 8 میلیارد برابر روشنایی خورشید است ... تقریبا به اندازه کل کهکشان راه شیری روشن است. در طول انفجار، انرژی را که خورشید در طی حدود 2 میلیارد سال ساطع خواهد کرد، ساطع می کند.

چراغی از آغاز فضا-زمان

ابرنواختر تازه کشف شده در دمای بیش از 30000 درجه فارنهایت (16000 درجه سانتیگراد) به طرز درخشانی می درخشد. پوسته رشته ای از مواد پرتاب شده آن به شعاع تقریبا 46 واحد نجومی رسیده است - تقریبا 46 برابر فاصله زمین و خورشید یا تقریبا تا جایی که پلوتو در دورترین نقطه خود از خورشید در نوسان است.

اولین نویسنده مینگیانگ ژوانگ، اخترفیزیکدان رصدی در دانشگاه ایلینویز Urbana-Champaign، به ایمیل لایو ساینس گفت که کهکشان میزبان ابرنواختر، با نام ID101411، حدود 6.3 میلیارد جرم خورشیدی را در خود جای داده و "ستارگان جدیدی را بیش از ده برابر سریعتر از راه شیری ما تشکیل می دهد."

همانند دیگر کهکشان‌های اولیه، ID101411 از نظر فلزات، به معنای هر عنصری سنگین‌تر از هیدروژن و هلیوم، کمبود دارد، زیرا زمان کافی برای ایجاد آن عناصر سنگین‌تر در فورج ستارگان عظیم و انفجارهای آخرالزمانی آنها نگذشته بود.

تصویری از فوران یک ابرنواختر زمانی که کیهان تنها 730 میلیون سال سن داشت. (اعتبار تصویر: NASA، ESA، CSA، STScI، L. Hustak (STScI)) نویسندگان این مطالعه تخمین می‌زنند که آنها این ابرنواختر را تنها 4 تا 10 روز پس از انفجار مشاهده کردند. ژوانگ تاکید کرد: اگرچه این نسبتا رایج است، اما مشاهده یکی در چنین فاصله باورنکردنی "بسیار نادر است". "شما باید دقیقا همان تکه کوچک آسمان را به طور مکرر با [JWST] مشاهده کنید، و انفجار باید در لحظه مناسب رخ دهد. ما خوش شانس بودیم."

یک لایه شانس دیگر وجود دارد که این کشف را قابل توجه تر کرده است: بدون کمک یک ویژگی کیهانی به نام عدسی گرانشی مشاهده شد - پدیده ای که توسط انیشتین پیش بینی شده بود که در آن گرانش یک جسم عظیم در فضا خم می شود و نور ساطع شده از اجسام پشت آن را بزرگ می کند.

ژوانگ توضیح داد: «بیشتر ابرنواخترها در این فاصله دور با کمک یک خوشه کهکشانی عظیم در پیش زمینه که به عنوان یک ذره بین طبیعی عمل می کند، پیدا شده اند. "این دورترین چیزی است که ما در واقع دیده ایم."

این ابرنواختر به عنوان بخشی از برنامه NEXUS Treasury کشف شد که در آن JWST به طور متناوب تکه‌های آسمان را برای انفجارهای باستانی می‌کاود. قبلا در چند سال گذشته کهکشان میزبان انفجار را رصد کرده بود و سرانجام در 7 اوت سال جاری شاهد این ابرنواختر بود.

یک انفجار در حرکت آهسته

جالب اینجاست که ستاره هنوز در تماشای قبلی JWST در 28 می 2026 منفجر نشده بود، به این معنی که 71 روز در ساعت های زمینی ما گذشت، حتی اگر تنها حدود 12 روز در چارچوب زمانی خود ابرنواختر گذشته باشد.

این یک اثر کیهانی ذهنی را برجسته می کند: انبساط کیهان فقط فضا را گسترش نمی دهد. از دیدگاه ما زمان را کند می کند.

ژوانگ گفت: «از آنجایی که جهان از زمان تابش این نور منبسط شده است، همه چیز در مورد این انفجار در حرکت آهسته برای ما ظاهر می شود، تقریبا شش برابر کندتر از آنچه در واقع اتفاق افتاده است. از دیدگاه ما، تغییراتی که در ابرنواختر یک هفته به طول انجامید، حدود شش هفته طول می کشد.

داستان های مرتبط

ابرنواختر معروفی که در سال 1181 آسمان را روشن کرد اکنون پر از گره های مرموز است - عکس فضایی هفته

ستاره ای به اندازه 20 برابر خورشید در یک ابرنواختر مرد - و تلسکوپ های سراسر جهان برای تماشای آن به نیروهای خود پیوستند.

دانشمندان برای اولین بار شکل یک ابرنواختر را ترسیم کردند - و این چیزی نیست که ما انتظار داشتیم: عکس فضایی هفته

هنوز رازهایی در مورد ماهیت این انفجار باستانی باقی مانده است که چنان درخشان بود که می‌توانیم آن را تقریبا در سراسر جهان مشاهده کنیم.

به گفته نویسندگان این مطالعه، به جای یک ابرنواختر فروپاشی هسته مرسوم - که در آن ستاره ای بین هشت تا 50 برابر جرم خورشید سوخت هسته ای خود را تخلیه می کند و دچار فروپاشی سریع هسته و انفجار بعدی می شود - ممکن است ابرنواختر اخیرا کشف شده یکی از نادرترین و قوی ترین انفجارهای جهان باشد. این نوع انفجار که به عنوان یک ابرنواختر ابرنواختر شناخته می شود، ده ها یا صدها برابر بیشتر از ابرنواخترهای معمولی انرژی آزاد می کند.

این تیم گفت که این انفجار همچنان به گرم شدن ادامه می‌دهد یا شروع به سرد شدن می‌کند، می‌تواند دقیقا نشان دهد که در محیط آن چه اتفاقی می‌افتد و چه چیزی باعث آن شده است.

ژوانگ در پایان گفت: «تفسیر ما هنوز مقدماتی است. "مشاهدات بعدی به ما بیشتر در مورد نوع انفجاری که این اتفاق افتاده است، می گوید."

چقدر کهکشان خانه ما را می شناسید؟ با مسابقه راه شیری ما پیدا کنید!