توضیح دهنده - آیا جهان هنوز هم می تواند تا سال 2030 از 30 درصد سیاره محافظت کند؟

کشورها به تعهد خود مبنی بر حفاظت از 30 درصد از زمین و اقیانوس های سیاره تا سال 2030 کوتاهی می کنند، در حالی که مناطق حفاظت شده در حال حاضر 18.7 درصد از خشکی و 10 درصد از اقیانوس ها را تحت پوشش کنفرانس تنوع زیستی سازمان ملل در ایروان قرار می دهند.

این کنفرانس که با نام COP17 شناخته می شود با موضوع «اقدام برای طبیعت» از ۱۹ تا ۳۰ اکتبر در پایتخت ارمنستان برگزار می شود. این اولین بررسی جهانی چارچوب تنوع زیستی جهانی Kunming-Montreal است که در COP15 در مونترال در سال 2022 با هدف توقف و معکوس کردن از دست دادن تنوع زیستی تا سال 2030 به تصویب رسید.

گزارش سازمان ملل که پیش از مذاکرات منتشر شد نشان می‌دهد که اکثر کشورها اهداف ملی را مطابق با چارچوب تعیین کرده‌اند، اما کمتر از نیمی از آنها خود را در مسیر رسیدن به هر یک از آنها می‌دانند.

موضوع این است که آیا دولت‌ها می‌توانند چهار سال تعهدات را به حفاظت قابل اندازه‌گیری در زمین و دریا تبدیل کنند، در حالی که کمی بیش از سه سال تا پایان مهلت باقی مانده است.

هدف 30x30 که به طور رسمی به عنوان هدف 3 شناخته می شود، شناخته شده ترین هدف از 23 هدف چارچوب است. بر اساس این گزارش، حداقل 30 درصد از مناطق خشکی و اقیانوسی تا سال 2030 تحت حفاظت قرار گیرند.

هدف فراتر از اعلام صرف مناطق حفاظت شده است. این امر مستلزم آن است که آنها به طور مؤثر از طریق سیستم های نماینده زیست محیطی، به خوبی متصل و منصفانه اداره شوند، محافظت و مدیریت شوند.

اکوسیستم‌هایی مانند جنگل‌ها، تالاب‌ها، اقیانوس‌ها و خاک‌ها مقادیر زیادی کربن را ذخیره می‌کنند، تغییرات آب و هوایی را کند می‌کنند و به جوامع کمک می‌کنند تا با تأثیرات آن سازگار شوند.

هنگامی که این اکوسیستم ها از بین می روند، کربن ذخیره شده در جو آزاد می شود و از دست دادن تنوع زیستی مستقیما با گرمایش جهانی مرتبط می شود.

بر اساس ارقام اکتبر از پایگاه داده سیاره حفاظت شده، که توسط مرکز نظارت بر حفاظت از برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد (UNEP-WCMC) و اتحادیه بین المللی حفاظت از طبیعت (IUCN) نگهداری می شود، بیش از 514000 منطقه حفاظت شده در سراسر جهان وجود دارد.

آنها با هم 18.7 درصد از خشکی جهان و 10 درصد از اقیانوس های آن را پوشش می دهند.

بر اساس یک ارزیابی که در ماه سپتامبر توسط کمپین برای طبیعت منتشر شد، تعهدات دولت قرار است تا سال 2030 حفاظت از حدود 27 درصد خشکی را افزایش دهد اما تنها 12 درصد از اقیانوس جهانی را تا سال 2030 افزایش دهد.

پیشرفت در منطقه به شدت متفاوت است. آمریکای لاتین 29 درصد از زمین و 26 درصد از اقیانوس خود را محافظت کرده است، در حالی که اقیانوسیه به ترتیب از 24 درصد و 41 درصد محافظت کرده است. سیشل در زمینه حفاظت از زمین با 68 درصد پیشتاز است، در حالی که لیبی، اریتره و سومالی هنوز هیچ حفاظتی را انجام نداده اند.

گزارش اقدام وضعیت تنوع زیستی، که توسط دبیرخانه کنوانسیون تنوع زیستی در 15 اکتبر منتشر شد، اولین ارزیابی جهانی پیشرفت تحت این چارچوب را ارائه می دهد.

این نشان داد که 162 حزب، یا 83 درصد، اهداف ملی را مطابق با این چارچوب تعیین کرده‌اند، در حالی که تنها حدود نیمی از احزاب اهدافی را در چارچوب اهداف قبلی تنوع زیستی آیچی در سال 2020 تعیین کرده‌اند.

با این حال، کمتر از نیمی از طرف‌های گزارش‌دهنده اهداف ملی خود را در مسیر دستیابی به هر یک از اهداف جهانی می‌دانستند و روندهای شاخص منفی بیشتر از موارد مثبت بود.

اینگر اندرسن، مدیر اجرایی برنامه محیط زیست سازمان ملل در این گزارش گفت: «ما برای دستیابی به اهداف جمعی خود از مسیر خارج می شویم.

هدف 3 کنتراست قابل توجهی را نشان می دهد. اهداف ملی مرتبط با مناطق حفاظت‌شده از جمله اهدافی هستند که اغلب توسط خود کشورها به‌عنوان در مسیر ارزیابی می‌شوند، اما داده‌های مبتنی بر شاخص نشان می‌دهند که هدف 3 پیشرفت جمعی کمتری نسبت به بسیاری از اهداف دیگر داشته است.

این گزارش همچنین نشان می‌دهد که اکوسیستم‌های آبی، ساحلی و داخلی به طور مداوم شکاف‌هایی را در پوشش نشان می‌دهند و در مقایسه با اکوسیستم‌های زمینی کمتر حضور دارند.

این کمبود در آب های بین المللی بارزتر است. حفاظت در آب های ملی به 23.3 درصد می رسد، اما در دریاهای آزاد که 61 درصد از اقیانوس های جهان را تشکیل می دهند، فقط 1.7 درصد است.

ذخایر دریایی موجود همیشه دائمی نیستند، زیرا دولت‌ها می‌توانند حفاظت‌ها را از مناطق تعیین‌شده کاهش دهند، کوچک کنند یا از آنها دور کنند. در سال 2018، استرالیا اقدامات حفاظتی را در پارک دریایی دریای مرجانی خود در مساحتی بیش از 740000 کیلومتر مربع کاهش داد، در حالی که ایالات متحده طی دو سال گذشته هر پنج بنای یادبود ملی دریایی را برای ماهیگیری باز کرده است.

از کشورها انتظار می رود پیشرفت خود را بررسی کنند، به شکاف های مالی رسیدگی کنند و در مورد چگونگی تبدیل تعهدات ملی به عمل بحث کنند.

این گفتگوها همچنین آزمایش خواهند کرد که آیا حرکت پشت چارچوب می تواند به حفاظتی گسترده تر و موثرتر تبدیل شود.