تونل زمان - ۴ آبان؛ سالگرد شکست تاریخی ویندوز ۸
ویندوز ۸ میز کار را زیرورو کرد، پلی‌استیشن ۲ به مرکز سرگرمی خانه بدل شد و آخرین زنجیره‌ی طبیعی آبله به پایان رسید.
ویندوز ۸ میز کار را زیرورو کرد، پلی‌استیشن ۲ به مرکز سرگرمی خانه بدل شد و آخرین زنجیره‌ی طبیعی آبله به پایان رسید.
بعضی روزها را می‌توان از روی اشیایی شناخت که پشت سر گذاشته‌اند؛ یک صفحه‌ی شروع رنگارنگ، کنسولی سیاه‌رنگ، قلب کوچک یک بابون و عکس مردی که آخرین بیمار طبیعی آبله شد.
روایت‌های امروز میان آزمایشگاه، آسمان، اتاق عمل و اتاق نشیمن حرکت می‌کنند. وجه مشترکشان جسارت انسان برای آزمودن مرزهایی است که گاهی به پیروزی و گاهی به درسی پرهزینه می‌رسد.
کاشی‌های بزرگ و رنگی ناگهان جای منوی آشنای استارت را گرفتند. مایکروسافت ۱۴ سال پیش ویندوز ۸ را همراه فروشگاه نرم‌افزاری ویندوز استور و رابطی مناسب لمس به‌صورت عمومی عرضه کرد.
ویندوز ۸ آینده را زود دید، اما زبان مناسبی برای معرفی آن پیدا نکرد
بیش از هزار کامپیوتر و تبلت تاییدشده، از جمله سرفیس، برای همراهی با سیستم‌عامل آماده بودند و خود محصول در آمریکا ۳۹٫۹۹ دلار قیمت داشت.
هدف، ساختن پلی میان کامپیوترهای شخصی و نسل رو‌به‌رشد تبلت‌ها بود؛ اما حذف دکمه‌ی سنتی استارت و رفت‌وآمد گیج‌کننده میان محیط دسکتاپ و صفحه‌ی کاشی‌ها بسیاری از کاربران را پس زد. مایکروسافت بخشی از تصمیم‌ها را در ویندوز ۸٫۱ عقب نشاند. میراث مهم‌تر ویندوز ۸ همان پرسشی بود که هنوز در ویندوز ۱۱ دیده می‌شود؛ یک سیستم‌عامل چگونه باید هم‌زمان با ماوس، کیبورد و لمس کنار بیاید؟
بدن گرتی کوری در دهه‌ی پایانی زندگی برای ساخت سلول‌های خون به کمک نیاز داشت، اما بیماری میلوفیبروز نتوانست او را از آزمایشگاه دور کند. کوری ۶۹ سال پیش در سنت‌لوئیس و در ۶۱ سالگی درگذشت؛ شهری که شاهد مهم‌ترین پژوهش‌های او درباره‌ی گلیکوژن، آنزیم‌ها و گردش انرژی در بدن بود.
گرتی و کارل کوری در سال ۱۹۲۹ «چرخه‌ی کوری» را شرح دادند؛ فرایندی که لاکتات تولیدشده در عضله را به کبد می‌رساند تا دوباره به گلوکز تبدیل شود. جایزه‌ی نوبل فیزیولوژی یا پزشکی سال ۱۹۴۷ او را به نخستین زن برنده‌ی آن شاخه بدل کرد، با وجود آنکه دانشگاه تنها دو ماه پس از نوبل مقام استادی را به او داد. رد چرخه‌ی کوری امروز در زیست‌شیمی متابولیسم، پزشکی ورزشی و شناخت بیماری‌های ذخیره‌ی گلیکوژن ادامه دارد.
صدای چهار موتور جت در فرودگاه آیدل‌وایلد نیویورک، خبر از تغییری بزرگ در مقیاس جهان می‌داد. پن امریکن ورلد ایرویز ۶۸ سال پیش بوئینگ ۷۰۷ را با ۱۱۱ مسافر و ۱۱ خدمه راهی پاریس کرد. هواپیما پس از توقف سوخت‌گیری در گَندر نیوفاندلند، مسیر را در حدود ۸ ساعت و ۴۱ دقیقه پیمود و عصر سفرهای جت را آغاز کرد.
بوئینگ ۷۰۷ اقیانوس اطلس را از مانع به یک مسیر شبانه بدل کرد
بریتانیا تنها ۲۲ روز زودتر سرویس جت فرااقیانوسی خود را با de Havilland Comet 4 آغاز کرده بود؛ اما اندازه، برد و صرفه‌ی اقتصادی بوئینگ ۷۰۷ رقابت را به سود هواپیماهای جت بزرگ‌تر شتاب داد. بدنه‌ی شش‌صندلی در هر ردیف و آرایش چهارموتوره‌ی آن الگویی اثرگذار برای سفرهای دوربرد ساخت.
پروازهای امروزی همان مسیر را بی‌توقف، با دو موتور و سوخت بسیار کمتر طی می‌کنند، ولی عادت سفر سریع میان قاره‌ها بر شانه‌های همان جت اولیه شکل گرفت.
یک چشم، عمق را درست نمی‌بیند؛ ناسا برای حل همین محدودیت دو رصدخانه‌ی تقریبا یکسان ساخت. ماموریت STEREO بیست سال پیش در ساعت ۰۰ و ۵۲ دقیقه‌ی هماهنگ جهانی با موشک Delta II از کیپ کاناورال برخاست. هر فضاپیما نزدیک به ۶۲۰ کیلوگرم جرم داشت و مانورهای کمک‌گرانشی ماه، یکی را جلوتر و دیگری را عقب‌تر از زمین در مدار خورشید قرار داد.
دو فضاپیما به خورشید همان عمقی را دادند که دو چشم به جهان می‌دهند
اختلاف زاویه‌ی دو رصدخانه نخستین نماهای سه‌بعدی از سطح خورشید و فوران‌های تاجی را ممکن کرد. دانشمندان توانستند حرکت توفان‌های خورشیدی را از نزدیکی خورشید تا مدار زمین دنبال کنند؛ اطلاعاتی حیاتی برای هشدار به گردانندگان ماهواره‌ها، شبکه‌های برق و ماموریت‌های سرنشین‌دار.
ماموریت اصلی فقط ۲ سال طراحی شده بود، ولی STEREO-A هنوز داده‌های آب‌وهوای فضایی می‌فرستد و نشان می‌دهد گاهی بهترین راه فهم یک خطر، نگاه‌کردن هم‌زمان از دو سوی آن است.
قلبی که به گونه‌ای دیگر تعلق داشت در سینه‌ی نوزادی ۱۲ روزه تپید. لئونارد بیلی و تیم مرکز پزشکی دانشگاه لوما لیندا ۴۲ سال پیش قلب یک بابون (گونه‌ای از میمون‌ها) را به بیبی فی پیوند زدند. نوزاد با سندرم کم‌رشدی قلب چپ متولد شده بود و بدون مداخله شانسی اندک برای زنده‌ماندن داشت.
قلب نوزاد فقط ۲۱ روز تپید، اما مسئله‌ای چنددهه‌ای ساخت
عمل نزدیک به ۵ ساعت زمان برد و دمای بدن بیبی فی با دستگاه قلب‌ـ‌ریه از ۳۷ به ۲۰ درجه‌ی سانتی‌گراد رسید. پزشکان پیش از جراحی چند بابون را برای یافتن سازگارترین دهنده بررسی کردند؛ اما رد پیوند سرانجام پس از ۲۱ روز جان نوزاد را گرفت.
پرونده‌ی او بحث‌هایی ماندگار درباره‌ی رضایت آگاهانه، رفاه حیوانات و مرز آزمایش پزشکی برانگیخت و یک سال بعد راه را برای پیوند موفق قلب انسان به نوزاد در همان مرکز هموار کرد. پژوهش اندام خوک‌های ویرایش‌ژنتیکی هنوز ادامه‌ی همان پرسش دشوار است.
جعبه‌ی سیاه سونی تنها برای بازی وارد خانه‌ها نشد. پلی‌استیشن ۲، ۲۶ سال پیش با قیمت ۲۹۹ دلار در آمریکای شمالی عرضه شد و یک درایو DVD را کنار پردازنده‌ی Emotion Engine قرار داد. سازگاری با بیشتر بازی‌های پلی‌استیشن نیز سبب شد خریداران مجموعه‌ی قدیمی خود را کنار نگذارند؛ مزیتی ساده که مهاجرت به نسل تازه را آسان کرد.
درایو DVD همان سلاح پنهانی بود که پلی‌استیشن ۲ را فراگیر کرد
در دورانی که پخش‌کننده‌های DVD هنوز خریدی جداگانه و گران بودند، خانواده‌ها با یک دستگاه هم فیلم می‌دیدند و هم بازی می‌کردند. مجموعه‌هایی مانند Gran Turismo و Grand Theft Auto گستره‌ی جهان‌های سه‌بعدی را بزرگ‌تر کردند و دیسک DVD فضای بیشتری در اختیار سازندگان گذاشت.
فروش جهانی پلی‌استیشن ۲ از ۱۶۰ میلیون دستگاه گذشت و رکورد تاریخی آن فقط حاصل قدرت سخت‌افزاری نبود؛ سونی محصولی ساخت که بیرون از مرز بازی نیز برای اتاق نشیمن دلیل خرید داشت.
رؤیای ایگور سیکورسکی فقط بلندشدن عمودی از زمین نبود؛ او بالگرد را وسیله‌ای برای رسیدن به انسان‌های گرفتار می‌دید. مهندس روسی‌ـ‌آمریکایی ۵۴ سال پیش در ۸۳ سالگی در خانه‌اش در ایستون کنتیکت درگذشت، پس از آنکه چند شاخه‌ی هوانوردی را از هواپیماهای چندموتوره تا قایق‌های پرنده آزموده بود.
سیکورسکی بالگرد را پیش از هر چیز ابزاری برای نجات می‌دید
سیکورسکی پس از مهاجرت، در سال ۱۹۲۳ کارگاه هواپیماسازی خود را در آمریکا بنیان گذاشت. نمونه‌ی آزمایشی VS-300 در سال ۱۹۳۹ با یک روتور اصلی و روتور کوچک دم از زمین برخاست؛ آرایشی که نیروی چرخشی بدنه را مهار می‌کرد و هنوز در بخش بزرگی از بالگردها دیده می‌شود.
او تا بازنشستگی در سال ۱۹۵۷ و بعدتر در جایگاه مشاور به توسعه‌ی بالگرد ادامه داد. پرواز امدادی بر فراز دریا، انتقال مجروحان و دسترسی به مناطق دورافتاده، ملموس‌ترین ادامه‌ی آرزوی مهندسی او به شمار می‌روند.
تماسی نزدیک به ۱۵ دقیقه کافی بود. علی مائو مالین ، آشپز ۲۳ ساله‌ی بیمارستانی در مَرکای سومالی، پس از همراهی دو کودک بیمار دچار تب و بثورات شد. بروز ضایعات پوستی او ۴۹ سال پیش آخرین مورد شناخته‌شده‌ی انتقال طبیعی آبله را رقم زد. عامل بیماری Variola minor بود و مالین بهبود پیدا کرد، اما مهار همان بیمار عملیات بزرگی از قرنطینه، ردیابی تماس و واکسیناسیون به راه انداخت.
آبله تنها در قرن بیستم حدود ۳۰۰ میلیون نفر را کشت و شکل شدید بیماری نزدیک به ۳۰ درصد مبتلایان را از بین می‌برد. کارکنان بهداشت پیرامون خانه‌ی مالین طی دو هفته بیش از ۵۰ هزار نفر را واکسینه کردند و جست‌وجوی موارد تازه بیش از ۲ سال ادامه یافت.
سازمان جهانی بهداشت در سال ۱۹۸۰ ریشه‌کنی آبله را اعلام کرد. مالین بعدها به کارزار حذف فلج اطفال پیوست و هنگام همان فعالیت در سال ۲۰۱۳ بر اثر مالاریا درگذشت؛ آخرین بیمار، خود به شکارچی بیماری بعدی بدل شده بود.