جنگجویان گرگ در لباس گوسفند: دیپلماسی جدید محلی چین در استرالیا

برای دولت چین، دیپلماسی چیزی بیش از صرفا وسیله ای برای پرورش روابط بین المللی و پیشبرد منافع ملی است. همچنین ابزاری برای حفظ رژیم است. در این مقام می‌تواند به شکل مداخلات قهری در امور داخلی سایر دولت‌ها با هدف سرکوب رفتار یا انتقادی که خصمانه حزب کمونیست چین (ح‌ک‌پی) حاکم تلقی می‌شود، باشد. استقرار ماموران دیپلماتیک برای تضمین انطباق با اهداف ح‌ک‌چ در واقع یکی از ویژگی‌های مهم روابط محلی چین با دولت‌ها و جوامع محلی در استرالیا است.

در طول دهه اول شی جین پینگ به عنوان دبیر کل ح‌ک‌چ و رئیس امور خارجه، رویکرد پکن به استرالیا به‌طور فزاینده‌ای صریح و متخاصم شد، سبکی که به عنوان «دیپلماسی جنگجوی گرگ» شناخته می‌شود. اخیرا، دیپلمات‌های چینی به شکلی آرام‌تر و مطمئن‌تر از دیپلماسی زیرملی روی آورده‌اند. برخلاف غوغای دوران جنگجویان گرگ، این رویکرد عمدتا پشت درهای بسته انجام می‌شود و از زمان سفر نخست وزیر آنتونی آلبانیز به چین در جولای 2025 آشکارتر شده است.

انتخاب زودهنگام دولت آلبانی در سال 2022 نشان دهنده گرم شدن روابط دوجانبه یخی بین استرالیا و چین در زمان دولت های ائتلافی مالکوم ترنبول (18-2015) و اسکات موریسون (22-2018) بود. آلبانیز در دومین سفر خود به چین به عنوان نخست وزیر، یک هفته را صرف «تثبیت» روابط از طریق ابتکارات تجاری، تجاری، آموزشی، فرهنگی و بین دولتی تازه کرد. از جمله اثرات ضربه‌ای در استرالیا، ابتکارات دیپلماتیک چین در سطح محلی بود.

کارمندان کنسولی در بریزبن، سیدنی، ملبورن، آدلاید و پرث اکنون به وضوح تصور می‌کنند که از آلبانیز و اطرافیان تجاری او مجوز گرفته‌اند تا برای انطباق محلی استرالیا با خواسته‌های خود در مورد طیف وسیعی از مسائل فشار بیاورند. در جلسات با دولت‌های محلی و ارگان‌های اجتماعی اوج، آنها پیامی را به همراه داشتند: تحمل اظهارنظرها یا رویدادهایی که موجب نارضایتی یا توهین‌آمیز دولت چین یا ح‌ک‌چ می‌شود، نه تنها چین یا حزب حاکم آن، بلکه دولت استرالیا را نیز شرمنده می‌کند. این جدید بود

دیپلمات های چین به جای زوزه کشیدن در خلأ، خواسته های خود را با اصطلاح خود دولت استرالیا تنظیم می کردند. دیپلماسی جنگجوی گرگ جای خود را به «دیپلماسی جنگجوی گرگ در لباس میش» داد. مقامات چینی از زبان میزبانان خود استفاده می کردند تا خواسته های خود را بر دولت ها و جوامع محلی اعمال کنند. بر اساس شواهد، تا به امروز رویکرد جدید نسبتا مؤثر است، اما خطراتی را برای همه طرف‌ها به همراه دارد.

شواهد ابتکار کنسولی در ملبورن که اندکی پس از پایان سفر آلبانیز به چین انجام شد، استراتژی را در عمل نشان می دهد. در آگوست 2025، سرکنسول چین در ملبورن درخواست ملاقات با یک سازمان غیرانتفاعی مستقل کرد که نامش فاش نخواهد شد. هیئت مدیره آن از این رویکرد استقبال کرد. این یک بازدید کم اهمیت نبود.

گروهی از همکاران کنسولی که سرکنسول را همراهی می کردند تقریبا از میزبانان دور میز بیشتر بود. در طول ارائه رسمی، سرکنسول روابط استرالیا و چین از سال 1972 و افتتاح کنسولگری ملبورن در سال 1986 را بررسی کرد. او گفت که مشکلات گذشته پشت سر ما بود. دولت آلبانی اشتباهات ائتلاف قبلی خود را تصحیح کرده بود.

کانبرا ثبات را از طریق تجارت، توسعه منطقه‌ای و مشارکت‌های مردمی بازیابی می‌کرد و در عین حال منافع اصلی چین را به رسمیت می‌شناخت - کد حاکمیت ح‌ک‌چ و ادعاهای چین بر تایوان، تبت، سین‌کیانگ و دریای چین جنوبی، در میان دیگر ادعاها. سرکنسول سپس هیئت مدیره را ترغیب کرد که مقاله اخیر اندرو (تویگی) فارست، غول سنگ آهن را بخواند، کسی که آینده درخشانی را در صورتی که همه سوار قایق چین شوند، پیش بینی کرده بود.

اما، فارست همچنین هشدار داد: "با یک دوست مانند یک دشمن رفتار کنید، ممکن است روزی آنها یکی شوند." چند نفر از مردم محلی دور میز به یاد می آورند که پنج سال قبل هشدار مشابهی شنیده بودند، زمانی که یک دیپلمات چینی فهرستی از 14 شکایت را به روزنامه نگار کانبرا ارائه کرد که همراه با این بیانیه بود: "اگر چین را دشمن کنید، چین دشمن خواهد بود." بیشتر این شکایات ارائه شده در نوامبر 2020 به تلاش های کانبرا برای محدود کردن تعامل دولت چین با نهادهای زیرملی از یک سو و شکست آن در محدود کردن نهادهای مستقل استرالیایی منتقد چین مربوط می شود.

و ح‌ک‌چ از سوی دیگر. به نظر می‌رسد که نمایندگان چین در استرالیا نه چندان از روابط خارجی دولت ائتلاف که از ترتیبات سیاسی داخلی حاکم بر ایالت‌ها و ناتوانی آن در سرکوب اظهارنظر درباره چین و حزب حاکم آن در رسانه‌ها، اتاق‌های فکر و جامعه مدنی استرالیا، آشفته شده‌اند. واکنش عمومی به "14 نارضایتی" نمایندگان محلی چین را بر آن داشت تا فعلا تهدید خود را متوقف کنند.

رویدادها ثابت کردند که آنها می توانند صبر کنند، زیرا همان هشدار توسط فارست، یکی از تاجران برجسته استرالیا، پس از دیدار آلبانیز تکرار می شود. پس از استناد به فارست، مقامات کنسولی درخواست واضحی از هیئت مدیره ملبورن برای لغو رویدادی که با چنگ لی، روزنامه‌نگار استرالیایی برگزار می‌کرد، ارائه کردند. چنگ اخیرا پس از سه سال حبس در یک زندان چین به اتهام فعالیت های جاسوسی به کشور بازگردانده شده بود. دیپلمات‌های چینی مدعی شدند که اگر به او بستری برای بحث درباره زندانی شدنش بدهد، همه کارهای خوب آلبانیز و تیم تجاری‌اش را خنثی می‌کند.

با وجود درخواست سرکنسول، صحبت چنگ ادامه یافت. با این وجود، مداخلات قهری چین در مورد فعالیت های او ادامه یافت. شش ماه بعد، نمایشنامه او «1154 روز» که حکایت از دوران انفرادی و حبس او در چین بود، از جشنواره هنری برتر ملبورن کنار گذاشته شد. چنگ لی به The Age گفت: «احساس می کنم به چین برگشته ام. نگرانی او موجه بود. این نمایشنامه به طور موقت در برنامه جشنواره هنر جای گرفته بود، که معمولا یک گام معمولی به سمت درج بود، اما هیئت مدیره - نه هیات خلاق جشنواره - علیه آن حکم داد.

جشنواره هنری RISING از طریق Creative Victoria تامین می‌شود و از طریق خانه هنر شهر ملبورن مدیریت می‌شود، و برنامه جشنواره را در یک حرکت کلاسیک بین دولت‌های ایالتی و شهری قرار می‌دهد که به دلیل عادت تسلیم شدن تحت فشار کنسولی شناخته می‌شوند. مداخله دولت چین در کتاب‌های درسی مدرسه ویکتوریا، سازمان‌های اجتماعی، رسانه‌های چینی‌زبان و مذاکرات دولت محلی، پس از معرفی قوانین فدرال جدید در مورد مداخله خارجی در سال 2018 و قوانین محدودکننده بیش از حد دولت ایالتی در روابط خارجی، در گذشته تصور می‌شد.

در سال 2020 چنین نیست. چنگ در مصاحبه با این مقاله گفت که مقامات شهر ملبورن چندین تماس کنسولی و ملاقات شخصی دریافت کردند که از آنها خواسته بود از بازی او اجتناب کنند. کنجکاوتر از همه، خانه هنرها هزینه اجرای توافق شده را به هنرمندان پرداخت، حتی اگر اجرا ممنوع شد. مشکل هزینه ها نبود، بلکه خطراتی بود که برای روابط شهرها و ایالت ها با کنسولگری محلی وجود داشت. نمایش چنگ در خارج از جشنواره با حمایت محلی خارج از حوزه قضایی شهر ملبورن اجرا شد. در اینجا یک تشابه تاریخی عجیب وجود دارد.

در سال 1936 یک نمایش ضد نازی در تئاترهای شهری سیدنی و ملبورن به دلیل نمایندگی کنسولگری آلمان که در آن زمان تحت رهبری حزب نازی بود، ممنوع شد. به اعتبار خود، بازیکنان با اجرای پشت یک کامیون راهی برای دور زدن ممنوعیت پیدا کردند. ملبورن برای ناوگان کنسول‌های چین که در پی سفر آلبانی به چین حرکت می‌کردند، تنها یک بندر بود.

تیم کنسولی ویکتوریا به دنبال جلساتی با نهادها و مقامات مدنی در بندیگو، بالارات، فرانکستون، جیلونگ، و همچنین هوبارت در تاسمانی و همچنین با مدیران دانشگاه و مؤسسات فرهنگی، از جمله موزه تاریخ چینی استرالیا ملبورن بود. مقامات کنسولی مستقر در استرالیای غربی با افسران دولت محلی در پرث، جوندالاپ، کاکبرن، گاسنلز، جرالدتون و سوان ملاقات کردند. افراد مستقر در کوئینزلند از بریزبن، راکهمپتون، مکی، تووومبا، ساحل سان شاین، ساحل گلد و ساترون داونز بازدید کردند.

کنسولگری استرالیای جنوبی از دولت های محلی آدلاید، موری بریج و دره کلر بازدید کرد. در هر ایالت، مقامات کنسولی نیز با نهادهای مدنی و اجتماعی ملاقات کردند. برخلاف تورهای کنسولی قبلی، ارتباط کنسولی در سراسر کشور پس از بازدید آلبانیز توجه کمی را به خود جلب کرد. چندی قبل از آن، تیم کنسولی سیدنی زمانی که روزنامه های محلی از ملاقات سرکنسول با شهردار نیوکاسل خبر دادند، از شرمساری عمومی رنج بردند.

در آن جلسه، کنسول به شهردار نسبت به احتمال استقرار یک اسکادران زیردریایی هسته ای AUKUS در نزدیکی این شهر هشدار داد و گفت که این به منافع استراتژیک چین آسیب می رساند. بنا بر گزارش‌ها، شهردار از اینکه در تایوان، تبت و زیردریایی‌های هسته‌ای - موضوعاتی خارج از حیطه دیپلماسی دولت محلی استرالیا - در جریان ملاقات و احوالپرسی معمول با مقامات کنسولی چین، به چالش کشیده شد.

در بازگشت آلبانیز، تیم‌های کنسولی سبک آرام‌تری را اتخاذ کردند که همسو با دیپلماسی بین‌المللی «آرام و سنجیده» خود کانبرا بود، که به صراحت با «دیپلماسی بلندگوی جنگ طلبانه» ائتلاف سابق در تضاد بود. رویکرد آلبانیز، در حالی که به احیای روابط دوجانبه تجاری، وزارتی و مردم در سطح ملی کمک می کند، انتظارات نمایندگان چین در استرالیا را افزایش می دهد که خواسته های آنها برای صلاحدید محلی در مورد موضوعات حساس منجر به انطباق با اراده شود.

محدودیت کانبرا برای خدمت به دیپلماسی اجباری زیرملی پکن تغییر کاربری داده شد. نتیجه معکوس؟ بدون شک برای دیپلمات های چین در استرالیا روشن است که دیپلماسی سنجیده دولت آلبانی استراتژی گسترده تر استرالیا در منطقه را تغییر نداده است. این استراتژی ژئوپلیتیکی دست نخورده از دولت ائتلافی به ارث رسیده است و با درک شرکای منطقه ای از چالش ها و تهدیدهای چین همسو است.

این مانع از سرزنش مقامات کنسولی با دولت‌های محلی و سازمان‌های اجتماعی نمی‌شود تا صحبت از این تهدیدات را به نفع تثبیت روابط دوجانبه خاموش کنند. در ماه مه سال 2026، سرکنسول ملبورن به یک روزنامه محلی گفت که ادعای تهدیدهای "به اصطلاح" "عواقب معکوس" خواهد داشت و "درست مانند یک بومرنگ" در مورد هر کسی که این تهدیدات را ایجاد می کند، باز می گردد. نتیجه معکوس برای چه کسی؟ بیشتر مداخلات کنسولی زیر آستانه آگاهی کانبرا باقی مانده است، اما این در حال تغییر است.

در ژوئیه 2026، موزه تاریخ استرالیای چینی ملبورن با میزبانی از یک سخنران کنسولی در برنامه سالانه خود بدون اطلاع نهاد بودجه دولتی، به نظر می رسید که یک توافق بودجه فدرال را نقض می کند. میزبان دوره ای جوایز دستاوردهای چینی استرالیا در سال 2026 شهر ملبورن به سرپرستی لرد شهردار ریس بود که معمولا از مقامات کنسولی چین دعوت می کند تا در رویدادهای اجتماعی سخنرانی کنند. کانبرا با برداشتن بودجه، نگرانی خود را در مورد هزینه‌های فدرال در رویدادهای محلی توسط مقامات کنسولی نشان داد.

در اواخر همان ماه، زمانی که موزه برای اولین بار از پنی ونگ، وزیر امور خارجه و سپس از دعوت خود برای انتشار کتاب روزنامه نگار امیلیا تاگازا با عنوان «پشت یک میلیون چهره» که توسط موزه به عنوان «کتابی مهم در تاریخ استرالیایی های چینی» توصیف شد، از آستانه جدی تری عبور کرد. وونگ دعوت را پذیرفت.

دفتر او 1 سپتامبر 2026 را برای راه اندازی نامزد کرد و درخواست کرد نسخه ای از کتاب پیش از آن تاریخ ارسال شود. با این حال، در ماه ژوئیه، طبق ایمیل‌های بازبینی شده توسط نویسنده، اعضای هیئت مدیره موزه نسخه‌های پیش‌فرض خود را بررسی کردند و به دلایل مختلفی به محتوای آن اعتراض کردند. اینها شامل این بود که نویسنده ظاهرا از عامل ایالات متحده در روابط رو به وخامت استرالیا با چین و تأکید بیش از حد بر کمونیسم، اغراق در "قاطعیت" چین، و به اشتباه پیشنهاد کرد که مهاجران چینی به استرالیا به دنبال فرار از کنترل ح‌ک‌چ هستند.

این به مدیر عامل دستور داد تا ۱۷ صفحه از اصلاحات را به نویسنده ارسال کند، که هیچکدام ماهیت واقعی ندارند و بیشتر مستلزم چارچوب‌بندی مجدد حقایق توافق شده برای به حداقل رساندن توهین به دولت چین است. هنگامی که تاگازا اصلاحات هیئت مدیره را رد کرد، به مدیر عامل دستور داده شد که راه اندازی را لغو کند و دعوت وزیر خارجه را پس بگیرد. این پایان کار نبود. مدیر عامل پس از دریافت توصیه مبنی بر اینکه تصمیم هیئت مدیره ممکن است آزادی بیان نویسنده را نقض کرده باشد، راه اندازی و دعوت ونگ را دوباره برقرار کرد.

تنها چند هفته قبل از این رویداد، هیئت مدیره دوباره مسیر خود را تغییر داد و رویداد و دعوت را لغو کرد. سپتامبر بدون رونمایی از کتاب موزه و با تعجب وزیر امور خارجه که در ملبورن چه اتفاقی می افتد گذشت. او بیش از یک دلیل برای تعجب داشت. در سال 2024، یکی از اعضای سابق هیئت مدیره موزه اولین استرالیایی بود که به دلیل برنامه ریزی برای مداخله خارجی از طرف ح‌ک‌چ - البته نه در نقش خود در هیئت مدیره، زندانی شد. اما در واقع هیچ چیز غیرعادی در ملبورن اتفاق نمی افتاد.

نمایش‌های آشکار اطاعت پیش‌بینی‌کننده نسبت به کنسولگری محلی، موقعیت پیش‌فرض در میان دولت‌های ایالتی و شهری، نهادهای فرهنگی نخبه و سازمان‌های اوج شهر است. با توجه به آزار و اذیت و تحریک کافی، موسسات رفتار خود را با آنچه تصور می کنند کنسول های محلی می خواهند، تطبیق می دهند، در بسیاری از موارد بدون دریافت درخواست های خاص. خودسانسوری امری عادی است. موزه همچنین دارای سابقه ای از صداها و تاریخچه های خاموش است که می تواند مقامات محلی چین را آزار دهد.

نمونه کوچکی از اطاعت پیش‌بینی‌کننده را می‌توان در نمایشگاه موزه در مورد تاریخ اخیر مهاجرت از چین یافت. یکی از داوطلبان موزه به من گفت که پیش‌نویس متنی کشتار پکن/تیان‌آن‌من در سال 1989 را به پیشنهاد به یاد ماندنی نخست‌وزیر باب هاوک برای اقامت دائم پس از کشتار به ده‌ها هزار دانشجوی مقیم چین مرتبط می‌کند. اگر قتل عام دانشجویان و کارگران توسط ارتش چین در پکن نبود، 40000 دانشجو برای ماندن دعوت نمی شدند.

متن نمایش داده شده این زمینه "توهین آمیز" را حذف می کند: "40000 دانش آموز وارد شدند و تحصیل کردند در حالی که بسیاری در استرالیا ماندند." به طور جدی تر، موزه تاریخ های خاصی را تبلیغ می کند و برخی دیگر را ساکت می کند. هیئت مدیره هیچ نگرانی قبل یا بعد از عرضه کتابی در مورد تاریخچه شاخه ویکتوریایی انجمن دوستی استرالیا و چین (ACFS) که در ارتباط با رویدادهایی به مناسبت هفتاد و پنجمین سالگرد تأسیس آن انجمن در موزه برگزار شد، ابراز نکرد.

روابط ACFS با چین توسط انجمن خلق چین برای دوستی با کشورهای خارجی تحت هدایت دپارتمان کاری جبهه متحد ح‌ک‌چ انجام می‌شود. سرکنسول در مراسم بزرگداشت تاریخی به همراه لرد شهردار نیکلاس ریس سخنرانی کرد. آنچه در مورد عرضه کتاب ناقص تاگازا بدیع بود، سانسور انتخابی نبود، بلکه سانسوری بود که با نگاه کامل وزیر خارجه استرالیا انجام شد.

احترام متعارف هیئت مدیره به دیدگاه‌های رسمی چین در مورد تاریخ استرالیا، مهاجرت و روابط دوجانبه معمولا در مقابل وزرای فدرال انجام نمی‌شود. و این بار نفوذ اجباری بر دولت محلی و امور اجتماعی که توسط کنسولگری چین در ملبورن اعمال شد، یکی از اعضای ارشد کابینه آلبانیز را شرمنده کرد. به نظر می رسد سه ملاحظات تصمیم موزه را برای لغو راه اندازی و دعوت وزیر امور خارجه - نه یک بار بلکه دو بار - شکل داده است.

ابتدا، همانطور که اشاره شد، نگرانی هایی وجود داشت که بخش هایی از متن ممکن است برای بخش هایی از "جامعه چینی" مشکل ساز باشد. دوم، موزه با مخالفت فزاینده جامعه در مورد موضوعات نامرتبط مواجه شد. سوم – و به نظر من، مهمتر از همه – موزه پاسخ احتمالی سرکنسول محلی را به معرفی کتابی که دیدگاه حزب کمونیست چین در مورد تاریخ استرالیا، مهاجرت و روابط دوجانبه را منعکس نمی کرد، پیش بینی می کرد. در صورت دعوت به سخنرانی، سرکنسول موظف بود کاستی های کتاب را در بحث وزیر به چالش بکشد.

حضور؛ اگر موزه از دعوت او کوتاهی می کرد، خطر آسیب رساندن به روابط خود با کنسولگری را داشت. هیئت مدیره موزه در مواجهه با انتخاب بین شرمسار کردن وزیر خارجه استرالیا و ناامید کردن کنسولگری محلی، تصمیم گرفت که وزیر را شرمنده کند. تثبیت شدن دیپلماسی پکن در جهت پیشبرد منافع ملی چین است و اولین در میان این منافع ملی، تامین امنیت حزب حاکم در قدرت است.

جدایی متعارف سیاست داخلی و خارجی تحت این تعهد از بین می‌رود زیرا اولویت اصلی امنیت ملی به طور یکسان در هر دو حوزه اعمال می‌شود: حفظ موقعیت و قدرت ح‌ک‌چ به همان اندازه که در خارج از چین مهم است، مهم است. همین امر در مورد مدیریت ریسک های امنیتی نیز صدق می کند. در داخل کشور چین، یک سیستم سراسری «حفظ ثبات» (weiwen) تهدیدات ادراک شده برای حاکمیت ح‌ک‌چ را پیش از ظهور پیش‌بینی و سرکوب می‌کند. در خارج از چین، این وظیفه بر عهده مقامات کنسولی مستقر در محلی است.

کسانی که توسط سیستم weiwen در چین ساکت شده اند می گویند که آنها "تثبیت شده اند". همین را می توان در مورد استرالیا نیز گفت. تحت لوای تثبیت روابط دوجانبه، کارکنان کنسولگری چین از تکنیک‌های حفظ ثبات خود برای تضعیف ابتکارات و خاموش کردن مخالفت‌ها در سراسر دولت‌ها و جوامع محلی استرالیا استفاده می‌کنند.

همانطور که آنها آن را تفسیر می کنند، دیپلماسی نرم و نرم کانبرا به کنسولگری های چین مجوز و اهرم فشار می دهد تا بر نهادهای فرهنگی، هنری، اجتماعی و دولتی فشار بیاورند تا با خواسته های آنها مطابقت با سیاست ثبات استرالیا در نظر بگیرند. همانطور که چنگ لی به عصر ملبورن گفت، استرالیا شروع به احساس چین کرده است. در حال حاضر، خطرات داخلی تثبیت شدن بر آزادی بیان، تشکل، و مذهب که زیربنای سبک زندگی استرالیایی است، مربوط می شود.

خطرات بین المللی مستلزم آن است که کشورهایی مانند ویکتوریا از ترس توهین به کنسول محلی جمهوری خلق چین، جهش رشد خارق العاده تایوان را از دست بدهند. خطر ژئوپلیتیکی گسترده‌تر برای استرالیا این است که دیپلمات‌های چینی می‌توانند استراتژی جدید لباس‌های گرگ در گوسفند خود را با هزینه استرالیا در جوامع جزیره اقیانوس آرام اعمال کنند.

به هر حال، اگر بتوان استرالیا را مطابق با چین نشان داد، کشورهای کوچکتر اقیانوس آرام چگونه می توانند در غیر این صورت عمل کنند؟ این خطر وجود دارد که سرمایه گذاری عظیم استرالیا در اقیانوس آرام، که برای مقابله با تهدید چین انجام شده است، بتواند با استفاده از سخنان و اقدامات استرالیایی نمایندگان پکن در منطقه، به منافع ح‌ک‌چ خدمت کند.

فراتر از منطقه اقیانوس آرام، درس گسترده‌تر این است که همه کشورهایی که به دنبال «ثبات استراتژیک» در روابط با چین هستند، در صورت بی‌احتیاطی، دیپلمات‌های چینی را در حال تمرین حفظ ثبات در حیاط خلوت خود خواهند یافت – با استفاده از تعهد کشور میزبان به ثبات برای حفظ امنیت ح‌ک‌چ در همه جا.