داروی ارزان و رایج مرتبط با خطر بسیار کمتر زوال عقل – اما فقط برای برخی

یک مطالعه جدید نشان می‌دهد آسپرین می‌تواند با خطر قابل توجهی کمتر ابتلا به زوال عقل در میان سالمندان با مجموعه‌ای از ژنتیک خاص مرتبط باشد.

محققان دانشگاه موناش استرالیا دریافتند که آسپرین با دوز پایین با 70 درصد کمتر خطر زوال عقل در میان افرادی که دارای ژنتیک خاصی هستند که بر تعداد پلاکت ها تأثیر می گذارد، مرتبط است.

این مطالعه در ژورنال انجمن آلزایمر: آلزایمر و زوال عقل در 24 سپتامبر منتشر شد.

پلاکت کوچکترین جزء خون انسان است - یک قطعه سلولی که وظیفه اصلی آن متوقف کردن خونریزی در هنگام آسیب است. هنگامی که یک رگ خونی آسیب می بیند، پلاکت ها در کنار هم جمع می شوند تا یک پلاگ و سپس یک لخته تشکیل دهند تا از دست دادن خون جلوگیری کنند.

محققان قبلا تخمین زده بودند که 42 درصد از آمریکایی‌های بالای 55 سال در نهایت به زوال عقل مبتلا می‌شوند، وضعیتی که با کاهش مداوم عملکرد مغز و در نتیجه طیف وسیعی از علائم همراه است.

محققان داده‌های ژنتیکی آزمایش ASPREE (آسپرین در کاهش وقایع در افراد مسن) را که شامل بیش از 13500 شرکت‌کننده بود، تجزیه و تحلیل کردند تا دریابند که آیا ژنتیک می‌تواند بر چگونگی تأثیر آسپرین بر خطر زوال عقل تأثیر بگذارد. آنها شرکت کنندگان را بر اساس امتیاز ژنتیکی مرتبط با پلاکت آنها رتبه بندی کردند.

نتایج نشان داد که 1 درصد از افرادی که دارای بالاترین تعداد پلاکت بودند و همچنین آسپرین مصرف کردند، دچار زوال عقل شدند. در همین حال، 3.3 درصد از افرادی که دارونما مصرف می کردند به این بیماری مبتلا شدند. این معادل تقریبا 70 درصد خطر کمتر است.

دکتر پیتر فرانسکت، نویسنده اصلی مطالعه، که همچنین یکی از محققان دانشکده بهداشت عمومی و پزشکی پیشگیرانه دانشگاه موناش است، به نیوزویک گفت: «من فکر می‌کنم یافته‌ها به امکان رویکرد بسیار شخصی‌تر برای پیشگیری از زوال عقل اشاره دارد.

او گفت: «برای مثال، هنگامی که کل جمعیت آزمایشی ASPREE تجزیه و تحلیل شد، آسپرین برای جلوگیری از زوال عقل نشان داده نشد. با این حال، وقتی به ترکیب ژنتیکی افراد نگاه کردیم، زیر گروهی را با امضای ژنتیکی مشخص شناسایی کردیم که به نظر می رسید از مصرف آسپرین سود می برد.

او گفت که اگرچه این یافته هنوز "نیاز به تایید مستقل" دارد، اما نشان می دهد که "ژنتیک می تواند به ما کمک کند افرادی را شناسایی کنیم که ممکن است از درمان های پیشگیرانه موجود بیشتر از دیگران بهره مند شوند."

با این حال، همچنین نشان داد که آسپرین به طور قابل توجهی خطر خونریزی جدی را در گروه افزایش می دهد. در میان کسانی که آسپرین مصرف می کردند، 4.4 درصد خونریزی شدید داشتند، در حالی که 2.1 درصد از کسانی که دارونما مصرف می کردند.

فرانسکت گفت: "مانند هر دارویی، مزایا و مضرات آن باید با یکدیگر مقایسه شوند."

او گفت: "گام‌های بعدی شامل تایید یافته‌ها و درک بهتر رابطه بیولوژیکی بین آسپرین، تعداد پلاکت‌ها و خطر زوال عقل است." ما نیاز به تکثیر در سایر جمعیت‌ها و در نهایت به یک کارآزمایی بالینی اختصاصی داریم که برای آزمایش اینکه آیا آسپرین خطر زوال عقل را به طور گسترده‌تری در افراد با این مشخصات ژنتیکی کاهش می‌دهد یا خیر، نیاز داریم.

او همچنین تاکید کرد که اگرچه این یافته‌ها "هیجان‌انگیز" هستند، اما "برای تغییر توصیه‌های مربوط به مصرف آسپرین کافی نیستند. ما همچنین باید افزایش خطر خونریزی مرتبط با مصرف آسپرین را برجسته کنیم. اگر در مورد خطر زوال عقل نگران هستید، بهتر است با پزشک خود صحبت کنید."

فرانسکت گفت که "رابطه دیرینه ای بین آسپرین و پلاکت ها شناخته شده است"، اما هنوز مشخص نیست که چگونه این رابطه با زوال عقل دارد.

وی افزود: در حالی که پلاکت ها معمولا به دلیل داشتن توانایی توقف خونریزی شناخته می شوند، آنها همچنین به عنوان کارهای بسیار بیشتر از این شناخته می شوند و توضیح داد که آنها همچنین "در التهاب، عملکرد عروق خونی نقش دارند و همچنین شواهدی وجود دارد که فعال شدن پلاکت ها را با بیولوژی آمیلوئید در مغز مرتبط می کند."

وی گفت: آسپرین توانایی پلاکت‌ها را برای فعال شدن و جمع شدن کاهش می‌دهد، بنابراین در افرادی که از نظر ژنتیکی مستعد ویژگی‌های پلاکتی خاص هستند، آسپرین ممکن است برخی از این فرآیندهای عروقی یا التهابی را کاهش دهد.

او گفت: «با این حال، این یک فرضیه است که از یافته‌های ما ناشی می‌شود نه چیزی که مطالعه ما مستقیما نشان داده است». اما قطعا رابطه مهمی بین زیست شناسی پلاکتی و خطر زوال عقل وجود دارد که باید بهتر درک شود، که می تواند به بهبود رویکردهای پیشگیرانه یا حتی درمانی منجر شود.

فرانسکت گفت که اگر این یافته‌ها پس از تحقیقات عمیق‌تر پایدار بماند، "این واقعیت که آسپرین در حال حاضر ارزان و به طور گسترده در دسترس است، می‌تواند پیشگیری شخصی از زوال عقل را به یک امکان واقعی تبدیل کند."

دکتر توماس هالند، دانشمند پزشک در دانشگاه راش، به نیوزویک گفت: «واکنش من به این یافته‌ها این است که آنها امیدوارکننده هستند و یک جهت جالب برای بررسی اینکه چگونه داروهای رایج مورد استفاده ممکن است بر فرآیندهای بیماری‌های مختلف، به ویژه زوال عقل تأثیر بگذارند، ارائه می‌دهند.

او گفت آنچه جالب بود این یافته بود که "زیست شناسی پلاکتی ممکن است در خطر زوال عقل نقش داشته باشد"، اگرچه او خاطرنشان کرد که این "تنها یک مکانیسم پیشنهادی است نه یک توضیح اثبات شده."

با این حال، او تاکید کرد که آسپرین "به هیچ وجه یک داروی خوش خیم نیست" و این یافته ها "نشان می دهد که کسی باید آسپرین را با هر دوزی، بدون مشورت با پزشک خود یا سایر پزشکان متخصص مراقبت های بهداشتی شروع کند."

به طور کلی، او گفت که یافته‌ها «این ایده را تکرار می‌کند که بعید است که پیشگیری از زوال عقل یک رویکرد واحد باشد» و این مطالعه «قطعه مهمی از پازل پیشگیری از زوال عقل» است.

Fransquet PD، Yu C، Tran C، و همکاران. (2026) نمرات پلی ژنیک تعداد پلاکت ممکن است اثر آسپرین را در پیشگیری اولیه از زوال عقل تغییر دهد. آلزایمر و زوال عقل: مجله انجمن آلزایمر. https://doi.org/10.1002/alz.71817

در مورد این داستان با سردبیران نیوزویک تماس بگیرید: مارک وارگاس و اما لی سانگ