داستان واقعی تراژدی و استقامت در پشت اورست: طرف دیگر

جیم موریسون و هیلاری نلسون در کوه آهنی در کلرادو - جیم موریسون

قله اورست بزرگترین کوه جهان است. تخمین زده می شود که بیش از 7500 نفر روی قله آن ایستاده اند و به ارتفاع شگفت انگیز 29031 فوت از سطح دریا در نپال رسیده اند و معمولا از سمت جنوبی کوه بالا می روند. اما مستند الیزابت چای واسارهلی و جیمی چین، اورست: طرف دیگر، تمرکز را به سمت شمال کوه تغییر می‌دهد. اینجاست که دو نفر، کوهنوردان اسکی جیم موریسون و هیلاری نلسون، تلاش کردند کاری را انجام دهند که هیچ انسانی قبلا انجام نداده بود.

موریسون و نلسون در سال 2015 در سفری به ماکالو، پنجمین کوه مرتفع جهان، در هیمالیاهای ماهالنگور با هم آشنا شدند. این زوج قبل از شروع یک رابطه عاشقانه در سال 2017، رابطه دوستانه ای با یکدیگر برقرار کردند، که بر سر حس ماجراجویی مشترکشان پیوند می خورد. نلسون در مورد کوهنوردی با اسکی در فیلم جدید که در 30 اکتبر پس از اکران در جشنواره فیلم ونیز در سینماها اکران شد، می‌گوید: "ارتباطاتی وجود دارد که در هیچ جای دیگری احساس نمی‌کنم... من دوست دارم که چگونه به من احساس زنده بودن می‌دهد."

موریسون و نلسون با هم طرحی را طراحی کردند: آنها به بالای جبهه شمالی اورست صعود می‌کردند و پس از رسیدن به قله، اولین کسانی بودند که از آن پایین می‌رفتند. این پیشنهاد نهایی برای یک جفت جویای هیجان ماجراجو بود، اما یک حرکت اشتباه می تواند منجر به فاجعه شود. آنها هرگز این شانس را نداشتند که با هم ریسک کنند: فاجعه قبل از شروع سفر رخ داد، تراژدی که کارگردانان با جزئیات ویرانگر در فیلم جدید ثبت کردند.

واسارهلی و چین به سمت داستان‌های افرادی کشیده می‌شوند که کارهای خارق‌العاده‌ای انجام می‌دهند، و آن‌ها قصد دارند آن‌ها را به گونه‌ای ضبط کنند که به طور کامل شاهکارهای آنها را ثبت کند، مانند Free Solo، Meru، و The Rescue. Everest: The Other Side هم در قالب معمولی و هم در سینماهای IMAX پخش می‌شود، که دومی از نماهای خیره‌کننده‌ای که فیلمسازان قادر به ثبت آن بودند بهره می‌برد و حسی از حماسی بودن اورست و میزان خطرناک بودن آن را ارائه می‌دهد.

اگرچه بیشتر مردم در ورزش‌های شدید شرکت نمی‌کنند، اما واسارهلی معتقد است که چیزی ذاتا مرتبط با این شاهکارها وجود دارد. او به تایم می‌گوید: «فکر می‌کنم برای پارادوکس انسانی، که این توانایی رویاپردازی متهورانه است، و سپس ذهنیت، روان‌شناسی، شیدایی - هر چه می‌خواهی اسمش را بگذاری - این است که در واقع ظرافت، عزم و تلاش برای انجام آن را داشته باشیم. فکر می‌کنم همه می‌توانند با آن همذات پنداری کنند.

یک تراژدی همه چیز را تغییر می دهد

هیلاری نلسون، کاوشگر نشنال جئوگرافیک و ماجراجوی سال 2018 نشنال جئوگرافیک — تصاویر کاوان / عکس استوک آلامی

واسارهلی و چین قصد داشتند اورست: طرف دیگر را برای گرفتن شاهکار تاریخی موریسون و نلسون به تصویر بکشند. اما در 26 سپتامبر 2022 تراژدی رخ داد. نلسون و موریسون در حال بالا رفتن از نزدیکی کوه ماناسلو در نپال بودند که سقوط بهمن از دامنه سرازیر شد و نلسون را کشت. لحظه ای ویرانگر بود که توسط دوربین ثبت شد، لحظه ای که هم فیلمسازان و هم موریسون را زیر سوال برد که آیا باید به سفر خود ادامه دهند یا خیر. ما همیشه می دانستیم که در حال ساخت فیلمی در مورد جیم و هیلاری و تلاش آنها برای اسکی و صعود مستقیم به شمال هستیم، اما این فیلم ها برای ما همیشه باید داشته باشند.

چیزی عمیق تر چین می‌گوید، بخشی که در طول این مدت صادق بود، این داستان عاشقانه خارق‌العاده بود.

موریسون قبلا شکست غم انگیزی را تجربه کرده بود. او در سال 2011 همسرش کتی و دو فرزندشان را در یک سانحه هوایی از دست داد. چین می‌گوید: "من از تاریخچه جیم و فقدانی که او متحمل شده بود می‌دانستم، و اینکه چگونه او این فقدان را پشت سر گذاشته و قدرت و شهامت عاشق شدن دوباره هیلاری را پیدا کرده است. این برای من بسیار تکان دهنده بود." "وقتی هیلاری را از دست دادیم، دوباره آن را در زمان واقعی دیدیم. ما با او زندگی می کردیم."

آنها با هم تصمیم گرفتند که چین، دوست قدیمی این زوج و یک کوهنورد باتجربه، به عنوان شریک کوهنوردی موریسون، جایگزین نلسون شود.

وسارهلی درباره ادامه ساخت فیلم می گوید: «من و جیمی اساسا این موضوع را متفاوت می بینیم. "وقتی هیلاری از دنیا رفت، این یک تراژدی بود، و زندگی واقعی را باید در آن لحظه زندگی کرد. با تصمیم جیمی به عنوان تنها همکار کوهنوردی جیم، علاقه حرفه ای من در تضاد مستقیم با مسئولیت های شخصی ام قرار گرفت." وسارهلی و چین در زمان فیلمبرداری با دو فرزند ازدواج کردند. این زوج در سال 2025 از هم جدا شدند.

"سؤال این بود، "آیا می‌خواهید آن فیلم را بسازید؟" قرار بود سنگین‌تر شود. باید بسیار صریح می‌بود، که همه فیلم‌های ما هستند، اما این امر ما را ملزم می‌کرد تا در این تحقیق یک گام جلوتر برویم. همچنین این واقعیت وجود داشت که چگونه داستانی را که تصور می‌شد به‌صورت یک‌طرفه درگیر می‌کنید به چیزی که می‌تواند هم میراث او را ارج بگذارد و هم به این سفر افتخار کند؟ وسارهلی می گوید.

در نهایت، این موریسون بود که تصمیم به ادامه فیلمبرداری گرفت. او می‌گوید: «در ابتدا نمی‌خواستم به کوه‌ها بروم. از دست دادن هیلاری ویران شدم. در ابتدا، به نظر می رسید که تلاش برای اسکی کردن در قسمت شمالی اورست به پایان رسیده است و یک وقفه هفت ماهه در فیلمبرداری وجود دارد. موریسون توضیح می‌دهد: «به مرور زمان، آتش درونی و اشتیاق به این پروژه که من و هیلاری با هم به اشتراک گذاشتیم، به نیروی محرکه‌ای در زندگی من تبدیل شد. شروع کردم به [چای و جیمی] زنگ زدم تا بگویم، «می‌خواهم به کوه‌ها برگردم».

من قصد دارم به سفر دیگری بروم و به خودم فشار بیاورم تا این هدف را برای ما و میراث او و داستان او تکمیل کنم."

با چین به عنوان شریک صعود او و Vasarhelyi و چین همچنان به مستندسازی ماجراجویی، Everest: The Other Side ادامه خواهد داد. به جای داستان زوجی که با هم با این شاهکار فیزیکی باورنکردنی روبرو می شوند، به داستان پردازش غم و اندوه و غلبه بر تراژدی تبدیل شد.

دو اکسپدیشن

کوهنورد مشهور جهان اسکی جیم موریسون، چپ، و فیلمساز و کوهنورد جیمی چین - ساوانا کامینز

اکسپدیشن در جبهه شمالی اورست در سال 2024 انجام شد. چین توضیح می دهد که چرا سمت شمالی اورست، مسیر چالش برانگیزتر به سمت کوه و شیب بسیار زیاد 9000 فوتی است. چهره، چنین جذابیتی دارد. از نظر سختی فنی، واقعا چالش برانگیز است. به دلیل این چالش ها و به دلیل اینکه یک خط مستقیم است، برای کوهنوردان واقعا جذاب است.» او ادامه می‌دهد: «وقتی یک عمر را در کوه سپری می‌کنید، تجربه‌ای برای صعود سخت‌تر و سخت‌تر ایجاد می‌کنید و به‌عنوان یک کوهنورد اسکی، فرودهای اسکی چالش‌برانگیزتر را تجربه می‌کنید.

این خط نهایی در بلندترین کوه روی زمین است که به معنای واقعی کلمه بزرگترین چهره اورست را می شکافد.

اکسپدیشن 2024 شامل ده ها نفر از جمله کوهنوردان، مدیران کمپ، آشپزها و فیلمبرداران بود. این راه اندازی شامل سه اردوی مختلف بود. صعود از ارتفاع 20000 فوتی شروع می شود و تا ارتفاع 9000 فوتی به بالای کوه می رسد. یک بیس کمپ پیشرفته در ارتفاع 18100 فوتی، و همچنین سه کمپ اضافی، با یکی درست زیر ورودی Hornbein Couloir، چالش برانگیزترین و شیب دارترین قسمت صعود، ایجاد خواهد شد.

برای انجام چنین صعود چالش برانگیزی، کوهنوردان به منظور ساخت گلبول های قرمز خون و سازگاری با تغییرات ارتفاع و همچنین آوردن تجهیزات به بالای کوه، چرخش هایی را انجام می دهند، از کوه بالا می روند و به پایین می روند. این فرآیند شامل فشار دادن بدن به محدودیت های خود، بارها و بارها، قبل از بازگشت به کمپ اصلی و رفتن دوباره است. موریسون می‌گوید: «خوابیدن در ارتفاع 18000 فوتی سخت است، بنابراین به این بازی تبدیل می‌شود که همه وسایلتان، طناب و همه سیلندرهای اکسیژن و شرپاها را به بالای کوه ببرید.»

جیم موریسون، جیمی چین، مارک فیشر و اریش روپکه از کمپ یک خارج می شوند و رسما حرکت قله خود را آغاز می کنند - ساوانا کامینز

متأسفانه، یکی از کوهنوردان اکسپدیشن، یوکتا گورونگ، در سفر به اورست، پای خود را شکست. با آن مصدومیت و شرایط نامساعد جوی، تصمیم گرفته شد که اکسپدیشن لغو شود. موریسون به یاد می‌آورد: «به نظر می‌رسید که داریم دور می‌شویم و دیگر برنمی‌گردیم. چین آن را اینطور نمی دید. وقتی با جیمی در ترمینال فرودگاه قدم می زدیم، او می گفت: «البته که قرار است برگردی». چانه درست می گفت. در سپتامبر 2025، موریسون، چین و تیمی متشکل از 12 کوهنورد، از جمله گورونگ شفا یافته، به اورست بازگشتند.

این سفر هفت هفته طول کشید و این بار هیچ آسیبی یا شرایط جوی پیش بینی نشده ای نداشت. در 15 اکتبر 2025 به اوج رسیدند. جیم موریسون، جیمی چین، و تیم کوهنوردانشان - کارلا پرز، استبان منا یانز، پاسانگ سونا شرپا، پمبا شرپا، روبرتو مورالس، اریش رئوپکه، نیگما تنجینگ شرپا، پمبا گلجه شرپا، پور بهادر «یوکتا» گورونگ، و تنگه‌نگریال. هنوز تمام نشده بود: موریسون هنوز قصد داشت اولین کسی باشد که در شمال اورست اسکی می کند.

موریسون به یاد می آورد: «حدود ساعت 2 بعد از ظهر به قله رسیدیم. ما حدود 45 دقیقه را در بالای قله گذراندیم. من با هیلاری ارتباط برقرار کردم و مقداری از خاکستر او را پخش کردم. در آغوش گرفتن و اشک های زیادی ریختم. سپس شروع به اسکی کردم که در حالت عادی ممکن است 5 تا 10 دقیقه طول بکشد، اما در بالای کوه زمان زیادی طول می کشد. فقط چکمه های خود را در ارتفاع 29000 فوتی خم کنید و همه چیز را حبس کنید. پر زحمت می شود

سپس به جیمی و دیگر هم‌تیمی‌هایم در قله نگاه کردم و گفتم: «باشه، برویم.» موریسون هر اشتباهی را به هم‌تیمی‌هایش و خودش یادآوری می‌کرد که می‌تواند فاجعه‌بار باشد.

هبوط حماسی

جیم موریسون از جبهه شمالی اورست - جیمی چین - صعود می کند

پس از آن چیزی که موریسون به عنوان "بزرگترین دوی زندگی من-سخت ترین، طولانی ترین، عمیق ترین، ترسناک ترین و دراماتیک ترین پیست اسکی" توصیف می کند، آمد. چهار ساعت و پنج دقیقه طول کشید تا در شمال اورست اسکی کنید. موریسون می‌گوید: «چهار ساعت اسکی پیاپی نبود. "شما آن را یک قدم بر می دارید، یک دور در یک زمان، و توقف های زیادی وجود دارد." او آن را با دویدن تا انتهای خیابان با هر سرعتی که می توانید، بارها و بارها مقایسه می کند. پایین رفتن حداقل به معنای دسترسی بیشتر به اکسیژن است.

وقتی به پایین‌تر از کوه رفتم، توانستم خیلی سریع‌تر بهبود پیدا کنم، و با از بین رفتن استقامت بدنی‌ام، وارد محیط غنی‌تر از اکسیژن شدم که به من کمک کرد ادامه دهم و بتوانم به این هدف برسم.»

موریسون احساسات خود را هنگام رسیدن به امنیت به عنوان "موج جزر و مدی از احساسات" توضیح می دهد. او به یاد می آورد: "من کاملا شکستم. دارم گریه می کنم و به آسمان فریاد می زنم. من در این یخچال تنها هستم و این فقط یک احساس فوق العاده بود که ما این کار را انجام دادیم." با اشاره به خودش و هیلاری. «احساس می‌کردم که این کار را با هم انجام دادیم و به آن رسیدیم.

با هیلاری و من شروع می‌شود، اما به 11 نفر دیگر که همراه من در قله بودند، همه کسانی که زیر من در کمپ اصلی یا در کمپ یک هستند، و همه در سرتاسر سیاره انرژی خود را فشار می‌دهند تا ما به آن برسیم و به آن برسیم."

او به مقیاس و دامنه کارهایی که همه آنها با هم انجام دادند نگاه می کند. احساس می‌کردم این یک تلاش تیمی فوق‌العاده بود و چیزی که بشریت به من کمک کرد انجامش دهم.»