دانشجویان صربستان در آستانه انتخابات پارلمانی؛ نبردی برای تغییر
دانشجویان صربستان پس از دو سال اعتراض، برای انتخابات زودهنگام پارلمانی ۲۵ اکتبر آماده می‌شوند. نظرسنجی‌ها از رقابتی نزدیک و تنگاتنگ با حزب ووچیچ حکایت دارند؛ انتخاباتی که می‌تواند آینده سیاسی کشور و بالکان را تغییر دهد.
جنبش اعتراضی دانشجویان صربستان که دو سال پیش در پی فروریختن سایه‌بان ایستگاه راه‌آهن شهر نووی‌ساد شکل گرفت، اکنون وارد مرحله تازه‌ای شده است. دانشجویان پس از ماه‌ها اعتراض به فساد و عملکرد دولت، این بار در قالب یک فهرست انتخاباتی برای رقابت با حزب الکساندر ووچیچ آماده می‌شوند.
انتخابات زودهنگام پارلمانی صربستان روز یکشنبه ۲۵ اکتبر ۲۰۲۶ (۳ آبان ۱۴۰۵) برگزار می‌شود. در این انتخابات، شهروندان نمایندگان پارلمان را انتخاب می‌کنند؛ پارلمانی که ترکیب آن در تعیین دولت آینده نقش اساسی دارد.
الکساندر ووچیچ پیش از برگزاری انتخابات زودهنگام پارلمانی از مقام ریاست‌جمهوری این کشور کناره‌گیری کرد. او اکنون نامزد اصلی "حزب ترقی‌خواه صربستان" در این انتخابات است و در صورت پیروزی حزبش، قصد دارد بار دیگر به مقام نخست‌وزیری بازگردد. ووچیچ پیش‌تر از سال ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۷ نخست‌وزیر صربستان بود.
به نظر می‌رسد جنبش دانشجویی صربستان که پس از کشته‌شدن ۱۶ نفر در حادثه فروریختن سایه‌بان ایستگاه راه‌آهن نووی ساد در نوامبر ۲۰۲۴ شکل گرفت و فساد و سهل‌انگاری مقام‌های دولتی را عامل این فاجعه می‌داند، مهم‌ترین رقیب ووچیچ در انتخابات پارلمانی باشد.
اعتراضات دانشجویی با حادثه فروریختن سایه‌بان ایستگاه راه‌آهن قطار در شهر نووی‌ساد آغاز شد. معترضان این فاجعه را نتیجه فساد، سوءمدیریت و سوءاستفاده از قدرت در ساختار حکومتی می‌دانند.
جنبش دانشجویی اکنون خواستار تقویت حاکمیت قانون، بهبود نظام آموزشی، مبارزه با فساد و حرکت قاطع‌تر صربستان به سوی عضویت در اتحادیه اروپا است. این جنبش به جای تکیه بر یک رهبر شناخته‌شده، بر فعالیت جمعی تاکید دارد و شماری از استادان دانشگاه و پژوهشگران را در فهرست انتخاباتی خود قرار داده است.
دانشجویان به نیروی محرکه اصلی انتخابات پارلمانی صربستان تبدیل شده‌اند. به گزارش شبکه رادیو و تلویزیون عمومی آلمان ARD گروهی متشکل از حدود ۱۲۰ دانشجو با دوچرخه در مناطق مختلف صربستان سفر می‌کنند تا با رای‌دهندگان مستقی گفت‌وگو کنند.
رئیس‌جمهور صربستان معترضان را "تروریست‌ها و اراذل" خواند
این شبکه در گزارش خود آورده است ماریای ۲۲ ساله دانشجوی پزشکی، یکی از شرکت‌کنندگان در این کارزار است. او و همراهانش حتی در هوای بارانی و مسیرهای دشوار به مناطق روستایی سفر می‌کنند؛ مناطقی که به‌طور سنتی از پایگاه‌های رای‌دهندگان حزب ووچیچ محسوب می‌شوند.
در شهر اوسچینا استقبال از دانشجویان متفاوت است. مقام‌های محلی وابسته به حزب ووچیچ از عملکرد دولت در توسعه زیرساخت‌ها دفاع می‌کنند و بر حفظ روابط با اتحادیه اروپا و روسیه تاکید دارند. در مقابل، شماری از ساکنان با تشویق و پذیرایی از دانشجویان حمایت می‌کنند. یکی از آنان با اشاره به امید خود به نسل جوان می‌گوید که مردم برای پایان دادن به وضعیت کنونی به این جنبش چشم دوخته‌اند.
در آستانه انتخابات پارلمانی صربستان فشار بر چهره‌های مخالف دولت از جمله ولادان دوکیچ، رئیس دانشگاه بلگراد افزایش یافته است. دوکیچ پس از حمایت از دانشجویان هدف حملات رسانه‌ای قرار گرفت.
یانا آچیموویچ پلانوویچ وکیل مدافع قربانیان برخورد خشونت‌آمیز پلیس با معترضان در شهر والیِوو، می‌گوید به دلیل فعالیت‌های حقوقی خود و حمایت از دانشجویان هدف حملات شخصی و رسانه‌ای قرار گرفته است.
منتقدان ووچیچ معتقدند نفوذ گسترده حزب حاکم بر رسانه‌ها، رقابت سیاسی برابر را دشوار کرده است. با این حال نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند که فهرست انتخاباتی جنبش دانشجویی از نظر میزان حمایت به جریان سیاسی ووچیچ نزدیک شده است.
این انتخابات نخستین آزمون بزرگ جنبش دانشجویی در سطح ملی پس از دو سال اعتراض خواهد بود. نتیجه رای‌گیری ۲۵ اکتبر می‌تواند بر آینده سیاسی صربستان، روابط این کشور با اتحادیه اروپا و جهت‌گیری سیاست خارجی بلگراد تأثیر بگذارد.